 |
| Trung Quốc hỗ trợ tiêu dùng nội địa bằng trợ cấp chăm sóc trẻ em. |
Một trong năm ưu tiên hàng đầu mà Trung Quốc đặt ra để thúc đẩy tiêu dùng nội địa là trợ cấp chăm sóc trẻ em. Theo đó, đây là nỗ lực nhằm giải quyết sự sụt giảm nhanh chóng về tỷ lệ sinh của nước này, đồng thời cũng là biện pháp giải phóng tài chính, kích thích chi tiêu tùy ý (khoản chi tiêu mà các cá nhân hay hộ gia đình có thể điều chỉnh tùy theo tình hình tài chính và ưu tiên của mình, không phải là chi tiêu bắt buộc như các khoản cố định khác) của các hộ gia đình.
Như nhiều chính sách khác của Trung Quốc, kế hoạch này chỉ đưa ra một khuôn khổ: "Tăng cường hỗ trợ sinh con và nuôi dạy trẻ. Nghiên cứu và thiết lập hệ thống trợ cấp chăm sóc trẻ em".
Tuy nhiên, Bắc Kinh hiện đang hành động tương đối nhanh chóng. Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc đang soạn thảo một kế hoạch vận hành cho trợ cấp chăm sóc trẻ em, theo ông Li Chunlin, Phó Giám đốc Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia.
Theo ông Jianguang Shen, nhà kinh tế trưởng của JD.com, một chính sách cấp quốc gia với khoản trợ cấp 100 tỷ nhân dân tệ (khoảng 13,84 tỷ USD) cho chăm sóc trẻ em có thể được triển khai trong năm nay. Ông ước tính khoảng 9 triệu ca sinh trong năm nay, với khoản trợ cấp khoảng 800 nhân dân tệ mỗi tháng cho cha mẹ, không phân biệt thu nhập. Ông cũng lưu ý rằng một nửa số tiền này có thể được phát dưới dạng phiếu mua hàng cho sản phẩm dành cho trẻ em để tránh tình trạng các hộ gia đình tiết kiệm thay vì chi tiêu.
Năm ngoái, Trung Quốc ghi nhận 9,54 triệu ca sinh, tăng 520.000 so với năm trước đó, khi nhiều người cho rằng năm 2024 là năm thuận lợi để sinh con theo lịch hoàng đạo Trung Quốc. Tuy nhiên, theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới, tỷ lệ sinh – được định nghĩa là số ca sinh trên mỗi phụ nữ – tại Trung Quốc đã giảm từ 1,8 vào năm 2012 xuống còn 1,2 vào năm 2022.
"Điều quan trọng là tăng nguồn lực tài chính", ông Jianguang Shen nhận định, chỉ ra rằng trong bối cảnh có 300 tỷ nhân dân tệ dành cho trợ cấp đổi mới hàng hóa, thì 100 tỷ nhân dân tệ cho chăm sóc trẻ em không phải là con số quá lớn. Ông dự báo tăng trưởng doanh số bán lẻ sẽ vào khoảng 3,5% đến 4,5% trong năm nay.
Vào năm ngoái, doanh số bán lẻ của Trung Quốc chỉ tăng trưởng khiêm tốn 3,5%, theo dữ liệu chính thức. Giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 2, bao gồm kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, ghi nhận mức tăng trưởng 4% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia.
Tại một số địa phương của Trung Quốc, các chương trình trợ cấp đã bắt đầu được triển khai. Tuần trước, thủ phủ Hohhot của khu vực Nội Mông đã công bố mức trợ cấp lên tới 100.000 nhân dân tệ cho trẻ em của những người dân địa phương đăng ký thường trú và làm việc tại thành phố này.
Cụ thể, cặp vợ chồng có thể nhận một khoản trợ cấp một lần trị giá 10.000 nhân dân tệ khi sinh con đầu lòng. Đối với đứa con thứ hai, họ sẽ nhận được trợ cấp hàng năm 10.000 nhân dân tệ cho đến khi trẻ đủ 5 tuổi. Nếu có con thứ ba, thành phố sẽ cung cấp trợ cấp 10.000 nhân dân tệ mỗi năm cho đến khi trẻ đủ 10 tuổi.
Trung tâm công nghệ Thâm Quyến trong tháng này cũng đang xem xét triển khai một chương trình trợ cấp quy mô nhỏ hơn. Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, dữ liệu từ Ủy ban Y tế Quốc gia cho thấy tính đến tháng 10/2024, nhiều chính quyền địa phương tại hơn 20 tỉnh của Trung Quốc đã triển khai một số hình thức trợ cấp chăm sóc trẻ em.
Các nhà phân tích của Citi nhận định: "Nếu chương trình trợ cấp chăm sóc trẻ em tại Hohhot được mở rộng ra toàn quốc, nó có thể chiếm thêm 0,2% doanh số bán lẻ trong năm đầu tiên". Họ cho rằng chương trình này có thể mang lại lợi ích lớn nhất cho các gia đình có thu nhập thấp, và "sẽ có ý nghĩa hơn nếu chính phủ trung ương tham gia hỗ trợ tài chính".
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng chưa rõ liệu chương trình này có hiệu quả trong việc nâng cao tỷ lệ sinh trong dài hạn hay không, đặc biệt khi chi phí nuôi dạy một đứa trẻ tại Trung Quốc ước tính vào khoảng 538.0 nhân dân tệ, chưa kể đến chi phí cơ hội đối với các bà mẹ đi làm.
Theo đó, các khoản trợ cấp ngắn hạn cho chăm sóc trẻ em vẫn có thể giúp giảm đáng kể áp lực tài chính đối với các hộ gia đình Trung Quốc. Theo số liệu chính thức, thu nhập bình quân đầu người khả dụng tại khu vực nông thôn của nước này năm 2024 là 23.119 nhân dân tệ, trong khi thu nhập tại khu vực thành thị cao hơn hơn hai lần, đạt 54.188 nhân dân tệ.
Bên cạnh đó, những nỗ lực thúc đẩy tiêu dùng của chính phủ Trung Quốc cũng bao gồm các biện pháp như tăng lương tối thiểu, ổn định thị trường chứng khoán, nâng cao thu nhập của nông dân và giải quyết tình trạng chậm thanh toán đối với doanh nghiệp.
Các nhà phân tích của Goldman Sachs nhận định: "Hướng đi của các biện pháp thúc đẩy tiêu dùng tại Trung Quốc là đúng đắn, nhưng vấn đề tài trợ và thực thi sẽ quyết định hiệu quả của gói kích thích này".
"Việc công bố chương trình trợ cấp chăm sóc trẻ em trên toàn quốc và cuộc họp của Bộ Chính trị vào tháng 4 là những sự kiện quan trọng cần theo dõi trong thời gian tới", các nhà phân tích nhấn mạnh và đề cập đến cuộc họp chính sách cấp cao thường diễn ra vào cuối tháng 4 của chính quyền Bắc Kinh.
