Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc ngày 8/6 đã lên tiếng cảnh báo về những nguy cơ rò rỉ dữ liệu và quyền riêng tư phát sinh từ sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng trung gian AI - mô hình dịch vụ đang ngày càng phổ biến trong bối cảnh nhu cầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo bùng nổ.
Theo thông tin được Global Times dẫn lại, các nền tảng trung gian AI đóng vai trò cầu nối giữa người dùng và các nhà phát triển mô hình AI, cho phép truy cập đồng thời nhiều mô hình ngôn ngữ lớn thông qua một cổng dịch vụ duy nhất. Nhờ khả năng tích hợp nhiều giao diện lập trình ứng dụng (API) trên cùng một hệ thống, các nền tảng này giúp người dùng tiết kiệm chi phí, đơn giản hóa thao tác sử dụng và mở rộng khả năng tiếp cận các công cụ AI trong nước cũng như quốc tế.
Tuy nhiên, cơ quan an ninh Trung Quốc cho rằng tốc độ phát triển nhanh của lĩnh vực này đang vượt trước năng lực quản lý, kéo theo hàng loạt nguy cơ về bảo vệ dữ liệu và an toàn thông tin.
 |
Một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất là nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân. Với vai trò trung gian xử lý và lưu trữ thông tin đầu vào của người dùng, nhiều nền tảng AI nắm giữ lượng dữ liệu lớn trên hệ thống máy chủ riêng. Theo cảnh báo từ giới chức Trung Quốc, một số đơn vị vận hành chưa triển khai đầy đủ các biện pháp mã hóa và quản trị dữ liệu cần thiết, làm gia tăng nguy cơ thông tin bị khai thác trái phép hoặc rò rỉ ra bên ngoài.
Đáng chú ý, cơ quan chức năng cho biết không loại trừ khả năng một số nền tảng lưu giữ dữ liệu người dùng vượt quá phạm vi cho phép, thậm chí chuyển giao hoặc bán dữ liệu cho các bên thứ ba nhằm phục vụ quá trình huấn luyện các mô hình AI. Điều này có thể dẫn đến các hành vi xâm phạm quyền riêng tư và làm lộ lọt những thông tin nhạy cảm.
Bên cạnh vấn đề dữ liệu, Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc cũng cảnh báo về nguy cơ gian lận trong cung cấp dịch vụ AI. Một số nhà vận hành có thể cắt giảm chi phí bằng cách thay thế các mô hình AI chất lượng cao bằng phiên bản thấp hơn nhưng vẫn duy trì mức phí tương đương. Việc giảm tài nguyên tính toán hoặc vô hiệu hóa các cơ chế kiểm soát chất lượng có thể làm suy giảm độ chính xác và tính nhất quán của kết quả đầu ra, ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định của người dùng.
Ngoài ra, các nền tảng trung gian AI còn được đánh giá là mục tiêu tiềm tàng của các cuộc tấn công mạng. Tin tặc có thể lợi dụng các lỗ hổng bảo mật để cài đặt mã độc, đánh cắp thông tin đăng nhập, chiếm quyền truy cập tài khoản đám mây hoặc triển khai các công cụ giám sát từ xa nhằm thu thập dữ liệu trong thời gian dài.
Một rủi ro khác được nhấn mạnh là hoạt động chuyển dữ liệu xuyên biên giới. Theo cơ quan an ninh Trung Quốc, một số nền tảng chưa tuân thủ đầy đủ các quy định pháp lý về chuyển dữ liệu ra nước ngoài và chưa hoàn thành các quy trình đánh giá an ninh bắt buộc trước khi truyền dữ liệu người dùng tới các máy chủ đặt ở nước ngoài. Điều này không chỉ làm gia tăng nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân mà còn có thể tác động tới bí mật kinh doanh và các vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia.
Trong bối cảnh AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong đời sống và hoạt động sản xuất - kinh doanh, Trung Quốc đang đẩy mạnh xây dựng khuôn khổ quản trị đối với công nghệ này. Trước đó, ngày 30/4, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc đã phát động chiến dịch kéo dài bốn tháng trên phạm vi toàn quốc nhằm xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực AI, tăng cường giám sát các dịch vụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.
Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc nhấn mạnh rằng việc xây dựng một hệ sinh thái AI an toàn và đáng tin cậy không chỉ phụ thuộc vào công tác quản lý của cơ quan chức năng mà còn đòi hỏi các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nâng cao trách nhiệm bảo mật dữ liệu, đồng thời người dùng cần chủ động nhận diện rủi ro và sử dụng công nghệ một cách thận trọng.
