Tổ chức Lao động Quốc tế đánh giá lộ trình tăng lương của Việt Nam

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa công bố báo cáo đánh giá về tiền lương tối thiểu trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Liên minh ASEAN giai đoạn từ 2015 đến 2022.

Trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương trước năm 2020, các nước đều có xu hướng tăng lương tối thiểu vùng, với mức tăng bình quân khoảng 2,5%/năm. Tuy nhiên, từ năm 2020 đến nay, do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, các nước ít tăng lương tối thiểu hơn, trong khi lạm phát tăng cao, dẫn tới thực tế giá trị đồng lương giảm so với giá hàng hóa từ 2,3 - 44,7%. Tất cả các nước đều phải đối mặt với nhiều áp lực từ việc giá cả hàng hóa tăng cao, đặc biệt là giá lương thực, nhiên liệu và gián đoạn chuỗi cung ứng.

Đối với các nước ASEAN từ năm 2015 đến nay, tiền lương tối thiểu cũng có xu hướng tăng.

Cụ thể, Việt Nam tăng lương tối thiểu ổn định và nhất quán, từ mức 119 USD/tháng lên 168 USD/tháng hiện tại; Campuchia tăng từ 128 USD/tháng lên 194 USD/tháng; trong khi Malaysia tăng mạnh từ mức 230 USD/tháng lên 341 USD/tháng (tăng gần 50%).

Một số quốc gia ASEAN lại có mức tăng lương vừa phải, như Thái Lan tăng từ 228 USD/tháng lên 252 USD/tháng; Philippines từ 151 USD/tháng lên 177 USD/tháng; Indonesia áp dụng lương theo cấp tỉnh (không tính toàn quốc), nên mức lương cũng khác nhau, từ 122-312 USD/tháng (tùy vùng). Lào tăng từ 111 USD/tháng lên 127 USD/tháng vào năm 2019, nhưng sau đó giảm còn 85 USD/tháng do tỷ giá tiền nội tệ so với USD giảm mạnh.

Mặc dù các nước tăng lương tối thiểu, nhưng theo ILO, giá trị thật của lương đều giảm, do lạm phát tăng cao. Cụ thể: Giá trị lương của Lào giảm hơn 27%, Myanmar giảm hơn 21%, Đông Timor giảm 12%, Campuchia giảm 6,5%, Thái Lan giảm 2,7%, Indonesia giảm 2,6%.

Một số nước đạt được tăng lương tối thiểu làm tăng giá trị thật, gồm: Malaysia tăng hơn 29%, Trung Quốc tăng hơn 5,6%, Philippines tăng hơn 4%, Việt Nam tăng 0,7%.

Trong khu vực, Thái Lan áp dụng tăng lương tối thiểu 4 lần, nhưng do lạm phát, nên giá trị thực tế của tiền lương giảm 2,7%. Trường hợp của Lào tăng lương không định kỳ, vài năm mới tăng một lần, nên khó bù được lạm phát. Cụ thể, giai đoạn 2015-2019, Lào tăng lương danh nghĩa lên hơn 75,7%, tháng 8/2022 tăng lương thêm 9,1%, nhưng vẫn không bù được lạm phát nên giá trị thật của lương giảm.

Campuchia và Việt Nam có phương thức và thời điểm tăng lương tối thiểu gần như tương đồng. Lần gần nhất Việt Nam tăng lương tối thiểu là vào tháng 7/2022, tính chung giai đoạn 2015-2022 lương tối thiểu tại Việt Nam tăng tổng 19,8%. Cùng giai đoạn, lương tối thiểu của Campuchia tăng 23,4%. Tuy nhiên, Việt Nam áp dụng lương tối thiểu cho toàn bộ khu vực doanh nghiệp, còn Campuchia chỉ áp dụng lương tối thiểu với ngành dệt may, da giày, may mặc.

PV (t/h)