Hà Nội tái định hình nông thôn: Chuyển đổi đất đai phải bảo đảm sinh kế cho người dân

Chia sẻ tại buổi đối thoại với nông dân, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về tăng trưởng kinh tế, phát triển kết cấu hạ tầng, tổ chức lại không gian đô thị và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Trong tiến trình đó, nông nghiệp, nông dân và nông thôn Thủ đô cũng đứng trước những chuyển biến sâu sắc.

Một phần diện tích đất nông nghiệp sẽ được chuyển đổi để phục vụ phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ và các công trình hạ tầng. Cơ cấu lao động nông thôn tiếp tục dịch chuyển, nhiều làng quê dần trở thành một phần của không gian đô thị.

Theo ông Vũ Đại Thắng, đây là xu thế tất yếu, song quá trình triển khai cần được quản lý và tổ chức chặt chẽ, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển với quyền và lợi ích chính đáng của người dân.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng giải đáp những thắc mắc của nông dân tại buổi đối thoại.

Chuyển sang nông nghiệp sinh thái, công nghệ cao

Với đặc thù là đô thị lớn, Hà Nội không thể phát triển nông nghiệp theo hướng mở rộng diện tích hay chỉ chú trọng gia tăng sản lượng. Thay vào đó, Thành phố cần chuyển mạnh sang mô hình nông nghiệp sinh thái, ứng dụng công nghệ cao, phát triển sản xuất hàng hóa chất lượng cao, nâng giá trị kinh tế và hiệu quả sử dụng đất.

Định hướng này đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng thích ứng của nông dân trước những thay đổi về không gian phát triển. Nông nghiệp Thủ đô cần hướng tới hiệu quả, giá trị gia tăng và tính bền vững, phù hợp với điều kiện quỹ đất ngày càng chịu nhiều sức ép từ quá trình đô thị hóa.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, chuyển đổi cơ cấu kinh tế không thể chỉ dừng ở việc thay đổi mục đích sử dụng đất hay mô hình sản xuất. Vấn đề quan trọng hơn là bảo đảm người nông dân có sinh kế ổn định, có việc làm và từng bước nâng cao thu nhập trong bối cảnh mới.

Đặt sinh kế người dân trong quá trình triển khai dự án

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đặt ra những câu hỏi thiết thực: Sau khi bị thu hồi đất, người nông dân sẽ làm nghề gì, nguồn thu nhập đến từ đâu? Con em họ được đào tạo ra sao và có những cơ hội việc làm nào?

Theo ông, đây không phải là những vấn đề cần giải quyết sau khi dự án hoàn thành, mà phải được tính toán ngay từ khâu xây dựng và tổ chức thực hiện các dự án phát triển. Chính quyền các cấp, cơ quan quản lý và chủ đầu tư có liên quan đều phải có trách nhiệm trong việc bảo đảm điều kiện chuyển đổi nghề nghiệp, ổn định đời sống cho người dân.

Trên tinh thần đó, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu các sở, ngành quan tâm giải quyết vấn đề sinh kế và chuyển đổi nghề cho nông dân trong quá trình đô thị hóa. Phương án bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất cần đi cùng các giải pháp lâu dài, giúp người dân có khả năng tìm kiếm việc làm, thích ứng với môi trường lao động mới và ổn định cuộc sống.

Cách tiếp cận này đòi hỏi việc phát triển đô thị phải gắn với chính sách hỗ trợ người dân một cách thực chất. Bên cạnh quyền lợi trước mắt khi đất đai được chuyển đổi, cần quan tâm đến khả năng tạo thu nhập bền vững, cơ hội học nghề và việc làm cho các hộ gia đình chịu tác động.

Hỗ trợ chuyển đổi số phù hợp với nông dân

Cùng với chuyển đổi mô hình sản xuất và nghề nghiệp, Hà Nội cũng đặt ra yêu cầu thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp theo hướng thiết thực, phù hợp với điều kiện của từng địa bàn, hộ sản xuất và hợp tác xã.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội giao Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với các sở, ngành liên quan xây dựng giải pháp hỗ trợ chuyển đổi số, trong đó chú trọng đơn giản hóa quy trình, tăng cường hướng dẫn trực tiếp tại cơ sở. Việc ứng dụng công nghệ cần từng bước hỗ trợ kết nối, chia sẻ dữ liệu sản xuất và truy xuất nguồn gốc, đồng thời tránh tạo thêm thủ tục, gây khó khăn cho người dân.

Định hướng này nhấn mạnh yêu cầu lấy hiệu quả thực tế làm thước đo trong triển khai chuyển đổi số ở khu vực nông thôn. Công nghệ cần trở thành công cụ hỗ trợ nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất, đáp ứng yêu cầu quản lý và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường, thay vì trở thành gánh nặng về thủ tục.

Những thay đổi trong quá trình đô thị hóa đang đặt nông nghiệp, nông dân và nông thôn Hà Nội trước yêu cầu thích ứng toàn diện. Cùng với quy hoạch không gian phát triển và chuyển đổi mô hình sản xuất, việc bảo đảm sinh kế, tạo cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập và hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ sẽ là những vấn đề quan trọng để quá trình chuyển dịch diễn ra hài hòa, bền vững.