Thứ hai 16/11/2026 17:36
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Tài chính

Tín chỉ carbon chưa dễ trở thành khoản vay ngân hàng

Doanh nghiệp đã có thêm một thị trường để thực hiện nghĩa vụ phát thải, nhưng chưa có nghĩa là tín chỉ carbon đã trở thành một tài sản dễ vay vốn ngân hàng. Bài toán hiện nay nằm ở khả năng định giá, thanh khoản, chất lượng tín chỉ và dòng tiền trả nợ. Đây cũng là những điều kiện quyết định liệu dòng vốn ngân hàng có thể đi sâu vào thị trường carbon hay không.

Câu hỏi doanh nghiệp có thể vay ngân hàng để mua tín chỉ carbon đang xuất hiện cùng với bước chuyển mới của thị trường carbon Việt Nam. Sàn giao dịch carbon trong nước đã vận hành thí điểm từ ngày 29/6/2026, nhưng thị trường vẫn cần thêm thanh khoản và một cơ chế định giá đủ tin cậy trước khi tín chỉ carbon có thể tiếp cận rộng hơn với nguồn vốn tín dụng.

TS. Lê Xuân Nghĩa - Viện trưởng Viện Tư vấn và Phát triển (CODE), nhìn nhận đây là điều kiện quan trọng để thị trường carbon có thể phát triển thành một thị trường có hoạt động đầu tư và giao dịch thực chất.

Ngân hàng không chỉ nhìn vào màu xanh

Với doanh nghiệp, nhu cầu vốn có thể xuất hiện khi nghĩa vụ giảm phát thải tăng lên. Mua tín chỉ carbon khi đó không đơn thuần là một giao dịch hàng hóa, mà có thể trở thành một khoản chi phí tài chính cần được tính toán trong kế hoạch kinh doanh.

Việc giảm phát thải khí nhà kính đang là một trong những mục tiêu quan trọng của các quốc gia và doanh nghiệp. Trong đó, tín chỉ carbon nổi lên như một giải pháp hiệu quả, giúp các doanh nghiệp bù đắp lượng phát thải và thúc đẩy các dự án phát triển bền vững. Tại Việt Nam, thị trường tín chỉ carbon đang dần phát triển, mở ra nhiều cơ hội trong công cuộc chuyển đổi sang nền kinh tế xanh.
Việc giảm phát thải khí nhà kính đang là một trong những mục tiêu quan trọng của các quốc gia và doanh nghiệp. Trong đó, tín chỉ carbon nổi lên như một giải pháp hiệu quả, giúp các doanh nghiệp bù đắp lượng phát thải và thúc đẩy các dự án phát triển bền vững. Tại Việt Nam, thị trường tín chỉ carbon đang dần phát triển, mở ra nhiều cơ hội trong công cuộc chuyển đổi sang nền kinh tế xanh.

Nhưng từ nhu cầu vốn đến một khoản vay ngân hàng là khoảng cách không nhỏ.

Lãnh đạo một số ngân hàng thương mại cho biết, việc cấp tín dụng xanh thời gian qua vẫn gặp khó do bên cạnh các tiêu chí xanh còn thiếu những tiêu chí tài chính cụ thể cho hoạt động này. Một khoản tín dụng phải trải qua hai lớp thẩm định.

Một là khả năng trả nợ: doanh nghiệp lấy nguồn tiền nào để trả khoản vay và có thể duy trì nghĩa vụ trả nợ trong tình huống bất lợi hay không.

Hai là tính xanh: nguồn vốn được sử dụng vào đâu, có đáp ứng tiêu chí hay không và tác động môi trường được chứng minh, báo cáo như thế nào.

Vì vậy, việc một tài sản gắn với mục tiêu giảm phát thải không tự động biến tài sản đó thành đối tượng được ngân hàng cấp tín dụng. Với tín chỉ carbon, ngân hàng còn phải có cơ sở xác định giá trị, đánh giá tính pháp lý, chất lượng, khả năng chuyển nhượng và thanh khoản.

Đây chính là điểm thị trường carbon đang phải giải quyết.

TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng thanh khoản hiện vẫn là vấn đề cần cải thiện. Quy mô giao dịch xanh còn nhỏ, phát hành riêng lẻ chiếm ưu thế trong khi thanh khoản trên thị trường thứ cấp còn hạn chế.

Nếu tín chỉ khó mua bán, giá giao dịch thiếu ổn định và thị trường chưa đủ chiều sâu, ngân hàng sẽ khó xác định giá trị tài sản cũng như khả năng thu hồi vốn khi rủi ro xảy ra.

“Đủ hàng, đủ tiền” trước khi nghĩ đến tín dụng

Một mắt xích quan trọng khác đang được hình thành là hạ tầng thanh toán và lưu ký.

Bà Tạ Thanh Bình - Tổng giám đốc Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) - cho biết: VSDC đã xây dựng hạ tầng tài chính cùng hệ thống công nghệ thông tin để cung cấp dịch vụ lưu ký, thanh toán đối với hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon theo Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về Sàn giao dịch carbon trong nước.

Hệ thống được kết nối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và các thành viên lưu ký carbon là công ty chứng khoán.

Điểm đáng chú ý là nguyên tắc “đủ hàng, đủ tiền” được đặt ngay trong quy trình giao dịch. Việc chuyển quyền sở hữu gắn với thanh toán được hoàn tất trong ngày T+0 theo phương thức thanh toán tổng tức thời (RTGS), với BIDV là ngân hàng thanh toán.

Trên hệ thống VSDC, số dư được quản lý theo thành viên nhưng hạch toán chi tiết đến từng khách hàng. Từ đăng ký tài khoản, ký gửi, rút ký gửi đến xác định chủ thể được phép giao dịch đều được kiểm tra, đối chiếu với dữ liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Sau khi HNX chuyển kết quả giao dịch, hệ thống VSDC tự động kiểm tra và thông báo nghĩa vụ thanh toán. Lượng hạn ngạch hoặc tín chỉ mà bên bán phải giao được đưa vào tài khoản chờ thanh toán, hạn chế khả năng tài sản tiếp tục được sử dụng cho một nghĩa vụ khác.

Khi ngân hàng thanh toán xác nhận tiền đã được chuyển, VSDC mới ghi giảm tài sản của bên bán, ghi tăng cho bên mua và thông báo để các thành viên phân bổ tiền, tài sản tới từng khách hàng.

Quy trình này có các mốc kiểm soát trong ngày, từ xác nhận giao dịch trước 15 giờ đến đối chiếu và báo cáo cuối ngày trước 16 giờ 30.

Điều đó cũng cho thấy một thực tế: ở giai đoạn hiện nay, doanh nghiệp mua tín chỉ carbon vẫn phải chủ động chuẩn bị tiền cho giao dịch. Nếu nhu cầu mua tín chỉ tăng nhanh trong những năm tới, thị trường sẽ cần thêm những sản phẩm tài chính phù hợp để doanh nghiệp không phải chỉ dựa vào nguồn vốn tự có.

Thanh khoản là chìa khóa để kéo vốn ngân hàng vào

Tại Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026 - “Từ chính sách đến hành động”, tổ chức ngày 14/8 tại TP. Hồ Chí Minh, vấn đề tài chính cho thị trường carbon được đặt trong bối cảnh sàn giao dịch đã chuyển từ khâu xây dựng chính sách sang vận hành thực tế.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành, việc vận hành sàn là bước đi quan trọng để hình thành công cụ kinh tế cho mục tiêu giảm phát thải. Qua đó, doanh nghiệp có thể lựa chọn giải pháp giảm phát thải với chi phí phù hợp, thích ứng với yêu cầu xanh ngày càng cao của thị trường quốc tế và huy động thêm nguồn lực tài chính, công nghệ cho chuyển đổi xanh.

Ông Lê Công Thành nhấn mạnh để thị trường phát triển cần sự phối hợp của nhiều chủ thể: Nhà nước kiến tạo thể chế và bảo đảm tính minh bạch; các tổ chức tài chính cung cấp nguồn lực; tổ chức công nghệ cung cấp giải pháp; còn doanh nghiệp phải trở thành chủ thể trung tâm của quá trình chuyển đổi.

Với ngân hàng, thị trường carbon chỉ thực sự mở ra một dư địa tín dụng mới khi tín chỉ carbon có thể được nhìn nhận bằng những tiêu chuẩn tài chính rõ ràng.

Điều này bao gồm tính pháp lý của tín chỉ, chất lượng tín chỉ, khả năng xác định giá, thanh khoản và dòng tiền của doanh nghiệp. Thiếu một trong những mắt xích này, ngân hàng khó lượng hóa rủi ro.

Dư địa thị trường vẫn còn lớn. Giá trị giao dịch trên sàn carbon hiện mới dừng ở mức hơn 4.000 tín chỉ. Trong khi đó, Danh mục phân loại xanh bao phủ nhiều lĩnh vực như năng lượng, giao thông vận tải, xây dựng, tài nguyên nước, nông - lâm - thủy sản, công nghiệp chế biến và dịch vụ môi trường. Các giao dịch xanh được xác nhận hiện vẫn tập trung chủ yếu ở năng lượng, đặc biệt là năng lượng tái tạo.

TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng cần tạo và gia tăng thanh khoản để thị trường carbon không chỉ là nơi doanh nghiệp mua tín chỉ nhằm đáp ứng nghĩa vụ giảm phát thải, mà từng bước trở thành một thị trường có hoạt động đầu tư và giao dịch thực chất.

Khi thị trường có chiều sâu, tín hiệu giá rõ hơn và khả năng chuyển nhượng được cải thiện, tín chỉ carbon mới có cơ sở tiến gần hơn tới hệ sinh thái tài chính. Khi đó, câu chuyện vay ngân hàng để mua tín chỉ carbon sẽ không còn chỉ là một khả năng trên lý thuyết, mà có thể trở thành một sản phẩm tín dụng cần được thiết kế cụ thể.

Đây cũng là bước chuyển quan trọng nếu Việt Nam muốn thị trường carbon tạo ra giá trị kinh tế thực, thay vì chỉ dừng ở công cụ giúp doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ giảm phát thải.

Tin bài khác
Giảm lãi suất ngân hàng chuyển từ cam kết sang giám sát thực thi

Giảm lãi suất ngân hàng chuyển từ cam kết sang giám sát thực thi

Sau khi 46 ngân hàng thương mại đồng loạt điều chỉnh lãi suất huy động, giảm lãi suất ngân hàng đang chuyển từ yêu cầu điều hành sang bài toán thực thi, với trọng tâm là mức giảm thực tế ở đầu ra và khả năng doanh nghiệp tiếp cận vốn rẻ hơn.
Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Ngân hàng Á Châu (ACB) được Forbes Việt Nam định giá thương hiệu 1,403 tỷ USD năm 2026, tăng hơn 5 lần so với năm 2021, thuộc nhóm ba ngân hàng tư nhân có giá trị thương hiệu cao nhất Việt Nam.
Chứng khoán Mỹ khởi sắc trước giờ G của Nvidia và “siêu IPO” Anthropic

Chứng khoán Mỹ khởi sắc trước giờ G của Nvidia và “siêu IPO” Anthropic

Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ nhích tăng sau tuần biến động mạnh, trong khi giới đầu tư hướng tới báo cáo lợi nhuận của Nvidia, bất chấp sự ra đi của CEO Jensen Huang, và đợt IPO có thể lập kỷ lục của Anthropic.
Nasdaq giảm điểm, chứng khoán Mỹ vẫn khép lại tuần tăng mạnh

Nasdaq giảm điểm, chứng khoán Mỹ vẫn khép lại tuần tăng mạnh

Áp lực từ cổ phiếu công nghệ và tín hiệu lạm phát trái chiều khiến đà phục hồi của chứng khoán Mỹ gặp thử thách. Dòng tiền được dự báo tiếp tục dịch chuyển sang các lĩnh vực ngoài trí tuệ nhân tạo.
Chứng khoán Mỹ giảm điểm trước biến động nhân sự tại Nvidia và căng thẳng Trung Đông

Chứng khoán Mỹ giảm điểm trước biến động nhân sự tại Nvidia và căng thẳng Trung Đông

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch ngày 12/11 trong sắc đỏ khi thông tin thay đổi nhân sự cấp cao tại Nvidia làm gia tăng lo ngại về triển vọng của nhóm cổ phiếu công nghệ. Cùng với đó, giá dầu thế giới tăng mạnh trước những tín hiệu căng thẳng mới trong quan hệ Mỹ - Iran, tạo thêm sức ép lên tâm lý nhà đầu tư.
Phú Thọ công khai loạt doanh nghiệp nợ thuế gần 95 tỷ đồng

Phú Thọ công khai loạt doanh nghiệp nợ thuế gần 95 tỷ đồng

Thuế cơ sở 12 tỉnh Phú Thọ vừa công khai danh sách 106 người nộp thuế còn nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước, với tổng số tiền gần 95 tỷ đồng.
Trả tiền sau khi nhân viên nghỉ việc, doanh nghiệp phải khấu trừ 10% thuế

Trả tiền sau khi nhân viên nghỉ việc, doanh nghiệp phải khấu trừ 10% thuế

Người lao động đã chấm dứt hợp đồng nhưng doanh nghiệp vẫn còn khoản tiền lương, tiền công hoặc thu nhập khác phải thanh toán thì nghĩa vụ thuế chưa kết thúc. Từ ngày 1/7/2026, mức chi trả từ 5 triệu đồng/lần thuộc trường hợp phải khấu trừ 10% nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
Doanh nghiệp giảm giấy tờ khi làm hồ sơ hoàn thuế GTGT

Doanh nghiệp giảm giấy tờ khi làm hồ sơ hoàn thuế GTGT

Thông tư 89/2026/TT-BTC thay đổi đáng kể cách lập hồ sơ hoàn thuế GTGT đối với xuất khẩu, dự án đầu tư và một số trường hợp khác. Nhiều tài liệu không còn phải nộp riêng, nhưng doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm đầy đủ điều kiện và tính hợp pháp của chứng từ.
Hà Nội triển khai 27 điểm tiếp nhận, trả kết quả thủ tục hành chính thuế từ ngày 16/11

Hà Nội triển khai 27 điểm tiếp nhận, trả kết quả thủ tục hành chính thuế từ ngày 16/11

Từ ngày 16/11/2026, Thuế TP. Hà Nội và 25 Thuế cơ sở đồng loạt vận hành 27 điểm tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính thuế, hướng tới thống nhất đầu mối phục vụ, nâng cao hiệu quả giải quyết hồ sơ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế.
Chứng khoán Mỹ 11/11: Nasdaq-100 tương lai giảm, cổ phiếu Nvidia chịu áp lực bán mạnh

Chứng khoán Mỹ 11/11: Nasdaq-100 tương lai giảm, cổ phiếu Nvidia chịu áp lực bán mạnh

Hợp đồng tương lai Nasdaq-100 giảm 1% trong bối cảnh cổ phiếu Nvidia mất khoảng 8% ở phiên giao dịch ngoài giờ. Nhà đầu tư tiếp tục cân nhắc triển vọng tăng trưởng của AI trước những rủi ro về lãi suất và lạm phát.
Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Tại hội nghị về tài trợ vốn trên nền tảng số ngày 11/11, ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) – nêu quan điểm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách đánh giá tín dụng. Ông kỳ vọng sự phối hợp giữa ngân hàng, Hiệp hội và đơn vị xếp hạng tín nhiệm sẽ đưa vốn đến doanh nghiệp hiệu quả hơn.
Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng vẫn được đăng ký hóa đơn điện tử

Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng vẫn được đăng ký hóa đơn điện tử

Hộ kinh doanh cung cấp dịch vụ thường xuyên cho doanh nghiệp có thể đăng ký hóa đơn điện tử dù doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng. Việc đề nghị Cơ quan Thuế cấp hóa đơn từng lần lại có điều kiện riêng; bảng kê 02/TNDN cũng không phải hóa đơn do hộ kinh doanh phát hành.
Đề xuất đầu tư công 63.120 tỷ đồng làm cao tốc qua Sơn La

Đề xuất đầu tư công 63.120 tỷ đồng làm cao tốc qua Sơn La

Phương án PPP khó bảo đảm hoàn vốn là một căn cứ để Bộ Xây dựng đề xuất đầu tư công đoạn cao tốc Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên qua Sơn La. Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ 63.120 tỷ đồng, hướng tới thông xe kỹ thuật năm 2030 và khai thác năm 2031.
Chứng khoán Mỹ giảm điểm trước áp lực lạm phát

Chứng khoán Mỹ giảm điểm trước áp lực lạm phát

Ba chỉ số chính của chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm khi lạm phát tháng 10 vượt dự báo, làm gia tăng lo ngại Fed tiếp tục tăng lãi suất.
NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

Dự thảo của NHNN đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN ngày 12/12/2018 hướng dẫn xác định vốn nhà nước của các doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng.