Thương mại điện tử xuyên biên giới: Cú hích mới cho nông sản Việt Nam

Chuỗi cung ứng biến động thúc đẩy kênh phân phối số

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục biến động, thương mại điện tử đang nổi lên như một phương thức phân phối hiện đại, giúp hàng hóa vượt qua các rào cản truyền thống để tiếp cận thị trường nhanh hơn và trực tiếp hơn. Với Việt Nam, xu hướng này đặc biệt mở ra cơ hội cho nông sản và sản phẩm đặc trưng địa phương thâm nhập thị trường ASEAN, khu vực có quy mô tiêu dùng lớn và mức độ tương đồng cao về thị hiếu.

Tại Hội nghị kết nối cung cầu và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm Việt, sản phẩm địa phương trên các sàn thương mại điện tử và nền tảng số, diễn ra trong khuôn khổ Tuần lễ Thương hiệu Việt trên môi trường số năm 2025, bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thuộc Bộ Công Thương cho biết, thương mại điện tử hiện đã trở thành một phương thức phân phối phổ biến với tốc độ tăng trưởng duy trì trên 20%/năm. Tuy nhiên, bên cạnh những doanh nghiệp nhanh chóng thích ứng, vẫn còn nhiều hợp tác xã và cơ sở sản xuất địa phương chưa khai thác hiệu quả kênh bán hàng trực tuyến, đặc biệt khi tiếp cận thị trường ngoài nước.

Thương mại điện tử xuyên biên giới: Cú hích mới cho nông sản Việt Nam

Thực tế này cho thấy, dù cơ hội đã mở ra, việc tham gia thương mại điện tử xuyên biên giới vẫn đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị bài bản, từ kỹ năng vận hành đến hạ tầng và chiến lược tiếp cận thị trường.

Khác với xuất khẩu truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào các khâu trung gian, thương mại điện tử xuyên biên giới cho phép doanh nghiệp Việt tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng trong khu vực ASEAN thông qua các nền tảng số. Nhờ đó, chi phí được cắt giảm, tốc độ đưa hàng ra thị trường được đẩy nhanh và doanh nghiệp có thêm dữ liệu để điều chỉnh chiến lược kinh doanh.

Không chỉ dừng ở mục tiêu tiêu thụ, việc bán hàng trực tiếp trên môi trường số còn giúp nông sản Việt từng bước chuyển dịch sang mô hình xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị gia tăng thông qua câu chuyện sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ và các tiêu chuẩn chất lượng.

Nền tảng số tạo lối đi cho doanh nghiệp nhỏ

Từ phía các sàn thương mại điện tử, bà Vũ Xuân Linh, Giám đốc Quan hệ Đối tác Chiến lược Tập đoàn Sea, đơn vị vận hành Shopee Việt Nam, cho rằng hệ sinh thái thương mại điện tử ngày càng hoàn thiện đang giúp doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ kinh doanh tham gia thị trường với chi phí thấp hơn nhiều so với mô hình xuất khẩu truyền thống.

Theo bà Linh, các công cụ hỗ trợ từ thanh toán, logistics đến chăm sóc khách hàng cùng các hình thức bán hàng mới như livestream đang tạo điều kiện để doanh nghiệp không chỉ khai thác thị trường trong nước mà còn từng bước mở rộng sang thị trường khu vực thông qua thương mại điện tử xuyên biên giới.

Tuy giúp rút ngắn hành trình tiếp cận thị trường, thương mại điện tử xuyên biên giới không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể bỏ qua các yêu cầu về vận hành. Trên thực tế, con đường được xem là ngắn này chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có sự chuẩn bị đồng bộ và bài bản.

Với nông sản, nhóm hàng có đặc thù dễ hư hỏng và yêu cầu cao về bảo quản cũng như thời gian giao hàng, logistics vẫn là yếu tố mang tính quyết định. Nếu không được tổ chức hiệu quả, lợi thế về tốc độ của thương mại điện tử có thể nhanh chóng trở thành rủi ro cho doanh nghiệp.

Cùng với đó, nội dung số được xem là tấm vé thông hành giúp sản phẩm không bị chìm giữa hàng triệu gian hàng trực tuyến. Việc đầu tư hình ảnh, thông tin sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và kể câu chuyện về đặc sản địa phương không chỉ giúp tăng khả năng tiếp cận người tiêu dùng mà còn tạo nền tảng cho chiến lược xây dựng thương hiệu lâu dài.

Các chuyên gia nhận định, thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra cơ hội rõ ràng để nông sản Việt tiếp cận thị trường ASEAN theo cách linh hoạt và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, để tận dụng được lợi thế này, doanh nghiệp cần đồng thời nâng cao năng lực vận hành, quản trị rủi ro, logistics và tài chính, đồng thời biết khai thác dữ liệu từ các nền tảng số.

Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, các sàn thương mại điện tử và các đơn vị logistics được kỳ vọng sẽ hình thành hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, qua đó giúp nông sản Việt không chỉ đi nhanh mà còn đi bền trên thị trường khu vực.