Kinh tế số Việt Nam chạm mốc 49 tỷ USD, AI trở thành động lực tăng trưởng mới

Nền kinh tế số Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ, với động lực đến từ sự mở rộng của thương mại điện tử, du lịch trực tuyến và các dịch vụ tài chính số. Đặc biệt, trí tuệ nhân tạo (AI) đang nhanh chóng trở thành một phần trong hoạt động tiêu dùng, kinh doanh và đời sống thường nhật.

Theo báo cáo thường niên e-Conomy SEA 2026 do Google, Temasek và Bain & Company công bố ngày 5/11, tổng giá trị hàng hóa (GMV) của nền kinh tế số Việt Nam dự kiến đạt 49 tỷ USD trong năm 2026, tăng 20% so với năm trước. Với tốc độ này, Việt Nam cùng Malaysia thuộc nhóm thị trường có mức tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á.

Đáng chú ý, cả bốn lĩnh vực kinh tế số chủ chốt của Việt Nam đều ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số. Trong đó, thương mại điện tử và du lịch trực tuyến là hai lĩnh vực dẫn đầu khu vực về tốc độ mở rộng, lần lượt tăng 22% và 15%.

Thương mại điện tử tiếp tục giữ vai trò đầu tàu

Với quy mô chiếm khoảng 2/3 tổng giá trị nền kinh tế số, thương mại điện tử tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của Việt Nam. Năm 2026, lĩnh vực này dự kiến đạt 32 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước và có thể chạm mốc 61 tỷ USD vào năm 2030.

Động lực tăng trưởng không chỉ đến từ sự gia tăng nhu cầu mua sắm trực tuyến mà còn từ việc các nền tảng đẩy mạnh ứng dụng AI vào hoạt động kinh doanh. Công nghệ này được sử dụng để cá nhân hóa trải nghiệm, tối ưu khả năng tiếp cận khách hàng, nâng cao tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng và hỗ trợ người bán tự động hóa quy trình vận hành, từ đăng tải sản phẩm đến quản lý hoạt động kinh doanh.

Trong khi đó, du lịch trực tuyến dự kiến đạt 5 tỷ USD trong năm 2026, tăng 15% so với năm trước, đưa Việt Nam cùng Malaysia trở thành những thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất khu vực ở lĩnh vực này.

Một xu hướng đáng chú ý là sự thay đổi trong cách người dùng tìm kiếm và lựa chọn điểm đến. Trên phạm vi Đông Nam Á, các nền tảng AI tạo sinh (GenAI) chuyên biệt đã vượt qua mạng xã hội để trở thành lựa chọn phổ biến thứ hai khi người dùng bắt đầu lên kế hoạch du lịch. Điều này cho thấy AI ngày càng tham gia sâu vào quá trình khám phá điểm đến, lựa chọn dịch vụ và thiết kế lịch trình.

Các lĩnh vực khác cũng duy trì đà tăng trưởng tích cực. Truyền thông trực tuyến dự kiến đạt 7 tỷ USD, tăng 17%; dịch vụ gọi xe công nghệ và giao đồ ăn đạt 6 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Cạnh tranh trong lĩnh vực vận tải công nghệ cũng ngày càng sôi động khi các hãng xe điện đẩy mạnh tham gia thị trường.

Những con số này cho thấy hệ sinh thái kinh tế số Việt Nam đang mở rộng trên nhiều lĩnh vực, với sự kết hợp ngày càng chặt chẽ giữa nền tảng công nghệ, dữ liệu và nhu cầu tiêu dùng.

Người Việt dẫn đầu khu vực về tần suất sử dụng AI hằng ngày

Một trong những điểm nhấn nổi bật của báo cáo e-Conomy SEA 2026 là mức độ phổ cập và gắn kết với AI tại Việt Nam. Theo báo cáo, Việt Nam hiện là thị trường có mức độ gắn kết với AI cao nhất Đông Nam Á, với khoảng 45 triệu người dùng GenAI, tương đương 65% lực lượng lao động và tạo ra 31 tỷ lượt truy vấn AI mỗi năm.

Đáng chú ý, cứ 5 người dùng thì có 2 người sử dụng AI hằng ngày. Trung bình, mỗi người dùng tiếp cận ít nhất 5 công cụ AI khác nhau, cho thấy công nghệ này đang dần vượt khỏi phạm vi trải nghiệm của nhóm người dùng tiên phong để trở thành công cụ hỗ trợ thường xuyên trong công việc và đời sống.

AI cũng đang làm thay đổi hành vi tiêu dùng. Theo báo cáo, 44% hành trình tiêu dùng hiện nay bắt đầu từ AI, trong khi 4/5 người dùng sẵn sàng ủy thác hoạt động mua sắm cho các tác nhân AI (agentic AI). Đây là tín hiệu cho thấy vai trò của AI không còn dừng ở việc cung cấp thông tin, mà đang từng bước chuyển sang hỗ trợ ra quyết định và thực hiện các tác vụ thay người dùng.

Một đặc điểm đáng chú ý khác là mức độ bản địa hóa trong quá trình ứng dụng AI. Tiếng Việt chiếm tới 80% tổng số cuộc hội thoại AI tại Việt Nam, cao nhất trong nhóm 6 nền kinh tế lớn Đông Nam Á (SEA-6).

Ông Marc Woo, Tổng Giám đốc Google Việt Nam.

Tỷ lệ sử dụng ngôn ngữ bản địa cao phản ánh nhu cầu tương tác AI gắn với đặc điểm văn hóa, ngôn ngữ và bối cảnh thực tiễn của người dùng trong nước. Đồng thời, điều này cũng đặt ra yêu cầu phát triển, tinh chỉnh các mô hình AI phù hợp hơn với thị trường Việt Nam.

Ông Marc Woo, Tổng Giám đốc Google Việt Nam, nhận định nền kinh tế số Việt Nam tiếp tục khẳng định đà tăng trưởng mạnh mẽ nhờ sự đón nhận tích cực của người dùng và các chính sách AI chủ động ở cấp quốc gia. Theo ông, việc nền kinh tế số dự kiến đạt 49 tỷ USD, cùng vị thế dẫn đầu khu vực về tần suất sử dụng AI hằng ngày bằng ngôn ngữ bản địa, cho thấy khả năng thích ứng nhanh của người Việt trước các xu hướng công nghệ mới.

Ông cũng cho rằng, khi gần một nửa hành trình tiêu dùng bắt đầu từ AI và phần lớn người dùng sẵn sàng giao phó hoạt động mua sắm cho các tác nhân AI, Việt Nam có cơ hội chuyển hóa việc ứng dụng AI thường nhật thành động lực tăng trưởng kinh tế.