Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm, thu hồi nhà ở xã hội mua bán trái quy định

Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký Chỉ thị số 34 về việc tăng cường minh bạch và phòng ngừa tiêu cực trong xét duyệt, mua bán, cho thuê nhà ở xã hội. Chỉ thị nhấn mạnh hệ thống pháp luật về phát triển và quản lý nhà ở xã hội đã từng bước hoàn thiện, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp.

Tuy nhiên, quá trình triển khai tại một số dự án ở Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM… gần đây cho thấy nhiều bất cập đáng lo ngại. Cụ thể, tình trạng “cò hồ sơ”, “chạy suất”, quảng cáo “suất ngoại giao”, hứa hẹn trúng bốc thăm; nộp hồ sơ trùng tại nhiều dự án; công khai thông tin chưa đầy đủ; và thậm chí có dự án đưa ra giá bán cao hơn mặt bằng chung 30 - 40%. Công tác hậu kiểm còn hạn chế, dẫn đến nguy cơ đầu cơ và trục lợi chính sách.

Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm, thu hồi nhà ở xã hội mua bán trái quy định

Thủ tướng cảnh báo nếu không xử lý dứt điểm, tình trạng trên sẽ làm suy giảm niềm tin của người dân, làm méo mó chính sách và tạo môi trường thuận lợi cho tiêu cực, lợi ích nhóm. Vì vậy, Chỉ thị yêu cầu cơ quan chức năng tiến hành thu hồi căn hộ và xử phạt hành chính đối với trường hợp mua bán nhà ở xã hội trái quy định; đồng thời công khai danh tính theo quy định pháp luật.

UBND các tỉnh, thành phố được giao chịu trách nhiệm toàn diện về thực hiện chính sách nhà ở xã hội tại địa phương. Các địa phương phải công khai đầy đủ thông tin dự án sau khởi công — bao gồm quy mô, số lượng căn hộ, giá bán tạm tính, thời gian nhận hồ sơ — trên trang web Sở Xây dựng, trên địa bàn cấp xã và ít nhất một lần trên báo địa phương.

Danh sách người được mua hoặc thuê mua cũng phải được niêm yết công khai trên website Sở Xây dựng để phục vụ hậu kiểm. Đồng thời, địa phương phải tăng cường thanh tra, xử lý môi giới trái phép và hành vi trục lợi trong lập hồ sơ hay mua bán nhà ở xã hội.

Đối với chủ đầu tư, Thủ tướng yêu cầu minh bạch thông tin dự án trên website doanh nghiệp và gửi về cơ quan quản lý; áp dụng công nghệ số trong phát và nhận hồ sơ, xếp hàng trực tuyến; bổ sung điểm tiếp nhận khi quá tải; và tổ chức bốc thăm công khai khi số hồ sơ vượt quá số căn hộ. Chủ đầu tư bị nghiêm cấm thu tiền đặt cọc trái phép hoặc ủy quyền cho tổ chức, cá nhân thu hộ.

Người có nhu cầu mua nhà ở xã hội được khuyến nghị tìm hiểu kỹ quy định pháp luật, nộp hồ sơ trực tiếp cho chủ đầu tư và khai báo trung thực. Trường hợp nộp hồ sơ sai đối tượng hoặc gian lận điều kiện thu nhập, nhà ở sẽ bị loại; nếu đã nhận nhà sẽ bị thu hồi theo đúng quy định.

Bộ Công an được giao xác minh thu nhập đối với nhóm lao động không hợp đồng, đồng thời điều tra, xử lý hành vi môi giới trái phép, lừa đảo hồ sơ. Bộ Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn địa phương, doanh nghiệp áp dụng đúng quy định và tăng cường truyền thông để phòng tránh lừa đảo.

Cuối cùng, Thủ tướng yêu cầu sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đối tượng đã thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội, nhằm tăng hiệu quả xét duyệt và kiểm soát vi phạm trên phạm vi toàn quốc.