Nằm cách trung tâm TP.HCM khoảng 50 km, Cần Giờ là huyện duy nhất của Thành phố giáp biển với 23 km bờ biển chạy dài theo hướng Tây Nam - Đông Bắc, các cửa sông lớn từ các sông Lòng Tàu, Cái Mép, Gò Gia, Thị Vải, Soài Rạp, Đồng Tranh. Huyện có tổng diện tích tự nhiên hơn 71.300 ha, trong đó trên 70% là diện tích rừng ngập mặn và sông rạch.
Từ ga tàu cao tốc Bạch Đằng tại quận 1, Thủ tướng cùng đoàn công tác di chuyển bằng tàu thủy trên khoảng 60 km đường sông về cửa biển Cần Giờ. Thủ tướng nghe báo cáo và đặt nhiều câu hỏi về Đề án nghiên cứu xây dựng cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và dự án khu đô thị lấn biển Cần Giờ.
Sau khi nghe báo cáo và khảo sát thực địa, tại cuộc làm việc sau đó tại trụ sở UBND huyện Cần Giờ, Thủ tướng nêu rõ, việc khảo sát nhằm phục vụ triển khai Nghị quyết 24 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đông Nam Bộ và Nghị quyết 98 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM.
Thủ tướng giao TPHCM phối hợp với các cơ quan đẩy nhanh công tác xây dựng quy hoạch Thành phố gắn với quy hoạch vùng Đông Nam Bộ và bổ sung quy hoạch Cần Giờ theo hướng góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông chiến lược cho TPHCM và cả khu vực; quan tâm công tác bảo vệ môi trường; chú trọng giải quyết vấn đề nhà ở cho công nhân, nhà ở xã hội, nhà cho người thu nhập thấp; sử dụng, khai thác tối đa không gian ngầm trong lòng đất trong khu vực. Quy hoạch Cần Giờ cần tính tới hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, việc xây dựng cảng trung chuyển quốc tế, các dự án dân cư, du lịch, lấn biển…
Thủ tướng lưu ý khi triển khai quy hoạch mới cần quan tâm việc sắp xếp, bố trí dân cư, hạ tầng xã hội cho Cần Giờ và tạo công ăn việc làm, sinh kế cho người dân ở mức cao hơn hiện nay. Các nhà đầu tư đã có các dự án cần bám sát quy hoạch mới để điều chỉnh phù hợp, tiếp tục triển khai.
Liên quan tới dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Thủ tướng yêu cầu Thành phố phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai các công việc tiếp theo theo thẩm quyền, làm việc với các nhà đầu tư để thúc đẩy triển khai.
Theo Thủ tướng, cảng Cần Giờ có khả năng thu hút hàng hóa trung chuyển quốc tế, cạnh tranh với các cảng lớn trong khu vực như Singapore, Malaysia và các cảng quốc tế, không cạnh tranh với Cái Mép -Thị Vải mà bổ sung, phối hợp để phát huy tốt nhất các thế mạnh.
Thủ tướng lưu ý làm tốt công tác truyền thông về các chương trình, đề án, dự án phát triển Cần Giờ trên tinh thần vì lợi ích quốc gia, dân tộc.
Thủ tướng nhấn mạnh, Cần Giờ có tiềm năng rất lớn, tinh thần là phải đổi mới tư duy, hành động nhanh, kịp thời, quyết liệt, hiệu quả, triển khai các công việc theo hướng "vừa chạy vừa xếp hàng", hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân, nâng sự phát triển của Cần Giờ lên tầm cao mới, góp phần vào sự phát triển của TPHCM và khu vực.
Thủ tướng tin tưởng, với tư duy mới, động lực mới, cách tiếp cận mới, huy động nguồn lực qua hợp tác công tư, quyết tâm cao nhất, nỗ lực lớn nhất, hành động quyết liệt, chúng ta sẽ biến Cần Giờ giàu tiềm năng thành một đô thị vệ tinh hiện đại, văn minh, thông minh, sinh thái của TPHCM và cả vùng Đông Nam Bộ.
"Chú trọng phát triển hạ tầng trước, phát triển thuận thiên, thành phố trong rừng, rừng trong thành phố", Thủ tướng nói.
Mới đây, Sở Giao thông vận tải TPHCM đã trình UBND Thành phố kết quả lập đề án nghiên cứu xây dựng cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ tại huyện Cần Giờ.
Theo báo cáo của Công ty tư vấn thiết kế cảng - kỹ thuật biển Portcoast (đơn vị tư vấn), vị trí cảng nằm tại khu vực cù lao Phú Lợi nằm ở cửa sông Cái Mép (thuộc huyện Cần Giờ), kết nối thuận lợi với luồng hàng hải và luồng đường thủy. Khu vực này nằm trong vùng đệm của khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ và việc xây dựng cảng không ảnh hưởng đến vùng lõi khu dự trữ sinh quyển.
Với tổng vốn đầu tư dự kiến 5,4 tỷ USD, cảng Cần Giờ sẽ được đầu tư khai thác với công nghệ hiện đại nhất hiện nay, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tối ưu hóa hoạt động.
Theo lộ trình, công tác chuẩn bị đầu tư sẽ được triển khai từ năm 2023 đến năm 2024. Từ năm 2024 đến năm 2026 triển khai xây dựng và đưa vào khai thác cảng từ năm 2027. Quy mô đầu tư bến cảng đề xuất xây dựng cho tiếp nhận tàu mẹ trọng tải lên đến 250.000 DWT. Tổng chiều dài bến chính và bến sà lan lần lượt là 6,8 km và 1,9 km.
Về nguồn vốn, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, công trình phụ trợ, trung tâm dịch vụ logistics... sẽ được đầu tư bằng vốn của doanh nghiệp (nhà đầu tư). Còn hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật kết nối cảng sẽ đầu tư bằng vốn ngân sách, hợp tác công tư (PPP) hoặc các nguồn vốn hợp pháp khác.
Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ khi hình thành sẽ thu hút được số vốn đầu tư lớn từ doanh nghiệp để đầu tư xây dựng hạ tầng cảng biển hiện đại; tạo việc làm cho khoảng 6.000 - 8.000 nhân viên, lao động tại cảng và hàng chục nghìn lao động phục vụ các ngành dịch vụ hậu cần, trung tâm logistics... Dự kiến giai đoạn đầu tư hoàn chỉnh, cảng đóng góp trực tiếp cho ngân sách thông qua các khoản thuế, phí ước tính từ 34.000 đến 40.000 tỷ đồng/năm.
Cảng nằm ở vị trí cù lao độc lập, hiện tại chưa có hệ thống giao thông kết nối đường bộ đến cảng. Để kết nối giao thông, từ nay đến năm 2030, Thành phố sẽ làm cầu Cần Giờ kết nối huyện Cần Giờ với huyện Nhà Bè. Cùng với đó là nâng cấp mở rộng đường Rừng Sác, xây nút giao tuyến này kết nối với cao tốc Bến Lức - Long Thành.
Sau năm 2030, Thành phố làm đường kết nối từ vị trí xây dựng cảng với đường Rừng Sác. Đường trên cao dọc theo đường Rừng Sác, từ nút giao đường Rừng Sác và cao tốc Bến Lức - Long Thành tại xã Bình Khánh đến nút giao đường kết nối cảng tại xã Long Hòa sẽ được xây dựng. Thành phố cũng sẽ nghiên cứu, xây dựng tuyến metro dọc theo đường Rừng Sác kết nối từ khu đô thị biển Cần Giờ với tuyến metro số 4 tại huyện Nhà Bè.
Theo Chủ tịch UBND TPHCM Phan Văn Mãi, với các dự án lớn trong khu vực, thì việc triển khai các dự án hạ tầng giao thông có thể được triển khai sớm hơn.
P.V (Tổng hợp)
