Thủ tướng yêu cầu triển khai đồng bộ giải pháp thúc đẩy xuất khẩu năm 2026

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Công điện số 23 về một số nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu trong năm 2026.

Theo nội dung công điện, từ đầu năm 2026, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã liên tục chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm phát triển và mở rộng thị trường xuất khẩu. Nhờ đó, hoạt động thương mại quốc tế của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong hai tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt 155,7 tỷ đô la Mỹ, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 76,4 tỷ đô la Mỹ, tăng 18,3%, còn nhập khẩu đạt 79,3 tỷ đô la Mỹ, tăng 26,3%.

Thủ tướng yêu cầu triển khai đồng bộ giải pháp thúc đẩy xuất khẩu năm 2026

Tuy nhiên, bước sang tháng 3 năm 2026, bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều diễn biến khó lường. Xung đột tại Trung Đông tiếp tục tác động mạnh đến thương mại toàn cầu, làm gia tăng giá năng lượng, kéo theo chi phí logistics và chi phí sản xuất tăng cao. Bên cạnh đó, chính sách thuế quan của nhiều quốc gia vẫn còn phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với hoạt động xuất khẩu.

Trong bối cảnh đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; đồng thời kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu. Một trong những định hướng quan trọng là thúc đẩy đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng thích ứng trước biến động của thị trường quốc tế.

Đối với Bộ Công Thương, Thủ tướng yêu cầu bảo đảm tuyệt đối không để xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn cung xăng dầu phục vụ sản xuất và tiêu dùng trong nước. Đồng thời, bộ này cần hỗ trợ các địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết, đặc biệt là Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Vương quốc Anh, Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á-Âu và Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ đẩy nhanh tiến độ đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do mới, đặc biệt với các thị trường tiềm năng tại Mỹ La tinh, Trung Đông và Pakistan. Việc mở rộng và khai thác các thị trường mới, trong đó có thị trường sản phẩm Halal, khu vực Trung Đông, châu Phi và Mỹ La tinh, được xác định là một hướng đi quan trọng để đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Hệ thống thương vụ Việt Nam tại nước ngoài cũng được yêu cầu tăng cường cung cấp thông tin kịp thời cho doanh nghiệp về tình hình an ninh chính trị tại khu vực Trung Đông cũng như hoạt động lưu chuyển hàng hóa qua Eo biển Hormuz, qua đó giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất và giao nhận hàng hóa.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao triển khai quyết liệt các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định theo khuyến nghị của Ủy ban châu Âu, nhằm sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam. Đồng thời, bộ này cần tích cực đàm phán mở cửa thị trường cho các loại trái cây và rau quả thế mạnh của Việt Nam, cũng như thúc đẩy liên kết vùng nguyên liệu, đẩy mạnh bảo quản, chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng cho hàng xuất khẩu.

Để hỗ trợ hoạt động sản xuất và xuất khẩu, Bộ Tài chính được giao theo dõi sát diễn biến thị trường, phối hợp với Bộ Công Thương trong điều hành giá xăng dầu, đồng thời rà soát, điều chỉnh các mức thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu phù hợp với lộ trình hội nhập quốc tế. Lực lượng hải quan cũng được yêu cầu tăng cường kiểm soát chất lượng hàng hóa, ngăn chặn gian lận xuất xứ và các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trong quá trình làm thủ tục hải quan.

Đối với hệ thống ngân hàng, Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành tỷ giá linh hoạt, hài hòa với lãi suất, đồng thời tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.

Trong khi đó, Bộ Xây dựng được giao chủ trì nâng cấp hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển nước sâu, kho bãi và các trung tâm logistics. Đặc biệt, việc phát triển giao thông đường thủy tại Đồng bằng sông Cửu Long được xác định là giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí vận chuyển, nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu.

Công điện cũng giao Bộ Ngoại giao chủ trì triển khai các biện pháp chính trị và ngoại giao nhằm mở rộng thị trường, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh hiệu quả tại nước ngoài. Các bộ, ngành liên quan như Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, đồng thời quảng bá thương hiệu hàng hóa Việt Nam thông qua các hoạt động du lịch và công nghiệp văn hóa.

Thủ tướng cũng yêu cầu chủ tịch ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chủ động nắm bắt và tháo gỡ thực chất những khó khăn, vướng mắc của từng doanh nghiệp, từng dự án đầu tư. Các địa phương biên giới cần thường xuyên cập nhật tình hình thông quan tại cửa khẩu để kịp thời khuyến cáo doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, đóng gói và vận chuyển hàng hóa, tránh tình trạng ùn ứ.

Đối với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu, Thủ tướng yêu cầu chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh linh hoạt, đẩy mạnh đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển các sản phẩm xanh, thân thiện môi trường đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Đồng thời, doanh nghiệp cần tăng cường xuất khẩu chính ngạch, xây dựng thương hiệu sản phẩm và khai thác các thị trường ngách nhằm đa dạng hóa thị trường, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.