Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn: Hàng không ASEAN trước thách thức mới, tăng tốc thích ứng để bứt phá bền vững

Hàng không Việt Nam giữ đà tăng trưởng, đóng vai trò kết nối khu vực

Ngành hàng không ASEAN đang bước vào giai đoạn nhiều cơ hội song hành với không ít thách thức mang tính toàn cầu. Tại Hội nghị Nhóm công tác Vận tải hàng không ASEAN lần thứ 53 (ATWG 53), tổ chức sáng 28/4/2026, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn đã nhấn mạnh tinh thần đoàn kết và chủ động thích ứng là chìa khóa để khu vực vượt qua biến động, hướng tới phát triển bền vững.Theo ông, trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, giá nhiên liệu tăng cao và chuỗi cung ứng bị gián đoạn, ngành hàng không không chỉ cần phục hồi mà còn phải tái cấu trúc để thích nghi với những thay đổi nhanh chóng. Đây cũng là lúc ASEAN thể hiện vai trò của một khu vực liên kết chặt chẽ, cùng nhau tìm kiếm giải pháp và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, ngành hàng không Việt Nam tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào sự phát triển chung của khu vực ASEAN. Năm 2025, thị trường hàng không Việt Nam đạt khoảng 83,5 triệu hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa, trong đó vận tải quốc tế tăng trưởng mạnh mẽ, thúc đẩy kết nối khu vực ngày càng sâu rộng.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn phát biểu khai mạc hội nghị.

Theo Thứ trưởng, không chỉ tăng trưởng về sản lượng, Việt Nam còn chú trọng phát triển hạ tầng hàng không theo hướng đồng bộ và dài hạn. Quy hoạch đến năm 2030 sẽ có 33 cảng hàng không và tiếp tục mở rộng lên 36 cảng vào năm 2050. Đây là nền tảng quan trọng để đáp ứng nhu cầu di chuyển ngày càng tăng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực.

Ông cho hay, đội tàu bay cũng được đầu tư hiện đại với quy mô đạt 262 chiếc vào cuối năm 2025. Song song với việc mở rộng quy mô, Việt Nam đặc biệt chú trọng đến yếu tố an toàn và hiệu quả khai thác. Kế hoạch an toàn hàng không quốc gia giai đoạn 2025–2028 đang được triển khai phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, góp phần nâng cao uy tín của ngành hàng không Việt Nam nói riêng và ASEAN nói chung.

Những nỗ lực này không chỉ giúp Việt Nam duy trì đà tăng trưởng mà còn đóng vai trò cầu nối quan trọng trong mạng lưới hàng không ASEAN, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, du lịch và đầu tư trong khu vực.

Chủ động thích ứng, tăng cường hợp tác để vượt qua thách thức

Dù đạt nhiều thành tựu, ngành hàng không ASEAN vẫn đang đối mặt với hàng loạt thách thức lớn. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn khẳng đinh, tình hình địa chính trị tại nhiều khu vực trên thế giới, đặc biệt là Trung Đông, đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận tải hàng không quốc tế. Các đường bay bị thay đổi, chi phí khai thác tăng cao, trong khi chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn chưa hoàn toàn ổn định.

Một trong những áp lực lớn nhất hiện nay là giá nhiên liệu hàng không liên tục biến động và có xu hướng tăng mạnh. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của các hãng hàng không mà còn tác động đến toàn bộ hệ sinh thái, từ dịch vụ mặt đất đến logistics và quản lý không lưu.

Trước thực tế đó, ASEAN xác định cần tăng cường phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các quốc gia thành viên. Việc chia sẻ thông tin, điều phối hoạt động bay và nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống bất thường được xem là những yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động hàng không diễn ra ổn định, an toàn và hiệu quả.

Đồng thời, khu vực cũng đang đẩy mạnh nghiên cứu và triển khai các giải pháp giảm thiểu tác động từ chi phí nhiên liệu. Một trong những hướng đi quan trọng là thúc đẩy sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), kết hợp với tối ưu hóa khai thác bay và ứng dụng công nghệ hiện đại trong quản lý.

Chuyển đổi số cũng là xu hướng tất yếu trong ngành hàng không hiện đại. Việc áp dụng công nghệ vào quản lý không lưu, phân tích dữ liệu hiệu suất và nâng cao trải nghiệm hành khách không chỉ giúp tăng hiệu quả vận hành mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.

Bên cạnh đó, việc tiếp tục thúc đẩy thị trường hàng không chung ASEAN (ASAM) đóng vai trò quan trọng trong việc tự do hóa vận tải hàng không, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và tăng cường kết nối nội khối cũng như với các đối tác quốc tế như EU, Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Tinh thần hợp tác và đổi mới sáng tạo được xem là nền tảng để ASEAN không chỉ vượt qua khó khăn trước mắt mà còn hướng tới một tương lai phát triển bền vững. Với sự đồng lòng của các quốc gia thành viên, ngành hàng không khu vực được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy giao thương và kết nối.