Thủ tướng Chính phủ: Dữ liệu là “tư liệu sản xuất mới”, nền tảng cho tăng trưởng hai con số

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu chiều 12/1. Ảnh: Nhật Bắc

Chiều 12/1, chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định dữ liệu đã trở thành “tư liệu sản xuất mới”, tài nguyên chiến lược của quốc gia trong kỷ nguyên số. Theo Thủ tướng, việc khai thác, làm giàu và biến dữ liệu thành tài sản là yêu cầu tất yếu để thúc đẩy trí tuệ nhân tạo (AI), Chính phủ số và kinh tế số phát triển nhanh, bền vững.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh dữ liệu phải được chuẩn hóa, liên thông và chia sẻ thống nhất để các nền tảng số vận hành hiệu quả trên phạm vi toàn quốc. Cùng với đó, bảo đảm an ninh dữ liệu phải được đặt ở tầm chiến lược, bởi dữ liệu gắn trực tiếp với chủ quyền số và an ninh quốc gia. “Mất dữ liệu là mất thông tin, mất thông tin là mất an ninh, mất an ninh là mất quyền tự chủ”, Thủ tướng nêu rõ.

Năm đột phá chiến lược về dữ liệu số

Để phát triển kinh tế dữ liệu theo hướng đột phá, tạo động lực cho tăng trưởng hai con số trong thời gian tới, Thủ tướng đề cập 5 đột phá chiến lược. Thứ nhất là hoàn thiện thể chế dữ liệu, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch. Thứ hai, phát triển hạ tầng dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ, bảo đảm khả năng lưu trữ, xử lý và phân tích dữ liệu lớn. Thứ ba là phát triển nhân lực dữ liệu, đáp ứng yêu cầu quản trị, khai thác và bảo vệ dữ liệu. Thứ tư, xây dựng và hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Cuối cùng là phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế dữ liệu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hình thành các mô hình kinh doanh mới dựa trên dữ liệu.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an sớm trình ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, đồng thời xây dựng và trình Chính phủ ban hành nghị định về cơ chế đột phá phát triển Trung tâm Sáng tạo, khai thác dữ liệu. Các bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương ban hành hướng dẫn về kiến trúc dữ liệu, từ điển dữ liệu, danh mục dữ liệu gốc và dữ liệu chủ, bảo đảm thống nhất trong triển khai.

Về các nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng giao Bộ Tài chính phối hợp Bộ Công an xây dựng khung pháp lý về định giá dữ liệu, phí và giá khai thác dữ liệu từ Trung tâm dữ liệu quốc gia, đồng thời đề xuất chính sách ưu đãi về thuế và vốn cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dữ liệu. Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm xây dựng các quy chuẩn, tiêu chuẩn về dữ liệu. Bộ Nội vụ đẩy nhanh việc cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức. Thanh tra Chính phủ tăng cường kết nối, liên thông dữ liệu toàn quốc về công tác thanh tra và kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức.

Nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia đã phát huy hiệu quả

Báo cáo tại cuộc họp cho thấy nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia đã đạt kết quả tích cực. Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hiện quản lý 107 triệu thông tin công dân, cung cấp khoảng 50 triệu tiện ích trên nền tảng VNeID. Việc sử dụng VNeID thay thế giấy tờ truyền thống giúp cắt giảm 30-50% chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp đang quản lý hơn 2 triệu dữ liệu, trong đó có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động. Trong lĩnh vực đất đai, 34 tỉnh, thành phố với 3.289 xã, phường (trên 99%) đã đồng bộ dữ liệu lên hệ thống quốc gia, với hơn 61 triệu thửa đất, trong đó trên 42 triệu thửa đã được làm sạch thông tin chủ sử dụng.

Ở lĩnh vực an sinh xã hội, cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm đã xác thực hơn 100 triệu thông tin công dân, triển khai sổ sức khỏe điện tử, giấy chuyển tuyến, giấy hẹn khám trên VNeID, với hơn 190 triệu lượt hồ sơ tích hợp thành công. Ngành ngân hàng hiện quản lý hơn 22 triệu dữ liệu thông tin tín dụng cá nhân, ứng dụng dữ liệu lớn phục vụ thanh toán không dùng tiền mặt với hơn 20 tỷ giao dịch mỗi năm.

Kết luận cuộc họp, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đổi mới tư duy, coi dữ liệu là nguồn lực phát triển quan trọng, vừa khai thác hiệu quả để phục vụ tăng trưởng, vừa bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu, qua đó góp phần xây dựng nền kinh tế số hiện đại, tự chủ và bền vững.