Tại Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - châu Á (DX Summit) 2026 ngày 28/5, ông Nguyễn Duy Ngọc - Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - cho rằng Việt Nam đang đứng trước nhiều điểm nghẽn lớn trên hành trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Theo ông Nguyễn Duy Ngọc, một trong những hạn chế cốt lõi hiện nay nằm ở chất lượng dữ liệu và hạ tầng nền tảng số. Việc xây dựng dữ liệu số quy mô quốc gia theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống” vẫn còn nhiều bất cập, trong khi phần lớn cơ sở dữ liệu đang ở giai đoạn hoàn thiện, thiếu tính liên thông và chia sẻ đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương.
 |
| Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc: Doanh nghiệp công nghệ Việt phải dấn thân vào công nghệ lõi |
Ông cho rằng dữ liệu hiện vẫn bị phân tán, rời rạc và chưa thực sự trở thành nguồn lực tạo ra giá trị kinh tế do cơ chế kết nối còn hạn chế, các nền tảng số phát triển manh mún và thiếu tính thân thiện với người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Duy Ngọc cũng chỉ ra nhiều thách thức khác như thể chế chưa theo kịp các mô hình kinh doanh mới; hạ tầng số và hạ tầng năng lượng chưa sẵn sàng cho làn sóng ứng dụng AI quy mô lớn; cùng tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực công nghệ lõi trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và an ninh mạng.
Từ thực tiễn đó, lãnh đạo Ban Tổ chức Trung ương đưa ra 5 định hướng chiến lược nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số trong giai đoạn tới.
Trong đó, ưu tiên hàng đầu là hoàn thiện thể chế theo hướng mở đường cho đổi mới sáng tạo. Theo ông Nguyễn Duy Ngọc, cơ quan quản lý cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo”, xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, linh hoạt và thúc đẩy các cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) cho các lĩnh vực mới như AI, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn hay tài sản số.
Định hướng tiếp theo là chuyển đổi số phải đi cùng tái cấu trúc hệ thống và chuẩn hóa quy trình vận hành. Ông nhấn mạnh nếu chỉ số hóa các quy trình thủ công, rườm rà thì sẽ không tạo ra chuyển đổi thực chất, mà chỉ hình thành “quy trình rườm rà trên môi trường số”.
Cùng với đó, ông Nguyễn Duy Ngọc cho rằng Việt Nam cần tập trung xây dựng hạ tầng số hiện đại, đồng bộ và thúc đẩy liên thông dữ liệu. Dữ liệu cần được xem là tài sản quốc gia, là “dòng máu” của nền kinh tế số và phải được bảo đảm an toàn, an ninh trong toàn bộ quá trình vận hành.
Đáng chú ý, ông Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh yêu cầu chuyển dịch từ “ứng dụng công nghệ” sang “làm chủ công nghệ lõi” và tự chủ số.
“Việt Nam không thể mãi dừng lại ở vị trí quốc gia gia công phần mềm hay chỉ sử dụng công nghệ sẵn có từ nước ngoài. Để bứt phá vươn mình, các tập đoàn công nghệ lớn, các doanh nghiệp tiên phong của Việt Nam phải dấn thân vào những lĩnh vực khó, làm chủ các công nghệ chiến lược then chốt như AI, chip bán dẫn, IoT, mạng 5G và tương lai là 6G”, ông Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.
Theo ông, doanh nghiệp Việt cần chuyển mạnh từ mô hình tối ưu quy trình sang tự động hóa quy mô lớn, hướng tới xây dựng các doanh nghiệp tự hành, thông minh, nâng cao năng suất lao động gắn với phát triển xanh và bền vững.
Bên cạnh hạ tầng và công nghệ, ông Nguyễn Duy Ngọc cũng cho rằng yếu tố quyết định nằm ở chất lượng nguồn nhân lực. Việt Nam cần một chiến lược đào tạo nhân lực công nghệ số mang tầm nhìn toàn cầu, tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để đào tạo đội ngũ nhân lực có tư duy số, năng lực sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ mới.
