Thông tư 134/2026/TT-BTC: Khi “mẫu hồ sơ” trở thành hạ tầng quản trị đấu thầu

Kỳ 1: Thông tư 134/2026/TT-BTC: Hờ sơ chỉ định thầu được “may đo”, nhưng không còn chỗ cho tùy tiện tùy ý

Trong đấu thầu, doanh nghiệp thường chú ý nhiều đến hạn mức, điều kiện được chỉ định hay giá gói thầu. Thông tư 134/2026/TT-BTC lại đi vào phần tưởng như kỹ thuật hơn: mẫu hồ sơ. Nhưng chính ở đây, ranh giới giữa một thủ tục hợp lệ và một bộ hồ sơ có nguy cơ bị chất vấn được dựng lên rất rõ.

Thông tư 134/2026/TT-BTC: Khi “mẫu hồ sơ” trở thành hạ tầng quản trị đấu thầu

Tám mẫu hồ sơ – mỗi loại gói thầu một “đường ray”

Khoản 1 Điều 2 Thông tư 134 thiết kế riêng 8 mẫu hồ sơ yêu cầu đối với chỉ định thầu trong nước theo quy trình thông thường: Mẫu 1A cho xây lắp; 1B cho hàng hóa; 1C cho dịch vụ phi tư vấn; 1D cho tư vấn; 1E cho EP; 1G cho EC; 1H cho PC và 1I cho EPC.

Điểm đáng chú ý không nằm ở số lượng biểu mẫu, mà ở việc hồ sơ chỉ định thầu được chuẩn hóa theo bản chất từng loại hợp đồng. Điều đó thu hẹp đáng kể cách làm “lấy hồ sơ cũ sửa tên gói thầu”.

Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, đây lại là lợi thế nếu biết tận dụng. Hồ sơ chuẩn hóa giúp doanh nghiệp hiểu trước chủ đầu tư sẽ nhìn vào năng lực nào, kỹ thuật nào và những nội dung nào cần chứng minh. Doanh nghiệp càng nhỏ càng không nên cạnh tranh bằng một bộ hồ sơ “đẹp”, mà phải cạnh tranh bằng khả năng cung cấp đúng tài liệu mà cấu trúc mẫu yêu cầu.

Được sửa mẫu, nhưng phải để lại lý do

Khoản 9 Điều 2 cho phép chỉnh sửa nội dung mẫu hồ sơ yêu cầu nếu phù hợp với gói thầu và không trái Luật Đấu thầu, Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, tờ trình phê duyệt phải nêu rõ nội dung chỉnh sửa và lý do chỉnh sửa. Trong mọi trường hợp, chủ đầu tư phải bảo đảm nhà thầu được chọn có năng lực, kinh nghiệm và giải pháp kỹ thuật đáp ứng tiến độ, chất lượng.

Đây là cơ chế “cho linh hoạt nhưng buộc giải trình”. Chính sách không đóng cứng hồ sơ, nhưng mỗi thay đổi đều tạo ra một dấu vết để hậu kiểm.

Đối với doanh nghiệp, điều này có hai mặt. Một yêu cầu đặc thù không đương nhiên là “cài điều kiện”; nhưng nếu điều kiện đó khác mẫu, chủ đầu tư phải có lý do. Nhà thầu nên đọc kỹ phần khác biệt thay vì chỉ kiểm tra tiêu chí đạt hay không đạt.

Gói xây lắp tương tự: con số 200% mở cơ hội nhưng không phải vé ưu tiên

Khoản 8 Điều 2 làm rõ một trường hợp chỉ định thầu xây lắp theo điểm e khoản 2 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: gói thầu đang xét phải có cùng loại kết cấu, cấp công trình phù hợp; giá gói thầu không vượt 200% giá hợp đồng trước đó hoặc giá trị phần việc của thành viên liên danh tương ứng.

Quan trọng hơn, nhà thầu hoặc thành viên liên danh được xem xét phải đã hoàn thành và được nghiệm thu toàn bộ phần công việc tương ứng.

Với SME xây dựng, đây là một “tài sản hồ sơ” đáng giá: một hợp đồng đã hoàn thành tốt không chỉ tạo doanh thu quá khứ mà còn có thể trở thành nền tảng tiếp cận gói tiếp theo. Vì vậy, biên bản nghiệm thu, hồ sơ hoàn công và giá trị phần việc liên danh cần được quản trị như dữ liệu kinh doanh, không phải cất kho sau quyết toán.

Với hộ kinh doanh tham gia cung ứng ở các gói phù hợp, tác động của Thông tư chủ yếu mang tính gián tiếp: thủ tục của bên mua ngày càng chuẩn hóa, nên khả năng tiếp cận cơ hội sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào việc doanh nghiệp, hộ kinh doanh có hồ sơ pháp lý và dữ liệu năng lực sẵn sàng hay không.

Thông tư 134 biến mẫu hồ sơ từ “giấy tờ hành chính” thành một lớp kiểm soát của quy trình lựa chọn nhà thầu. Mẫu có thể sửa, nhưng sửa phải giải trình; hợp đồng cũ có thể tạo lợi thế, nhưng phải được nghiệm thu; kinh nghiệm có thể trở thành cơ hội, nhưng chỉ khi được chứng minh bằng hồ sơ. Với SME, đây là lúc phải quản trị hồ sơ đấu thầu như một tài sản kinh doanh dài hạn.