Thanh tra Chính phủ chuyển vụ vi phạm trái phiếu của Tập đoàn Novaland sang Bộ Công an

Chiều 17/10, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền từ kênh huy động này trong giai đoạn từ ngày 1/1/2015 đến 30/6/2023. Theo đó, có 67 tổ chức được thanh tra, trong đó Tập đoàn Novaland và ba công ty thành viên bị phát hiện có dấu hiệu vi phạm.

Tại Novaland, cơ quan thanh tra xác định doanh nghiệp đã phát hành và sử dụng 1.500 tỷ đồng từ nguồn trái phiếu doanh nghiệp với mục đích góp vốn vào Công ty TNHH Bất động sản Khải Hưng. Sau đó, Khải Hưng dùng số tiền này để nhận chuyển nhượng 99,9% vốn điều lệ của Công ty TNHH Bất động sản Thế Kỷ Hoàng Kim từ bà Võ Thị Kim Khoa. Tuy nhiên, kiểm tra dòng tiền tại một số ngân hàng cho thấy phần vốn góp của bà Khoa tại Thế Kỷ Hoàng Kim không tồn tại trong thực tế do phần lớn đã được chuyển đi trong cùng ngày giao dịch.

Thanh tra Chính phủ chuyển vụ vi phạm trái phiếu của Tập đoàn Novaland sang Bộ Công an

Đáng chú ý, sau khi Tập đoàn Novaland chuyển 1.500 tỷ đồng cho Khải Hưng, số tiền này tiếp tục được luân chuyển qua nhiều công ty trung gian, trước khi quay trở lại các công ty thuộc hệ sinh thái Novaland để sử dụng. Thanh tra Chính phủ kết luận Tập đoàn Novaland cùng ba công ty thành viên gồm Unity, Aqua và Lucky House đã có vi phạm trong phát hành và sử dụng tiền trái phiếu doanh nghiệp. Tổng số tiền liên quan khoảng 7.084 tỷ đồng. Phương thức sử dụng vốn của các công ty này được đánh giá là có tính chất giống nhau, tiềm ẩn dấu hiệu phối hợp giữa nhiều pháp nhân và cá nhân để hình thành hoặc luân chuyển vốn điều lệ.

Theo kết luận, 20 tổ chức phát hành trái phiếu có liên quan đến Tập đoàn Novaland trong giai đoạn 2015 – 2023 đã phát hành tổng cộng 45 mã trái phiếu riêng lẻ, trị giá 27.350 tỷ đồng. Tính đến ngày 30/6/2023, vẫn còn 23 mã đang lưu hành với tổng giá trị 16.898 tỷ đồng. Trong đó, bốn tổ chức có nợ quá hạn cả gốc và lãi, hai tổ chức nợ lãi, tổng số tiền nợ là 4.555 tỷ đồng.

Cụ thể, Công ty GreenWich đã phát hành 2.000 tỷ đồng trái phiếu để hợp tác với Công ty An Khang, nhưng đến hết tháng 6/2023 đã quá hạn gốc hơn 1.571 tỷ đồng và lãi hơn 241 tỷ đồng mà chưa thanh toán cho trái chủ. Công ty BNP Global phát hành 2.100 tỷ đồng trái phiếu để đầu tư dự án Mũi Yến, nhưng đến cùng thời điểm cũng nợ gốc quá hạn hơn 2.000 tỷ đồng, nợ lãi hơn 64 tỷ đồng. Dù đã thanh toán một phần, doanh nghiệp vẫn chưa khắc phục được toàn bộ nợ gốc còn lại hơn 1.200 tỷ đồng.

Ngoài ra, Công ty Cát Liên Hoa và Công ty Residence cũng bị phát hiện chậm thanh toán lãi, gốc trái phiếu. Trong đó, Công ty Residence phát hành 3.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp để thanh toán tiền cọc mua biệt thự nghỉ dưỡng cho Công ty Kinh doanh Nhà Nova tại dự án NovaWorld Phan Thiết, song thực chất đây là hình thức luân chuyển vốn trái phiếu nội bộ, kéo dài thời gian sử dụng vốn.

Theo báo cáo, 67 tổ chức được thanh tra (gồm 5 ngân hàng, 37 công ty cổ phần và 25 công ty TNHH) đã phát hành tổng cộng 827 mã trái phiếu doanh nghiệp trị giá hơn 462.824 tỷ đồng trong giai đoạn 2015 – 2023, trong đó 58,4% không có tài sản bảo đảm. Nhóm 18 công ty thuộc Tập đoàn Novaland phát hành 131 mã trái phiếu trị giá 67.100 tỷ đồng, chủ yếu phục vụ tăng vốn, chuyển nhượng dự án hoặc cơ cấu nợ. Đến ngày 30/6/2023, vẫn còn 59 mã trái phiếu đang lưu hành, tổng giá trị 34.835 tỷ đồng, trong đó nợ gốc và lãi quá hạn hơn 5.500 tỷ đồng.

Cơ quan thanh tra cũng xác định 4 trong số 5 ngân hàng liên quan chưa tuân thủ đúng quy định về hồ sơ phát hành, sử dụng vốn và phương án phát hành trái phiếu doanh nghiệp, có dấu hiệu sử dụng vốn sai mục đích.

Phản hồi về kết luận này, đại diện Tập đoàn Novaland cho biết, tổng dư nợ trái phiếu của doanh nghiệp đến cuối tháng 6/2023 là 34.878 tỷ đồng. Sau quá trình tái cấu trúc tài chính trong hai năm 2024 – 2025, Novaland đã thanh toán 15.319 tỷ đồng, tương đương gần 44% tổng dư nợ cũ. Tính đến cuối tháng 9/2025, dư nợ trái phiếu còn lại là 19.559 tỷ đồng.

Đối với 24 gói trái phiếu được Thanh tra Chính phủ kiến nghị chuyển thông tin sang Bộ Công an, Novaland cho biết đã tất toán 15 gói với tổng giá trị 7.000 tỷ đồng (chiếm 57,7%), cơ cấu lại một gói và duy trì thanh toán đúng hạn bảy gói khác. Doanh nghiệp cho biết đang tiếp tục xử lý một gói trái phiếu quá hạn còn lại bằng nhiều giải pháp tài chính.

Novaland lý giải, một số thiếu sót trong công bố thông tin trái phiếu trước đây xuất phát từ yếu tố khách quan trong giai đoạn dịch Covid-19, song doanh nghiệp khẳng định đã khắc phục và thực hiện công bố thông tin đầy đủ. Đại diện Tập đoàn nhấn mạnh, nguồn tiền huy động từ trái phiếu đã được sử dụng đúng mục đích theo phương án được phê duyệt, và Novaland luôn tuân thủ quy định về quản lý, giám sát nguồn vốn, định kỳ đối chiếu công nợ, cập nhật tiến độ pháp lý và kết quả kinh doanh dự án.

“Novaland ghi nhận những thiếu sót trong hoạt động phát hành trái phiếu riêng lẻ mà Thanh tra Chính phủ đã nêu và đang nỗ lực ở mức cao nhất để khắc phục, thực hiện đúng các cam kết với trái chủ,” đại diện doanh nghiệp cho biết.

Căn cứ kết luận thanh tra, Thanh tra Chính phủ đã chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc liên quan Tập đoàn Novaland và các công ty liên kết sang Bộ Công an để xem xét, điều tra và xử lý theo quy định. Động thái này được xem là bước đi nhằm tăng cường kỷ cương, minh bạch thị trường trái phiếu doanh nghiệp – lĩnh vực từng phát sinh nhiều sai phạm trong giai đoạn 2021 – 2023, ảnh hưởng đáng kể đến niềm tin nhà đầu tư và sự ổn định của thị trường tài chính.