 |
| Cảnh báo rủi ro rửa tiền trong kinh doanh kim khí quý, đá quý |
Ngày 24/4, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Bộ Công an và Bộ Công Thương tổ chức hội thảo hướng dẫn công tác phòng, chống rửa tiền (PCRT), phòng, chống tài trợ khủng bố (TTKB) trong lĩnh vực kinh doanh kim khí quý, đá quý. Hội thảo được triển khai theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối nhiều điểm cầu trên cả nước.
Phát biểu khai mạc, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, hội thảo nằm trong khuôn khổ thực hiện Quyết định số 194/QĐ-TTg ngày 23/2/2024 của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch hành động quốc gia nhằm thực hiện các cam kết của Việt Nam trong phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Theo đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường hướng dẫn khu vực tư nhân về kết quả đánh giá rủi ro quốc gia, rủi ro theo ngành và các nghĩa vụ pháp lý liên quan, đặc biệt đối với những lĩnh vực có mức độ rủi ro cao. Trong đó, kinh doanh kim khí quý, đá quý được xác định là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ bị lợi dụng cho các hoạt động phi pháp.
Thực tế cho thấy, đây là thị trường có đặc thù giá trị giao dịch lớn, tính thanh khoản cao, dễ cất giữ và vận chuyển. Bên cạnh đó, yếu tố ẩn danh trong giao dịch khiến việc truy vết nguồn gốc tài sản gặp nhiều khó khăn, làm gia tăng nguy cơ bị lợi dụng cho hoạt động rửa tiền và tài trợ khủng bố.
Tại hội thảo, đại diện Cục An ninh nội địa (Bộ Công an) phân tích, trên thế giới, hoạt động khai thác và buôn lậu vàng đang trở thành nguồn tài chính của nhiều tổ chức khủng bố. Một số nhóm cực đoan tại châu Phi kiểm soát các mỏ vàng, trong khi tại Trung Đông, hoạt động buôn lậu vàng xuyên biên giới được sử dụng để tài trợ cho các tổ chức vũ trang.
Ở trong nước, dù chưa phát hiện trường hợp cụ thể liên quan đến tài trợ khủng bố trong lĩnh vực kim khí quý, đá quý, song áp lực từ quốc tế là đáng kể, đặc biệt khi Việt Nam đang nằm trong “Danh sách xám” của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF) từ năm 2023.
Trong bối cảnh đó, phương thức giám sát được định hướng chuyển từ cách tiếp cận “cào bằng” sang tiếp cận dựa trên rủi ro. Các đối tượng có mức độ rủi ro cao sẽ được giám sát chặt chẽ hơn, trong khi nhóm rủi ro thấp được áp dụng cơ chế đơn giản hóa, qua đó giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp.
Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, hệ thống pháp luật về PCRT tại Việt Nam đã từng bước được hoàn thiện, với nền tảng là Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành, Luật Phòng, chống khủng bố và các quy định liên quan.
Các tổ chức, cá nhân kinh doanh kim khí quý, đá quý được xác định là “đối tượng báo cáo”, có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ như: nhận biết khách hàng (KYC), đánh giá và phân loại rủi ro, giám sát giao dịch, báo cáo giao dịch có giá trị lớn và giao dịch đáng ngờ, lưu trữ hồ sơ và phối hợp với cơ quan chức năng.
Trong đó, công tác nhận biết khách hàng đóng vai trò nền tảng, yêu cầu thu thập, xác minh và cập nhật thông tin, bao gồm cả việc xác định “chủ sở hữu hưởng lợi”. Các giao dịch có dấu hiệu bất thường phải được theo dõi chặt chẽ và báo cáo kịp thời.
Đáng chú ý, việc báo cáo giao dịch đáng ngờ không phụ thuộc vào giá trị giao dịch mà căn cứ vào dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến rửa tiền hoặc tài trợ khủng bố, với thời hạn báo cáo thường trong vòng 1–3 ngày làm việc kể từ khi phát hiện.
Trong bối cảnh hội nhập tài chính ngày càng sâu rộng, việc tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn góp phần nâng cao uy tín, hướng tới phát triển bền vững, đồng thời củng cố an ninh tài chính quốc gia.
