 |
| Áp dụng biểu giá chi phí tránh được mới cho điện tái tạo quy mô nhỏ |
Thông tư được xây dựng trên cơ sở Luật Điện lực 2024 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025) và các quy định liên quan đến tổ chức, vận hành thị trường điện; chính thức có hiệu lực từ ngày 2/6/2026. Việc ban hành văn bản mới được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ chế giá điện theo hướng minh bạch, sát thực tiễn và thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng tái tạo quy mô nhỏ.
Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư là việc sửa đổi, bổ sung cách xác định mùa mưa và mùa khô theo từng miền, làm cơ sở cho tính toán biểu giá.
Cụ thể, mùa mưa được xác định: miền Bắc từ ngày 1/7 đến 31/10; miền Trung từ ngày 15/8 đến 15/12; miền Nam từ ngày 1/8 đến 1/12. Các khoảng thời gian còn lại trong năm được xác định là mùa khô tương ứng.
Đáng lưu ý, việc phân định miền không chỉ căn cứ theo địa giới hành chính mà còn dựa trên ranh giới điều độ hệ thống điện, qua đó phản ánh đúng đặc thù kỹ thuật của lưới điện liên kết và đảm bảo tính thống nhất trong vận hành.
Bên cạnh đó, khái niệm “nhà máy điện năng lượng tái tạo quy mô nhỏ” được chuẩn hóa theo tiêu chí công suất do Bộ Công Thương quy định, tạo nền tảng pháp lý rõ ràng cho việc áp dụng cơ chế giá.
Theo quy định pháp luật hiện hành, biểu giá chi phí tránh được là mức giá được tính toán dựa trên chi phí mà hệ thống điện quốc gia có thể tiết giảm khi có thêm 1 kWh điện từ các nhà máy năng lượng tái tạo quy mô nhỏ phát lên lưới. Thông tư cũng làm rõ vai trò của Cục Điện lực trong việc nghiên cứu, đề xuất biểu giá trình cấp có thẩm quyền ban hành.
Thông tư tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến hợp đồng mua bán điện (PPA), trong đó xác định hợp đồng có hiệu lực kể từ ngày ký và chấm dứt sau tối đa 20 năm kể từ thời điểm vận hành thương mại.
Quy định này được đánh giá phù hợp với vòng đời kinh tế của các dự án năng lượng tái tạo quy mô nhỏ, đồng thời tạo sự ổn định cần thiết để nhà đầu tư xây dựng phương án tài chính dài hạn.
Đối với các hợp đồng đã ký trước thời điểm Thông tư có hiệu lực, cơ chế chuyển tiếp được thiết kế theo hướng giữ nguyên biểu giá theo khu vực đã xác định, kể cả trong trường hợp có thay đổi địa giới hành chính. Điều này giúp hạn chế xáo trộn và giảm thiểu rủi ro pháp lý cho các bên tham gia.
Trong trường hợp dự án có thay đổi về tiêu chí công suất, chủ đầu tư được lựa chọn tiếp tục áp dụng biểu giá chi phí tránh được hoặc tham gia thị trường điện. Tuy nhiên, khi đã lựa chọn tham gia thị trường điện, bên bán sẽ không được quay lại cơ chế giá này, bảo đảm tính nhất quán trong cơ chế vận hành.
Thông tư cũng bổ sung quy định xử lý các trường hợp bất khả kháng như thiên tai, sự cố kỹ thuật khiến nhà máy phải tạm ngừng vận hành. Khi đó, các bên có thể thỏa thuận gia hạn hợp đồng, song tổng thời gian phát điện không vượt quá 20 năm theo quy định.
