Cục Hải quan vừa phát đi cảnh báo về việc sử dụng ký hiệu bảo hộ trên hàng hóa nhập khẩu không phù hợp với tình trạng bảo hộ tại Việt Nam có thể dẫn đến xử phạt. Theo đó, những sai lệch tưởng chừng nhỏ trên nhãn mác lại tiềm ẩn rủi ro pháp lý đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động thông quan.
Cụ thể, tại Công văn số 15662/CHQ-GSQL ngày 24/4/2026, cơ quan hải quan đã làm rõ các vướng mắc liên quan đến việc ghi nhãn và sử dụng ký hiệu trên hàng hóa nhập khẩu. Nguyên tắc cốt lõi được nhấn mạnh là thông tin về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu phải trung thực, chính xác, không gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.
Theo quy định, các hành vi vi phạm bao gồm việc gắn ký hiệu bảo hộ khi nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam; đã nộp đơn đăng ký nhưng chưa được cấp văn bằng; hoặc văn bằng bảo hộ đã hết hiệu lực, bị hủy bỏ.
 |
Đáng lưu ý, không chỉ các ký hiệu chuyên biệt, mà cả những cách diễn đạt như “nhãn hiệu đã được bảo hộ”, “độc quyền” hoặc các thông tin tương tự cũng có thể bị coi là vi phạm nếu khiến người tiêu dùng hiểu sai về tình trạng pháp lý của nhãn hiệu.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp sử dụng đều bị xử phạt. Nếu nội dung thể hiện trên nhãn – bao gồm cả nhãn phụ – phản ánh đúng và đầy đủ tình trạng bảo hộ tại Việt Nam, doanh nghiệp không bị coi là vi phạm. Yếu tố quyết định nằm ở tính trung thực và khả năng tránh gây nhầm lẫn.
Liên quan đến nhãn phụ, quy định yêu cầu phải hoàn thiện trước khi hàng hóa được đưa ra lưu thông trên thị trường. Nội dung nhãn phụ phải được dịch từ nhãn gốc sang tiếng Việt và bổ sung đầy đủ các thông tin bắt buộc còn thiếu. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác của nội dung, bảo đảm không làm sai lệch bản chất và nguồn gốc hàng hóa.
Về chế tài, các hành vi vi phạm quy định về chỉ dẫn bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp sẽ bị xử lý theo Nghị định 99/2013/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung. Ngoài xử phạt hành chính, doanh nghiệp còn có thể bị buộc khắc phục hậu quả, bao gồm việc sửa đổi hoặc loại bỏ thông tin vi phạm trên nhãn hàng hóa.
Từ thực tiễn quản lý, cơ quan hải quan khuyến nghị doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ nhãn gốc, nhãn phụ và các ký hiệu liên quan đến sở hữu trí tuệ trước khi thực hiện thủ tục nhập khẩu. Việc đối chiếu với tình trạng bảo hộ thực tế tại Việt Nam là yêu cầu bắt buộc; trong trường hợp chưa chắc chắn, doanh nghiệp cần thận trọng, tránh sử dụng các ký hiệu dễ gây hiểu nhầm.
Cảnh báo này cho thấy xu hướng tăng cường quản lý không chỉ dừng ở khâu thông quan, mà còn mở rộng sang yêu cầu minh bạch thông tin hàng hóa. Với doanh nghiệp, kiểm soát chặt chẽ từ khâu thiết kế bao bì, ghi nhãn đang trở thành “lá chắn” quan trọng nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật và hạn chế rủi ro chi phí phát sinh.
