Nghị định áp dụng đối với Sở giao dịch hàng hóa, nhà đầu tư, thương nhân cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế.
Theo quy định, doanh nghiệp muốn thành lập Sở giao dịch hàng hóa phải là thành viên của Trung tâm tài chính quốc tế hoặc là công ty do thành viên của Trung tâm tài chính quốc tế sở hữu hoặc kiểm soát. Trong trường hợp này, tỷ lệ vốn góp của công ty thành viên Trung tâm tài chính quốc tế phải chiếm tối thiểu 49% vốn điều lệ.
Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Nghị định quy định tổng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài không được vượt quá 49% vốn điều lệ, nhằm bảo đảm yếu tố kiểm soát và an ninh tài chính trong hoạt động giao dịch hàng hóa.
 |
| Thành lập Sở giao dịch hàng hóa: Doanh nghiệp phải có vốn điều lệ từ 1.500 tỷ đồng |
Một trong những điều kiện then chốt là vốn điều lệ tối thiểu từ 1.500 tỷ đồng trở lên. Doanh nghiệp đồng thời phải có mô hình tổ chức, chức năng và phương thức hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa rõ ràng; dự thảo điều lệ hoạt động phù hợp với quy định của Chính phủ về mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa và các quy định tại Nghị định này.
Bên cạnh yêu cầu về vốn và tổ chức, Nghị định đặc biệt nhấn mạnh điều kiện về hạ tầng công nghệ thông tin. Theo đó, Sở giao dịch hàng hóa phải có nền tảng giao dịch điện tử bảo đảm vận hành thông suốt, an toàn và bảo mật; có khả năng xử lý, lưu trữ dữ liệu giao dịch, sửa lệnh, hủy lệnh và kết quả khớp lệnh theo thời gian thực.
Ngoài ra, doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống quản lý ký quỹ và thanh toán bù trừ nhằm kiểm soát chính xác, kịp thời các nghĩa vụ tài chính và rủi ro phát sinh trong giao dịch. Hệ thống giám sát giao dịch cũng phải đáp ứng yêu cầu theo dõi, phát hiện, cảnh báo và lưu trữ dữ liệu phục vụ công tác quản lý, giám sát thị trường.
Các yêu cầu về an toàn thông tin, an ninh mạng và hệ thống dự phòng cũng được quy định cụ thể, bảo đảm khả năng khôi phục hoạt động khi xảy ra sự cố. Đồng thời, hệ thống công nghệ phải có khả năng kết nối với các thành viên và cơ quan quản lý nhà nước, bảo đảm tính mở, đồng bộ, minh bạch và cung cấp dữ liệu chính xác.
Về hồ sơ đề nghị thành lập, Nghị định quy định gồm: giấy đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa theo mẫu ban hành kèm theo; đề án giải trình về mô hình, tổ chức hoạt động và chức năng của Sở giao dịch hàng hóa; dự thảo điều lệ hoạt động; cùng tài liệu mô tả hệ thống công nghệ thông tin và nền tảng giao dịch điện tử theo quy định.
Đáng chú ý, trong trường hợp xuất hiện nguy cơ gây mất ổn định thị trường giao dịch hàng hóa, ảnh hưởng đến an ninh kinh tế – tài chính, trật tự an toàn xã hội hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, Bộ Công Thương được trao quyền áp dụng các biện pháp khẩn cấp.
Các biện pháp này có thể bao gồm tạm ngừng hoặc hạn chế giao dịch trên hệ thống; áp dụng chế độ kiểm soát đặc biệt đối với hệ thống công nghệ thông tin; công bố thông tin khẩn cấp về diễn biến thị trường và rủi ro tiềm ẩn; hạn chế hoặc đình chỉ quyền truy cập hệ thống đối với tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật hoặc có hành vi thao túng thị trường, nhằm bảo đảm an toàn kỹ thuật, minh bạch và ổn định của thị trường giao dịch hàng hóa.
