Thái Nguyên quyết liệt thu ngân sách và cải cách thuế hộ kinh doanh

Năm 2025, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam có nhiều tín hiệu khởi sắc xen lẫn khó khăn, tỉnh Thái Nguyên vẫn giữ vững đà tăng trưởng thu ngân sách nhà nước (NSNN). Cụ thể, lũy kế đến hết tháng 5, tổng thu ước đạt 10.500 tỷ đồng, tương đương 54% dự toán pháp lệnh và 50,3% kế hoạch tỉnh giao. So với cùng kỳ năm ngoái, kết quả này cao hơn tới 44%, cho thấy nỗ lực vượt bậc của ngành thuế địa phương trong việc thực hiện nhiệm vụ tài chính giữa nhiều áp lực và biến động chính sách quốc tế. Nếu loại trừ các khoản thu đặc biệt như tiền sử dụng đất và thuế tối thiểu toàn cầu, số thu thực chất vẫn đạt 6.650 tỷ đồng – một con số tích cực phản ánh đúng sức khỏe tài khóa địa phương trong nửa đầu năm.

Đáng chú ý, quản lý thuế đối với hộ kinh doanh – một trong những lĩnh vực thường gây khó khăn cho cơ quan chức năng – cũng ghi nhận chuyển biến rõ rệt. Toàn tỉnh hiện có hơn 32.000 hộ kinh doanh đang hoạt động, trong đó trên 15.700 hộ nộp thuế, gần 14.800 hộ không thuộc diện nộp thuế và hơn 1.500 hộ thực hiện kê khai. Tính đến ngày 25/5, tổng số thuế hộ kinh doanh nộp đạt hơn 114 tỷ đồng, bằng 44,36% dự toán, tăng 120,3% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân lần lượt chiếm hơn 74 tỷ và 39 tỷ đồng, tăng trưởng đều trên 119% – mức tăng hiếm thấy trong nhóm đối tượng thường có quy mô kinh doanh nhỏ lẻ, khó kiểm soát doanh thu.

Thái Nguyên quyết liệt thu ngân sách và cải cách thuế hộ kinh doanh (Ảnh: Internet)

Một điểm nhấn lớn trong công tác quản lý là việc Thái Nguyên tích cực triển khai áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo quy định mới tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Theo đó, từ ngày 1/6/2025, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên bắt buộc phải sử dụng loại hóa đơn điện tử đặc thù này. Điều này nhằm nâng cao tính minh bạch trong giao dịch, giảm tình trạng kê khai doanh thu không đúng thực tế, đồng thời hỗ trợ người nộp thuế chứng minh chi phí hợp pháp dễ dàng hơn. Tính đến nay, trong số 1.525 hộ kinh doanh thuộc diện áp dụng, đã có hơn 850 hộ đăng ký sử dụng thành công, minh chứng cho sự sẵn sàng và đồng thuận từ cộng đồng doanh nghiệp nhỏ.

Song song với việc số hóa công tác thu thuế, tỉnh Thái Nguyên đang thực hiện từng bước lộ trình xoá bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh – một chính sách lớn theo Nghị quyết 68/NQ-TW của Bộ Chính trị. Theo định hướng, đến năm 2026, toàn bộ hộ kinh doanh sẽ chuyển sang hai hình thức: kê khai thuế hoặc miễn thuế, chấm dứt hoàn toàn cơ chế khoán vốn bị coi là thiếu minh bạch, dễ gây thất thu. Hướng đi này sẽ giúp thu hẹp chênh lệch giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp về chế độ kế toán – tài chính, đồng thời tạo điều kiện khuyến khích các hộ chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp chính thức để tiếp cận sâu hơn với tín dụng, bảo hiểm và hỗ trợ pháp lý. Để chuẩn bị cho thay đổi mang tính căn cơ này, ngành thuế Thái Nguyên đã và đang tích cực tuyên truyền, vận động, hướng dẫn hộ kinh doanh chuyển đổi sớm sang kê khai thuế tự nguyện.

Từ góc độ cơ chế, Chi cục Thuế khu vực VII cũng đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo phối hợp quản lý thuế giữa các sở, ngành và địa phương. Đặc biệt, công tác phối hợp liên ngành giữa thuế – ngân hàng – quản lý thị trường – vận tải và thương mại điện tử được đẩy mạnh nhằm đảm bảo giám sát chéo doanh thu hộ kinh doanh từ nhiều nguồn dữ liệu, từ hóa đơn đầu vào, sao kê ngân hàng đến hành trình vận tải. Chính cách tiếp cận dựa trên dữ liệu và công nghệ số sẽ là chìa khóa giúp Thái Nguyên quản lý hiệu quả hoạt động kinh doanh nhỏ, hạn chế thất thu và gia tăng mức độ tuân thủ tự nguyện.

Bên cạnh đó, ngành thuế tỉnh cũng đặt trọng tâm vào công tác thanh tra, kiểm tra, rà soát hồ sơ khai thuế đối với các doanh nghiệp có rủi ro cao, tăng cường cưỡng chế thuế đối với các dự án nợ tiền sử dụng đất và đẩy nhanh tiến độ cấp quyền khai thác khoáng sản để bổ sung kịp thời nguồn thu cho NSNN. Những giải pháp này được triển khai song hành với cải cách hành chính, ứng dụng AI và nền tảng số trong toàn bộ quy trình từ kê khai, nộp thuế đến hoàn thuế, thể hiện rõ cam kết xây dựng ngành thuế hiện đại, minh bạch, phục vụ người nộp thuế ngày càng hiệu quả hơn.

Với tinh thần chủ động, quyết liệt và đồng bộ trong các giải pháp từ cấp tỉnh đến cơ sở, Thái Nguyên không chỉ đặt mục tiêu hoàn thành kế hoạch thu ngân sách năm 2025 mà còn tạo dựng nền tảng pháp lý – công nghệ vững chắc cho giai đoạn phát triển tài chính công minh bạch, hiệu quả, thúc đẩy kinh tế địa phương đi lên một cách bền vững.