Thái Nguyên: Đột phá sắp xếp hành chính, tinh gọn bộ máy chính quyền

Đồng thuận cao, quyết tâm chính trị rõ ràng

Ngày 29/5/2025, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh Thái Nguyên tổ chức Hội nghị giao ban báo chí tháng 5/2025, Sở Nội vụ tỉnh Thái Nguyên đã cung cấp thông tin về tiến độ thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính (ĐVHC) các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.

Theo Sở nội vụ, thực hiện Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, UBND tỉnh Thái Nguyên đã chủ động ban hành kế hoạch triển khai sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, không tổ chức lại cấp huyện. Quá trình xây dựng đề án được thực hiện bài bản, khoa học, bám sát các quy định của Trung ương, đồng thời phù hợp với điều kiện thực tiễn tại địa phương.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh Thái Nguyên tổ chức Hội nghị giao ban báo chí tháng 5/2025

Cụ thể, từ ngày 18 đến 19/4/2025, toàn tỉnh Thái Nguyên đồng loạt tổ chức lấy ý kiến cử tri đại diện hộ gia đình về việc sắp xếp đơn vị hành chính và nhập tỉnh Bắc Kạn. Kết quả, 99,21% cử tri đồng thuận với phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và 99,81% ủng hộ chủ trương sáp nhập hai tỉnh. Đây là tỷ lệ đồng thuận gần như tuyệt đối, thể hiện sự tin tưởng và ủng hộ mạnh mẽ của Nhân dân đối với chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Ngay sau khi hoàn tất lấy ý kiến nhân dân, từ ngày 19 đến 23/4/2025, HĐND các cấp tại Thái Nguyên đã tổ chức họp và thống nhất thông qua đề án với tỷ lệ tán thành tuyệt đối, đạt 100%. Ngày 24/4, UBND tỉnh đã hoàn thiện Đề án số 2912 về nhập tỉnh và Đề án 2913 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, trở thành địa phương đầu tiên cả nước hoàn thiện đầy đủ hồ sơ đúng quy định trình Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Báo cáo của Sở nội vụ tỉnh Thái nguyên cho hay, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã dự kiến giảm từ 172 xuống còn 55 đơn vị, đạt tỷ lệ tinh giản 68,02%. Kết quả này vượt mốc tối thiểu 60% theo quy định Trung ương, cho thấy quyết tâm chính trị cao và sự chủ động đột phá trong tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp. Việc tinh gọn này không chỉ giảm đầu mối, tiết kiệm ngân sách mà còn tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là tại các vùng động lực, đô thị trung tâm và địa bàn có tiềm năng phát triển nhanh.

Tinh gọn thanh tra, tổ chức lại cán bộ

Song song với đề án hành chính, Thái Nguyên cũng là địa phương đầu tiên triển khai xong đề án sắp xếp ngành Thanh tra. Toàn bộ 9 thanh tra cấp huyện được giải thể, chức năng thanh tra hành chính được chuyển về Thanh tra tỉnh. Sau sắp xếp, bộ máy thanh tra giảm từ 25 xuống còn 9 đơn vị cấp phòng, tương đương mức tinh giản 64%, đảm bảo nguyên tắc "tinh nhưng mạnh" về tổ chức.

Đội ngũ cán bộ công chức thuộc diện sắp xếp cũng được đánh giá, sàng lọc kỹ lưỡng theo tiêu chí: bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức. Những người đáp ứng yêu cầu tiếp tục được bố trí tại các phòng chuyên môn thuộc Thanh tra tỉnh; các trường hợp không đủ điều kiện hoặc có nguyện vọng khác sẽ được hỗ trợ chuyển sang công tác phù hợp hoặc giải quyết nghỉ chế độ theo quy định.

Thái Nguyên dẫn đầu cả nước về sắp xếp hành chính với tỷ lệ đồng thuận gần tuyệt đối (Ảnh: Internet)

Trong công tác bố trí cán bộ nói chung, tỉnh đã thực hiện đồng bộ các nghị định mới nhất của Chính phủ về chính sách tinh giản. Theo báo cáo tổng hợp đến ngày 31/12/2025, có 1.095 người thuộc diện nghỉ chính sách, với tổng kinh phí chi trả dự kiến hơn 1.027 tỷ đồng. Trong đó có 752 người nghỉ hưu trước tuổi và 343 người nghỉ thôi việc ngay.

Chính sách nhân văn cho người không chuyên trách

Một trong những điểm nhấn trong công tác sắp xếp lần này là việc tỉnh Thái Nguyên quan tâm đặc biệt đến nhóm đối tượng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã. Hiện toàn tỉnh có 1.670 người thuộc nhóm này. Sau rà soát, 287 người đủ điều kiện và có nguyện vọng tiếp tục được bố trí về tổ dân phố, xóm. Phần còn lại – 1.383 người – thuộc diện nghỉ việc theo Nghị định 29/2023/NĐ-CP.

Tuy nhiên, với mức trợ cấp hiện hành trung bình chỉ 40–50 triệu đồng/người, nhiều trường hợp bày tỏ lo ngại về cuộc sống sau nghỉ việc. Trước thực trạng đó, UBND tỉnh Thái Nguyên đã có văn bản chính thức kiến nghị Bộ Nội vụ điều chỉnh tăng gấp đôi mức trợ cấp nghỉ việc cho nhóm này – thể hiện tính nhân văn trong quá trình thực hiện sắp xếp, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Trong quá trình sắp xếp, tỉnh đã ban hành 17 quyết định cụ thể hóa chế độ, chính sách cho 183 cán bộ, công chức, viên chức, lao động hợp đồng với tổng kinh phí chi trả 216 tỷ đồng. Việc sắp xếp được thực hiện thận trọng, đúng tiến độ, đảm bảo chính quyền hoạt động xuyên suốt, không gián đoạn.

Thái Nguyên đang trở thành hình mẫu tiêu biểu trong quá trình tổ chức lại bộ máy hành chính cấp xã và cấp tỉnh, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận cao từ người dân và quyết tâm chính trị rõ ràng từ cấp ủy, chính quyền. Đây sẽ là tiền đề để tỉnh phát huy lợi thế địa kinh tế, tạo đột phá trong phát triển bền vững, bắt nhịp xu thế cải cách nền hành chính quốc gia giai đoạn mới.