Tây Ninh và bài toán biến dữ liệu thành giá trị

Chính quyền tỉnh Tây Ninh xác định dữ liệu là nguồn lực phát triển mới, đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái dữ liệu thống nhất đến năm 2045. Điểm đáng chú ý là dữ liệu được đặt vào cả bài toán cải cách hành chính lẫn phát triển thị trường, doanh nghiệp và AI.

Chiến lược dữ liệu Tây Ninh hướng tới hệ sinh thái thống nhất, liên thông và an toàn. Ảnh minh họa thực hiện bởi AI

Dữ liệu không còn là phần việc riêng của công nghệ

Tây Ninh xác định dữ liệu là tài nguyên chiến lược, tài sản và nguồn lực phát triển mới. Quan điểm này kéo dữ liệu ra khỏi phạm vi một nhiệm vụ công nghệ thông tin, đưa vào trực tiếp hoạt động quản trị, phát triển kinh tế số và cung cấp dịch vụ công.

Mục tiêu đến năm 2030 cho thấy mức độ triển khai khá cụ thể. 100% cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành trọng yếu và dữ liệu dùng chung thuộc danh mục được phê duyệt phải được số hóa, chuẩn hóa, làm sạch và đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia.

Giá trị của việc này không nằm ở số lượng hồ sơ được đưa lên môi trường số. Quan trọng hơn là người dân, doanh nghiệp không phải nhiều lần cung cấp cùng một thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Khi “dữ liệu thay giấy tờ”, thời gian xử lý và chi phí thực hiện thủ tục có thể được cắt giảm.

Doanh nghiệp có thể bước vào thị trường dữ liệu

Một điểm đáng lưu ý là khu vực tư nhân được đặt vào vị trí tham gia trực tiếp vào quá trình hình thành kinh tế dữ liệu. Tây Ninh định hướng phát triển các mô hình kinh doanh dựa trên dữ liệu trong tài chính, ngân hàng, y tế, giáo dục, nông nghiệp, công nghiệp, logistics, thương mại điện tử và đô thị thông minh.

Tỉnh cũng nghiên cứu thí điểm định giá, giao dịch, thương mại hóa dữ liệu và dịch vụ tính toán. Nếu được tổ chức minh bạch, đây có thể là nền tảng để hình thành nhóm doanh nghiệp chuyên thu thập, chuẩn hóa, phân tích và cung cấp sản phẩm dữ liệu.

Cùng với đó, 100% cơ quan nhà nước cấp tỉnh được đặt mục tiêu cung cấp dữ liệu mở bảo đảm chất lượng. Nguồn dữ liệu này có thể tạo thêm đầu vào cho doanh nghiệp công nghệ, nghiên cứu thị trường và phát triển các ứng dụng AI.

Tuy nhiên, dữ liệu mở chỉ có giá trị khi dữ liệu sạch, có cấu trúc và được cập nhật. Nếu doanh nghiệp vẫn phải mất thêm thời gian xử lý, đối chiếu hoặc thu thập lại, lợi ích của dữ liệu dùng chung sẽ bị giảm đáng kể.

Cuộc họp về chiến lược UAV và dữ liệu Tây Ninh hướng tới hệ sinh thái thống nhất, liên thông và an toàn. Ảnh: Châu Anh

Chất lượng và an toàn quyết định hiệu quả

Tây Ninh đặt mục tiêu đánh giá, xếp hạng chất lượng dữ liệu hằng năm. 100% cơ quan, tổ chức xử lý từ 1 triệu bản ghi trở lên phải được kiểm toán dữ liệu định kỳ 2 năm một lần.

Đây là yêu cầu cần thiết khi dữ liệu đã được xem như một tài sản. Dữ liệu sai có thể dẫn đến quyết định sai; dữ liệu không được cập nhật có thể làm giảm giá trị của cả hệ thống.

An toàn dữ liệu cũng sẽ trở thành khoản chi phí không thể bỏ qua. Đến năm 2030, 90% hệ thống thông tin chứa dữ liệu cốt lõi phải đáp ứng tiêu chuẩn bảo vệ; 100% hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của tỉnh phải được phê duyệt cấp độ và kết nối giám sát, cảnh báo sự cố.

Nhìn ở góc độ triển khai, thách thức lớn nhất không phải tạo thêm một cơ sở dữ liệu, mà là làm cho các hệ thống có thể kết nối và sử dụng cùng nhau. Điều này đòi hỏi tiêu chuẩn thống nhất, nhân lực đủ năng lực và trách nhiệm rõ đến từng cơ quan quản lý dữ liệu.

Lộ trình cũng được chia thành các bước khá rõ. Giai đoạn 2026 - 2027 tập trung cải cách thủ tục; giai đoạn 2027 - 2028 đẩy mạnh phân tích, dự báo; từ năm 2028 đến 2030 hướng tới thị trường dữ liệu, dịch vụ dữ liệu và hệ sinh thái doanh nghiệp dữ liệu.

Đích đến của chiến lược vì thế không chỉ là một hệ thống dữ liệu lớn. Thước đo thực chất phải là thủ tục giảm, chi phí giảm, quyết định quản lý chính xác hơn và doanh nghiệp tạo được sản phẩm mới từ dữ liệu hợp pháp. Nếu đạt được những kết quả đó, dữ liệu mới thực sự trở thành một nguồn lực kinh tế của Tây Ninh.