AI thay đổi doanh nghiệp, đại học phải đổi mới đào tạo

Ngày 12/10, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) phối hợp với Công ty TNHH Một thành viên SAP Việt Nam khai mạc Hội nghị Cộng đồng Học thuật SAP Việt Nam 2026 (SAP Academic Community Conference Vietnam 2026), với chủ đề “Learning and Teaching for the Age of Autonomous Enterprise” – Dạy và học trong kỷ nguyên doanh nghiệp tự vận hành. Hội nghị diễn ra từ ngày 12 đến 14/10 tại TP. Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 200 đại biểu từ cơ quan quản lý, các trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp trên cả nước.

Điểm đáng chú ý của hội nghị không chỉ nằm ở việc cập nhật xu hướng công nghệ, mà còn ở câu hỏi làm thế nào để những thay đổi trong hoạt động doanh nghiệp được chuyển hóa thành yêu cầu cụ thể đối với giáo dục đại học, từ chương trình đào tạo, năng lực giảng viên đến khả năng đáp ứng công việc của sinh viên sau khi tốt nghiệp.

Thị trường lao động đòi hỏi những năng lực mới

AI, dữ liệu và các nền tảng số đang tham gia ngày càng sâu vào hoạt động quản trị, sản xuất và kinh doanh. Doanh nghiệp có xu hướng chuyển từ quản lý các quy trình riêng lẻ sang mô hình vận hành tích hợp, trong đó dữ liệu được kết nối, các công cụ AI hỗ trợ xử lý thông tin và tự động hóa những công việc phù hợp.

Sự thay đổi này khiến yêu cầu đối với người lao động không còn giới hạn ở kiến thức chuyên môn của từng vị trí. Khả năng sử dụng công nghệ, phân tích dữ liệu, hiểu mối liên hệ giữa các bộ phận và đưa ra quyết định trên cơ sở thông tin trở thành những năng lực cần được chú trọng.

Đối với doanh nghiệp, tuyển dụng nhân lực đáp ứng yêu cầu công việc là một phần của quá trình chuyển đổi số. Nhưng để có nguồn nhân lực phù hợp, doanh nghiệp cũng cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, chia sẻ những thay đổi về công nghệ, quy trình vận hành và yêu cầu kỹ năng với các cơ sở giáo dục.

Bên cạnh đó, ở chiều ngược lại, trường đại học cần chủ động cập nhật chương trình, phương pháp giảng dạy và môi trường thực hành. Nếu quá trình đào tạo chỉ tập trung truyền đạt kiến thức mà thiếu cơ hội tiếp xúc với tình huống thực tế, người học sẽ khó hình dung đầy đủ cách công nghệ được sử dụng trong hoạt động quản trị và kinh doanh.

PGS.TS. Bùi Quang Hùng, Giám đốc UEH phát biểu tại sự kiện. Ảnh. T.K

PGS.TS. Bùi Quang Hùng, Giám đốc UEH, nhấn mạnh: Trong kỷ nguyên AI, câu hỏi của đại học không còn chỉ là chúng ta có thể đào tạo những gì, mà phải là nền kinh tế và xã hội sẽ cần những năng lực gì trong 5–10 năm tới. Điều đó đòi hỏi Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp không thể đi trên ba con đường riêng biệt. Đại học cần trở thành nơi kết nối chính sách, tri thức, công nghệ và thực tiễn để cùng kiến tạo nguồn nhân lực cho tương lai.”

Ông Trần Trọng Tuyên – PGD Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh nhìn nhận: Chúng tôi nhận thức rằng công nghệ không phải là mục tiêu tự thân. Giá trị của công nghệ phải được thể hiện qua hiệu quả công việc, năng suất tạo ra và những lợi ích cụ thể mang lại cho người dân và doanh nghiệp. Để đạt được mục tiêu đó, con người vẫn giữ vai trò quyết định. Thành phố không chỉ cần đội ngũ chuyên gia về trí tuệ nhân tạo, về dữ liệu, về công nghệ số, mà còn cần nguồn nhân lực ở mọi lĩnh vực có khả năng ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu, đổi mới quy trình và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường làm việc.

Đưa công nghệ và tình huống thực tế vào giảng đường

Một trong những hướng triển khai được đề cập tại hội nghị là tăng cường ứng dụng công nghệ doanh nghiệp trong đào tạo, giúp sinh viên không chỉ học về hoạt động kinh doanh mà còn có cơ hội trải nghiệm quá trình vận hành và ra quyết định.

Theo kế hoạch của UEH, học phần Mô phỏng hoạch định nguồn lực doanh nghiệp dự kiến được đưa vào chương trình đào tạo, sử dụng công cụ ERPsim trên nền tảng SAP S/4HANA.

Trong môi trường mô phỏng, sinh viên được đặt vào vai trò điều hành một doanh nghiệp giả lập, sử dụng dữ liệu để đưa ra các quyết định liên quan đến mua hàng, sản xuất, bán hàng và tài chính. Qua đó, người học có thể quan sát tác động của từng quyết định đến hoạt động tổng thể, đồng thời hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa các bộ phận trong doanh nghiệp.

Cách tiếp cận này tạo điều kiện để kiến thức về quản trị được gắn với quá trình xử lý tình huống. Thay vì chỉ tiếp nhận các khái niệm riêng lẻ, sinh viên có cơ hội vận dụng kiến thức, phân tích thông tin và đánh giá hệ quả của những lựa chọn trong một hệ thống có sự liên kết giữa nhiều hoạt động, PGS.TS. Bùi Quang Hùng cho biết thêm.

Đối với đào tạo nhân lực số, đây là hướng tiếp cận đáng chú ý bởi năng lực làm việc trong môi trường công nghệ không chỉ phụ thuộc vào khả năng sử dụng một phần mềm. Người lao động còn cần hiểu quy trình nghiệp vụ, biết khai thác dữ liệu và nhận diện tác động của công nghệ đối với hoạt động chung.

Tuy nhiên, để những công cụ này phát huy hiệu quả, việc đưa công nghệ vào giảng đường cần đi cùng mục tiêu học tập rõ ràng, tình huống phù hợp với chuyên môn và khả năng hướng dẫn của giảng viên. Công nghệ là phương tiện hỗ trợ quá trình đào tạo; năng lực phân tích, tư duy hệ thống và khả năng giải quyết vấn đề của người học vẫn là những yếu tố cần được chú trọng.

Việc bồi dưỡng giảng viên nhằm hỗ trợ quá trình cập nhật công nghệ và chuyển hóa kiến thức thành những trải nghiệm học tập phù hợp. Đây là mắt xích cần thiết để việc đổi mới đào tạo không dừng ở trang bị công cụ, mà có thể đi vào phương pháp giảng dạy và cách tổ chức hoạt động học tập.

Hợp tác ba nhà cần đi từ cam kết đến kết quả

Trong khuôn khổ hội nghị, UEH ký kết thỏa thuận hợp tác với SAP, đồng thời ký biên bản ghi nhớ hợp tác với ba doanh nghiệp ABEAM, ATS và NGIG. Các thỏa thuận hướng đến mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình phát triển người học thông qua đào tạo thực tiễn, chuyên gia doanh nghiệp, thực tập, học bổng, dự án và cơ hội nghề nghiệp.

UEH ký kết EH ký kết thỏa thuận hợp tác với SAP, đồng thời ký biên bản ghi nhớ hợp tác với ba doanh nghiệp ABEAM, ATS và NGIG. Ảnh: T.K

Bên cạnh hoạt động ký kết, phiên đối thoại giữa đại diện UEH, SAP, Bosch và CiTeK tập trung vào việc kết nối năng lực của trường đại học với nhu cầu và nguồn lực doanh nghiệp để phát triển nhân lực số, thúc đẩy ứng dụng AI.

Vấn đề quan trọng là làm thế nào để hợp tác không chỉ dừng ở các biên bản ghi nhớ, mà được chuyển thành hoạt động có thể triển khai và đánh giá. Doanh nghiệp cần tham gia từ khâu xác định kỹ năng, xây dựng tình huống thực hành đến tiếp nhận sinh viên thực tập và phản hồi về chất lượng đào tạo. Nhà trường cần có cơ chế cập nhật chương trình trên cơ sở những yêu cầu thực tế đó.

Sự phối hợp thường xuyên còn giúp các bên hình thành chu trình liên tục giữa nhu cầu thực tiễn, đào tạo, ứng dụng, phản hồi và điều chỉnh. Đây là cơ sở để giảm khoảng cách giữa tốc độ thay đổi của công nghệ với quá trình đổi mới trong giáo dục đại học.

Ông Nguyễn Hồng Việt - Tổng Giám đốc SAP Việt Nam chia sẻ về việc kết nối ba nhà. Ảnh T.K

Ông Nguyễn Hồng Việt - Tổng Giám đốc SAP Việt Nam cho rằng: Có bốn hướng hợp tác đào tạo giữa Đại học và doanh nghiệp: Đạo tạo gắn với thức tế; Đổi mới sáng tạo; Nghiên cứu ứng dụng; Đô thị và phát triển bền vững. UEH có nền tảng để mở rộng hợp tác thực chất: nghiên cứu và tư vấn, dữ liệu đổi mới sáng tạo: đào tạo doanh nghiệp và phát triển bền vững

Từ câu chuyện hợp tác giữa UEH và SAP, SAP University Alliances yêu cầu đặt ra đối với đào tạo nhân lực số không chỉ là tăng cường ứng dụng công nghệ, mà còn phải tạo được sự gắn kết giữa kiến thức, kỹ năng và thực tiễn nghề nghiệp. Khi bài toán của doanh nghiệp được đưa vào giảng đường, người học có thêm cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế, doanh nghiệp có thêm kênh tham gia phát triển nguồn nhân lực, còn trường đại học có cơ sở để đổi mới chương trình theo nhu cầu của nền kinh tế.