Hà Nội đưa công nghệ số đến hợp tác xã, hướng tới giảm kê khai nhiều lần

Tại Hội nghị Chủ tịch UBND TP. Hà Nội đối thoại với nông dân Thủ đô năm 2026, sáng 14/10, ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, cho biết Sở sẽ phối hợp với địa phương khảo sát nhu cầu, hướng dẫn trực tiếp và hỗ trợ hợp tác xã lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp với quy mô, điều kiện sản xuất.

Hỗ trợ từ nhu cầu thực tế của hợp tác xã

Nêu kiến nghị tại hội nghị, Hợp tác xã sản xuất tinh bột nghệ và tinh dầu Bà Bé, xã Gia Lâm, cho biết chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc góp phần minh bạch quy trình sản xuất, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng. Tuy nhiên, quá trình triển khai tại các cơ sở quy mô nhỏ còn gặp khó khăn do nhiều hội viên lớn tuổi chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, phần mềm quản lý và các nền tảng số. Chi phí thiết bị, phần mềm và mã QR cũng là những trở ngại đáng kể.

Hợp tác xã đề nghị thành phố tăng cường hướng dẫn trực tiếp, lựa chọn công cụ đơn giản, dễ sử dụng và có chính sách hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, cần kết nối nhật ký điện tử, dữ liệu vùng sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và mã QR truy xuất nguồn gốc trên hệ thống thuận tiện, hạn chế tình trạng phải kê khai, cập nhật thông tin nhiều lần.

Hội nghị Chủ tịch UBND TP. Hà Nội đối thoại với nông dân Thủ đô năm 2026

Trả lời kiến nghị, ông Cù Ngọc Trang cho biết việc ứng dụng công nghệ tại các hợp tác xã quy mô nhỏ cần bắt đầu từ những nhu cầu thiết thực như ghi chép sản xuất, quản lý lô hàng, truy xuất nguồn gốc, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm. Giải pháp được lựa chọn phải phù hợp với thiết bị, điều kiện sản xuất và khả năng sử dụng của người dân, tránh đầu tư công cụ vượt quá nhu cầu thực tế.

Đối với Hợp tác xã Bà Bé, sau hội nghị, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ cử đầu mối chuyên môn phối hợp với UBND xã Gia Lâm và Hội Nông dân khảo sát trực tiếp, xác định nhu cầu, thiết bị có thể tận dụng, chi phí dự kiến và chính sách hỗ trợ phù hợp. Việc hướng dẫn dự kiến theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, thực hành ngay trên sản phẩm của hợp tác xã, từ ghi nhật ký sản xuất đến lập hồ sơ truy xuất cho từng lô tinh bột nghệ, tinh dầu.

Về kinh phí, ông Cù Ngọc Trang thông tin, Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi số thông qua phiếu hỗ trợ sử dụng sản phẩm, dịch vụ số, thay vì cấp tiền mặt trực tiếp. Mức hỗ trợ tối đa là 70% chi phí; trường hợp thành phố thực hiện bằng hình thức xã hội hóa, mức hỗ trợ có thể lên tới 100% đối với sản phẩm, dịch vụ thuộc danh mục được công bố và đáp ứng các điều kiện quy định.

Bên cạnh đó, theo Kế hoạch số 277/KH-UBND, có 13 doanh nghiệp công nghệ số cam kết cung cấp miễn phí sản phẩm, dịch vụ phục vụ chuyển đổi số cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, làng nghề. Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp cung cấp danh mục sản phẩm, dịch vụ và thông tin đầu mối doanh nghiệp cho UBND 126 xã, phường để triển khai.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội lưu ý, trước khi lựa chọn giải pháp, người dân cần được thông tin rõ về thời gian miễn phí, chi phí duy trì sau đó, trách nhiệm hỗ trợ kỹ thuật và khả năng chuyển dữ liệu sang phần mềm khác. Chính sách hỗ trợ phải bảo đảm đúng đối tượng, điều kiện và danh mục quy định; không đồng nghĩa với việc mọi hợp tác xã đều được cấp thiết bị hoặc phần mềm miễn phí.

Kết nối dữ liệu, giảm gánh nặng kê khai

Một nội dung trọng tâm được đặt ra tại hội nghị là kết nối nhật ký điện tử, dữ liệu vùng sản xuất, hồ sơ chất lượng và mã QR truy xuất nguồn gốc. Theo ông Cù Ngọc Trang, nếu mỗi nền tảng yêu cầu một tài khoản, một bộ hồ sơ và cách nhập liệu riêng, chuyển đổi số có thể làm tăng khối lượng công việc cho nông dân thay vì giúp tiết kiệm thời gian.

Do đó, hướng triển khai là chuẩn hóa dữ liệu ngay từ nguồn, tăng khả năng kết nối và tái sử dụng thông tin giữa các hệ thống, hạn chế yêu cầu người dân khai báo lại những nội dung đã có.

Sở Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường chuẩn hóa thông tin về hợp tác xã, vùng nguyên liệu, sản phẩm và lô hàng; từng bước kết nối nhật ký sản xuất với hồ sơ kiểm nghiệm, chứng nhận và mã QR truy xuất nguồn gốc. Việc triển khai sẽ dựa trên các nền tảng hiện có và khả năng chia sẻ dữ liệu của từng hệ thống.

Chẳng hạn, với một lô tinh bột nghệ của Hợp tác xã Bà Bé, thông tin về nguồn nguyên liệu, ngày tiếp nhận, quá trình chế biến, ngày đóng gói và kết quả kiểm nghiệm có thể được liên kết trong cùng hồ sơ lô hàng. Người mua quét mã QR để xem các thông tin được phép công khai, trong khi cơ quan quản lý khai thác dữ liệu theo thẩm quyền.

Những thông tin như tên, địa chỉ hợp tác xã, vùng sản xuất và giấy tờ còn hiệu lực, nếu đã có trên hệ thống và đủ điều kiện sử dụng lại, cần được kế thừa; người sản xuất tập trung cập nhật hoạt động mới hoặc nội dung thay đổi. Cách làm này hướng tới giảm thao tác nhập liệu, tiết kiệm thời gian và hạn chế sai lệch thông tin giữa các nền tảng.

Ông Cù Ngọc Trang cũng lưu ý mã QR chỉ là công cụ truy xuất, không thay thế việc kiểm nghiệm hay chứng nhận chất lượng. Hiệu quả truy xuất nguồn gốc phụ thuộc vào độ chính xác, tính cập nhật của dữ liệu và trách nhiệm của đơn vị cung cấp thông tin.

Sở Khoa học và Công nghệ sẽ làm đầu mối đối với nội dung công nghệ, chuyển đổi số; đồng thời phối hợp với ngành nông nghiệp về dữ liệu sản xuất, chất lượng và truy xuất chuyên ngành. Sau khảo sát, các bên sẽ xây dựng phương án hỗ trợ, xác định đầu mối liên hệ, tiến độ và kết quả cần đạt; theo dõi quá trình sử dụng, xử lý vướng mắc kỹ thuật và đánh giá sau một chu kỳ sản xuất phù hợp.

Theo định hướng này, hiệu quả chuyển đổi số không chỉ được đo bằng số phần mềm được đưa vào sử dụng, mà còn ở khả năng người dân thực hành thành thạo, hồ sơ truy xuất của lô hàng đầy đủ hơn, số lần nhập lại thông tin giảm và thời gian ghi chép, quản lý được rút ngắn. Từ mô hình tại Hợp tác xã Bà Bé, thành phố sẽ có cơ sở lựa chọn cách làm phù hợp để xem xét nhân rộng tại các hợp tác xã khác.