Sàn Star Market tại Thượng Hải, thường được ví như Nasdaq của Mỹ, đang trở thành điểm đến nổi bật của dòng tiền đổ vào cổ phiếu công nghệ Trung Quốc. Đà tăng của thị trường này hiện vượt xa các sàn cạnh tranh, trong đó có Đặc khu Hành chính Hồng Kông (Trung Quốc), với mức chênh lệch lớn nhất kể từ khi Star Market đi vào hoạt động.
 |
| Star Market hút dòng tiền công nghệ, Hồng Kông đứng trước sức ép cải tổ chỉ số |
Từ đầu năm đến nay, chỉ số Star 50, gồm các cổ phiếu dẫn dắt trên Star Market, đã tăng 23%. Mức tăng này bỏ xa chỉ số công nghệ tại Thâm Quyến, vốn chỉ tăng 10%, đồng thời tương phản rõ rệt với mức giảm 14% của Hang Seng Tech Index tại Hồng Kông.
Đáng chú ý, CXMT và Unitree, hai doanh nghiệp có màn ra mắt đáng chú ý tại Thượng Hải trong tháng trước và tuần này, hiện vẫn chưa được đưa vào chỉ số Star 50. Điều này cho thấy nếu các cổ phiếu này được bổ sung, mức tăng của chỉ số có thể còn cao hơn.
Việc nhiều doanh nghiệp công nghệ hàng đầu gần đây lựa chọn niêm yết tại Thượng Hải thay vì Hồng Kông diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh ngày càng quan ngại về dòng vốn chảy ra nước ngoài, đồng thời muốn bảo đảm các doanh nghiệp công nghệ chiến lược tiếp tục nằm trong phạm vi kiểm soát trong nước.
Theo ông Jason Lui, Giám đốc chiến lược cổ phiếu và phái sinh khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại BNP Paribas, các cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc đã đưa Star Market vào nhóm ưu tiên trọng tâm. Vị chuyên gia này cho rằng sàn giao dịch tại Thượng Hải đang được hưởng lợi rõ rệt từ sự hỗ trợ chính sách.
Star Market được thành lập năm 2019, trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm mở thêm kênh huy động vốn cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong nước, nhất là khi cạnh tranh công nghệ với Mỹ trong các lĩnh vực then chốt ngày càng gay gắt.
Với yêu cầu về lợi nhuận linh hoạt hơn, Star Market cho phép các doanh nghiệp trong lĩnh vực “công nghệ cứng”, bao gồm bán dẫn, robot, vật liệu mới và các ngành công nghệ nền tảng khác, niêm yết tương đối nhanh.
Chính sách này được thúc đẩy trong bối cảnh thị trường vốn đầu tư mạo hiểm tại Trung Quốc đại lục vẫn còn hạn chế, khiến kênh niêm yết trong nước trở nên quan trọng hơn đối với các doanh nghiệp công nghệ. Nhờ đó, Thượng Hải đang nổi lên như một trung tâm quan trọng của ngành bán dẫn Trung Quốc, lĩnh vực được Bắc Kinh coi là then chốt trong chiến lược tự chủ công nghệ.
Trong số các doanh nghiệp tiêu biểu trên Star Market có Hygon Information Technology và Cambricon Technologies, hai nhà sản xuất chip giữ vai trò đáng chú ý trong nỗ lực thúc đẩy tự chủ bán dẫn của Trung Quốc.
Đà nổi lên của Star Market đang tạo sức ép cải cách đối với Thâm Quyến và Hồng Kông, hai thị trường cũng muốn gia tăng sức hấp dẫn đối với các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc có kế hoạch niêm yết.
Tháng 4 vừa qua, Sở Giao dịch Chứng khoán Thâm Quyến công bố bộ quy tắc mới nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo chưa có lợi nhuận, theo hướng tiệm cận các quy định đang áp dụng cho Star Market.
Trong tháng trước, HKEX cũng công bố các tiêu chuẩn niêm yết nới lỏng hơn, cho phép các doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn sử dụng cấu trúc quyền biểu quyết có trọng số. Đây là mô hình phổ biến với các nhà sáng lập công nghệ muốn duy trì quyền kiểm soát lớn hơn đối với doanh nghiệp sau niêm yết.
Hang Seng Indexes và Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông cũng đang điều chỉnh các chỉ số công nghệ, với mục tiêu đưa thêm những doanh nghiệp như Z.AI, MiniMax, GigaDevice và Montage, các công ty đã niêm yết tại Hồng Kông trong năm nay, vào rổ chỉ số.
Rủi ro đối với Hồng Kông là nhóm cổ phiếu công nghệ Trung Quốc niêm yết tại đây có thể dần kém nổi bật hơn, trong khi ngày càng nhiều doanh nghiệp sáng tạo chọn thị trường đại lục. Ông Wee Khoon Chong, chiến lược gia cấp cao tại BNY, nhận định Hang Seng Tech hiện chủ yếu gồm các doanh nghiệp công nghệ thuộc thế hệ cũ hơn.
Đầu tháng này, Hang Seng Indexes đề xuất thay đổi phương pháp tính toán, theo đó mở rộng số lượng thành phần của chỉ số công nghệ Hồng Kông từ 30 lên 50, đồng thời bổ sung tiêu chí tăng trưởng doanh thu bên cạnh vốn hóa thị trường. Trong khi đó, HKEX cho biết trong tuần này rằng họ cũng đang cải tổ chỉ số Tech 100.
Một trong những điều chỉnh đáng chú ý là giảm tỷ trọng tối đa của một doanh nghiệp trong chỉ số xuống còn 8%. Thay đổi này trên thực tế sẽ làm giảm tỷ trọng của Alibaba và Tencent, hai cổ phiếu thuộc nhóm diễn biến kém hơn trên thị trường chứng khoán Trung Quốc trong năm nay.
Dù Hồng Kông đã có các động thái điều chỉnh, giới chức Trung Quốc vẫn được cho là ưu tiên để các doanh nghiệp sở hữu công nghệ chiến lược quan trọng, như bán dẫn và các lĩnh vực “công nghệ cứng” khác, niêm yết tại thị trường đại lục trước. Nhận định này được bà Joanna Yang, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Ninety One, đưa ra.
Theo các chuyên gia, ưu tiên này một phần nhằm hạn chế dòng vốn rời khỏi Trung Quốc đại lục, trong bối cảnh Bắc Kinh ngày càng thận trọng trước áp lực chảy vốn.
Ông Qingyuan Lin, nhà phân tích chất bán dẫn Trung Quốc tại Bernstein, cho rằng nếu các tài sản chất lượng cao đều niêm yết tại Hồng Kông, nhà đầu tư Trung Quốc sẽ có xu hướng tìm cách đưa tiền ra khỏi đại lục. Theo ông, Bắc Kinh đang tìm cách giữ những tài sản tốt ở lại thị trường trong nước, qua đó duy trì dòng vốn trong các sàn giao dịch nội địa.
Tuy nhiên, Hồng Kông vẫn giữ vai trò quan trọng đối với các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc có nhu cầu huy động vốn phục vụ chiến lược mở rộng ra nước ngoài.
Từ đầu năm đến nay, đã có 41 doanh nghiệp công nghệ niêm yết tại Hồng Kông, so với 16 doanh nghiệp trên Star Market.
Ông Lin cũng cho rằng Hồng Kông vẫn là thị trường quan trọng đối với các doanh nghiệp Trung Quốc muốn thu hút nhân tài quốc tế. Việc phát hành cổ phiếu tại đây giúp các doanh nghiệp có thêm công cụ đãi ngộ bằng cổ phiếu khi tuyển dụng nhân sự nước ngoài, đồng thời tránh một phần các ràng buộc chặt chẽ của quy định kiểm soát vốn trong nước.
