Việt Nam lần đầu vào nhóm Investment Grade, cánh cửa vốn dài hạn rộng hơn

Việt Nam vừa bước qua một ngưỡng quan trọng trên bản đồ tín nhiệm quốc tế. Ngày 8/10, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Rating and Investment Information, Inc. (R&I) nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ BB+, triển vọng Tích cực lên BBB-, triển vọng Ổn định.

Đây là lần đầu Việt Nam được R&I đưa vào nhóm xếp hạng Đầu tư (Investment Grade).

Với thị trường vốn, ý nghĩa của thay đổi này không chỉ nằm ở một bậc xếp hạng. Tín nhiệm quốc gia là một trong những yếu tố được nhà đầu tư và các tổ chức tài chính sử dụng khi đánh giá rủi ro của một thị trường, từ đó ảnh hưởng tới khả năng tiếp cận và điều kiện huy động nguồn vốn quốc tế.

Tăng trưởng và cải cách là nền tảng của lần nâng hạng

Theo đánh giá của R&I, nền tảng tăng trưởng kinh tế, triển vọng cải cách cơ cấu, dư địa tài khóa và khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài là những yếu tố quan trọng đứng sau quyết định nâng hạng Việt Nam.

Ngày 8/10, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Rating and Investment Information, Inc. (R&I) nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ mức BB+, triển vọng Tích cực lên BBB-, triển vọng Ổn định. Đây là lần đầu tiên Việt Nam được đưa vào Nhóm xếp hạng Đầu tư (Investment Grade) - Ảnh minh họa.

R&I cho rằng tăng trưởng cao của Việt Nam có thể tiếp tục được duy trì khi nền kinh tế chuyển dần sang mô hình dựa nhiều hơn vào năng suất và đổi mới sáng tạo, đồng thời mở rộng đầu tư công và duy trì dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Tổ chức này cũng đánh giá tích cực chương trình cải cách đang được triển khai, trong đó có tinh gọn bộ máy nhà nước, thúc đẩy khu vực tư nhân, hoàn thiện thể chế và phát triển thị trường vốn.

Theo R&I, nếu các biện pháp cải cách được triển khai nhất quán, Việt Nam có cơ sở để duy trì tốc độ tăng trưởng cao theo hướng ổn định hơn.

Đây cũng là một điểm đáng chú ý đối với cộng đồng doanh nghiệp. Việc được đưa vào nhóm Investment Grade không phải là phần thưởng cho một chỉ tiêu đơn lẻ, mà phản ánh cách một tổ chức xếp hạng nhìn nhận tổng thể về năng lực tăng trưởng, tài khóa, đối ngoại và khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Dư địa tài khóa tiếp tục là điểm cộng

Về tài khóa, R&I đánh giá tỷ lệ nợ công trên GDP của Việt Nam vẫn ở mức tương đối thấp, qua đó tạo dư địa cho đầu tư phát triển.

R&I đánh giá tích cực chương trình cải cách toàn diện này và kỳ vọng việc triển khai nhất quán các biện pháp cải cách sẽ giúp Việt Nam duy trì tăng trưởng cao một cách ổn định hơn.

R&I dự báo bội chi ngân sách và tỷ lệ nợ công có thể tăng trong thời gian tới. Tuy nhiên, tổ chức này chưa xem đây là rủi ro đối với tính bền vững của nợ, bởi mở rộng đầu tư công được kỳ vọng tạo thêm động lực tăng trưởng trong tương lai, trong khi Chính phủ chủ trương kiểm soát chi thường xuyên.

Cách đánh giá này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang cần một lượng vốn lớn cho hạ tầng, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và các dự án có quy mô lớn.

Nói cách khác, R&I đang nhìn khoản vay và chi đầu tư của Việt Nam không chỉ từ phía quy mô nợ, mà còn từ khả năng những khoản đầu tư đó tạo ra tăng trưởng trong tương lai.

Cán cân đối ngoại củng cố khả năng chống chịu

Ở khu vực kinh tế đối ngoại, R&I ghi nhận cán cân vãng lai tiếp tục thặng dư, dòng vốn FDI được duy trì và gánh nặng nợ nước ngoài tương đối thấp.

Những yếu tố này giúp Việt Nam có thêm khả năng chống chịu khi môi trường kinh tế và tài chính toàn cầu biến động.

Đây là một điểm quan trọng đối với xếp hạng tín nhiệm quốc gia, bởi khả năng đáp ứng nghĩa vụ bằng ngoại tệ không chỉ phụ thuộc vào quy mô nền kinh tế mà còn liên quan tới sức khỏe cán cân thanh toán, nguồn vốn nước ngoài và mức độ dễ tổn thương trước các cú sốc bên ngoài.

Không phải mọi rủi ro đã biến mất

Dù nâng Việt Nam lên BBB-, R&I đồng thời chỉ ra một số vấn đề cần tiếp tục theo dõi.

Trong đó có tăng trưởng tín dụng, thanh khoản hệ thống ngân hàng, hoạt động cho vay bất động sản, khả năng bảo đảm nguồn vốn của hệ thống tài chính và mức dự trữ ngoại hối.

Điều này cho thấy việc bước vào nhóm Investment Grade không đồng nghĩa Việt Nam đã hoàn tất quá trình cải thiện hồ sơ tín nhiệm.

Ngược lại, mức BBB- hiện mới là điểm khởi đầu trong nhóm Đầu tư và còn khoảng cách đáng kể so với các mức tín nhiệm cao hơn. Việc duy trì và cải thiện xếp hạng sẽ tiếp tục phụ thuộc vào khả năng kiểm soát rủi ro tài chính, củng cố hệ thống ngân hàng, duy trì ổn định vĩ mô và thực hiện các cải cách cơ cấu.

Cánh cửa vốn mở rộng, nhưng doanh nghiệp vẫn phải tự chứng minh

Với Việt Nam, một trong những ý nghĩa đáng chú ý nhất của lần nâng hạng là cải thiện vị thế tín nhiệm trong mắt các nhà đầu tư quốc tế và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc huy động nguồn lực dài hạn.

Việt Nam đã chính thức có thêm một cánh cửa để tiếp cận nhóm nhà đầu tư quan tâm tới các tài sản thuộc Investment Grade - Ảnh minh họa.

Điều này có thể hỗ trợ khu vực công trong huy động vốn cho phát triển, đồng thời tạo thêm hiệu ứng tích cực đối với môi trường vốn của doanh nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, không nên hiểu việc quốc gia được nâng hạng là mọi doanh nghiệp Việt Nam sẽ ngay lập tức vay vốn rẻ hơn. Xếp hạng quốc gia là một yếu tố quan trọng trong đánh giá rủi ro, còn chi phí vốn của từng doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào sức khỏe tài chính, dòng tiền, tài sản bảo đảm, ngành nghề, cấu trúc vốn và xếp hạng tín nhiệm riêng nếu có.

Dù vậy, nền tảng tín nhiệm quốc gia tốt hơn có thể giúp cải thiện mặt bằng nhận thức về rủi ro của thị trường và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hoạt động huy động vốn quốc tế.

Đáng chú ý, Quyết định 1919/QĐ-TTg ngày 2/10/2026 về sửa đổi Đề án cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia đến năm 2030 đã xác định rõ mục tiêu đạt mức xếp hạng Đầu tư và gắn việc cải thiện tín nhiệm với giảm chi phí huy động vốn, giảm rủi ro tín dụng quốc gia.

Chỉ vài ngày sau khi mục tiêu này được điều chỉnh, R&I đưa Việt Nam lên BBB-. Một mục tiêu được đặt ra cho năm 2030 đã sớm xuất hiện trong kết quả đánh giá của một tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế.

Đối với nền kinh tế, dấu mốc ngày 8/10 vì thế không chỉ là một thay đổi từ BB+ lên BBB-. Quan trọng hơn, Việt Nam đã chính thức có thêm một cánh cửa để tiếp cận nhóm nhà đầu tư quan tâm tới các tài sản thuộc Investment Grade, trong khi bài toán tiếp theo là biến lợi thế tín nhiệm thành nguồn vốn dài hạn phục vụ tăng trưởng.