Châu Phi ra mắt cơ quan xếp hạng tín dụng riêng

Trong động thái nhằm định hình lại cách thế giới đánh giá rủi ro tín dụng tại châu Phi, Liên minh châu Phi (AU) sẽ ra mắt cơ quan xếp hạng đầu tiên của lục địa vào thứ Tư (7/10), giữa lúc áp lực nợ tiếp tục bủa vây nhiều nền kinh tế khu vực.

Châu Phi ra mắt cơ quan xếp hạng tín dụng riêng

Lễ ra mắt Cơ quan xếp hạng tín dụng châu Phi (AfCRA) sẽ được tổ chức tại Port Louis, thủ đô Mauritius, nơi cơ quan này đặt trụ sở. Dự án đã được chuẩn bị trong gần một thập kỷ và nhận được sự ủng hộ của các nhà lãnh đạo châu Phi từ năm 2018.

Theo tuyên bố của AU, AfCRA sẽ bổ sung cho các cơ quan xếp hạng tín dụng toàn cầu hiện nay bằng cách đưa ra góc nhìn dựa trên dữ liệu, chuyên môn và thực tiễn của châu Phi.

Từ lâu, các nhà lãnh đạo châu Phi cho rằng các cơ quan xếp hạng phương Tây chưa đánh giá thỏa đáng rủi ro cho vay đối với các quốc gia trong khu vực, đồng thời quá nhanh chóng hạ bậc tín nhiệm khi xảy ra các cuộc khủng hoảng như xung đột hoặc đại dịch.

Phía các cơ quan xếp hạng bác bỏ những chỉ trích này và khẳng định áp dụng cùng một phương pháp luận trên phạm vi toàn cầu.

Tuy nhiên, một cuộc điều tra của Reuters năm 2024 về khủng hoảng nợ tại châu Phi không phát hiện bằng chứng cho thấy ba cơ quan xếp hạng tín dụng lớn trên thế giới có sự thiên vị mang tính hệ thống khi đánh giá tín nhiệm quốc gia trong khu vực.

AU cho biết AfCRA sẽ xếp hạng các quốc gia đi vay, tổ chức tài chính và doanh nghiệp tư nhân; hoạt động độc lập, với nguồn tài chính từ vốn cổ đông và doanh thu của chính cơ quan. Tuy vậy, AU chưa công bố thông tin chi tiết về các cổ đông.

Theo AU, cơ quan mới sẽ góp phần cải thiện khả năng tiếp cận thị trường vốn của các quốc gia châu Phi, đồng thời cung cấp cho nhà đầu tư những đánh giá cân bằng hơn, phù hợp hơn với bối cảnh kinh tế của lục địa.

Nỗ lực cải thiện điều kiện vay vốn cho châu Phi ngày càng trở nên cấp bách sau nhiều năm nợ chính phủ gia tăng, khiến một số quốc gia rơi vào tình trạng khó khăn về nợ. AU nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của vấn đề khi chi phí trả nợ nước ngoài hằng năm của lục địa đã tăng từ 61 tỷ USD năm 2010 lên 163 tỷ USD năm 2024.

Tại nhiều quốc gia, khoản chi trả lãi vay thậm chí đã vượt ngân sách hằng năm dành cho các lĩnh vực xã hội thiết yếu như y tế và giáo dục.

AU cho rằng AfCRA hướng tới giảm bớt gánh nặng này thông qua việc củng cố niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao tính minh bạch của thị trường. Cơ quan cũng có thể xếp hạng các thực thể ngoài châu Phi khi phù hợp.

AU kỳ vọng AfCRA sẽ mở rộng phạm vi bao phủ xếp hạng tín nhiệm, trong bối cảnh 23 nền kinh tế châu Phi hiện vẫn chưa được ba cơ quan xếp hạng lớn đánh giá.