![]() |
Từ ngày 1/1/2026, Luật Việc làm 2025 chính thức có hiệu lực, trong đó quy định việc quản lý, sử dụng Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) phải bảo đảm công khai, minh bạch, an toàn và đúng mục đích.
Khi diện tham gia BHTN được mở rộng, yêu cầu kiểm soát nguồn thu, chi và đối tượng thụ hưởng cũng trở nên cấp thiết. Quỹ không chỉ dùng để chi trả trợ cấp thất nghiệp mà còn hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm, đào tạo và nâng cao kỹ năng nghề theo quy định.
Một trong những vấn đề cần kiểm soát là tình trạng người lao động đã có việc làm nhưng chưa thông báo chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp, dẫn đến phát sinh khoản chi không đúng quy định.
Việc liên thông dữ liệu giữa cơ quan bảo hiểm xã hội, tổ chức dịch vụ việc làm công và doanh nghiệp có thể giúp phát hiện sớm những trường hợp thay đổi tình trạng việc làm, đồng thời đối chiếu chính xác quá trình đóng, hưởng BHTN.
Tuy nhiên, hiệu quả kiểm soát phụ thuộc vào trách nhiệm cập nhật thông tin của từng đơn vị. Dữ liệu chậm đồng bộ không chỉ làm tăng nguy cơ chi sai mà còn có thể ảnh hưởng đến việc giải quyết chế độ cho người lao động đủ điều kiện.
Theo phân công quản lý, Bộ Nội vụ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về BHTN; cơ quan bảo hiểm xã hội đảm nhiệm nhiệm vụ thu, chi và quản lý dữ liệu theo thẩm quyền; hệ thống dịch vụ việc làm thực hiện các nhiệm vụ tiếp nhận, giải quyết hồ sơ theo quy định.
Tại địa phương, Sở Nội vụ phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra, xử lý vướng mắc và vi phạm phát sinh.
Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc đăng ký tham gia, đóng BHTN đầy đủ và cập nhật kịp thời biến động lao động là yêu cầu quan trọng nhằm hạn chế sai sót, tranh chấp và trách nhiệm pháp lý.
Người lao động cũng phải kê khai trung thực, thông báo tình hình tìm kiếm việc làm và những thay đổi ảnh hưởng đến quyền hưởng trợ cấp.
Việc tăng cường giám sát cần gắn với đơn giản hóa thủ tục, tránh yêu cầu người lao động cung cấp lại thông tin đã có trên hệ thống. Kiểm soát chặt dòng tiền nhưng không làm chậm giải quyết quyền lợi là yêu cầu đặt ra trong quản lý Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp.