Chuyển đổi mô hình, hình thành tập đoàn đường sắt quy mô quốc gia
Theo đề án được phê duyệt, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sẽ chuyển đổi từ mô hình công ty mẹ – công ty con hiện nay sang mô hình công ty mẹ – công ty con thuộc Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam. Sau chuyển đổi, công ty mẹ – Tập đoàn sẽ hoạt động theo loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Tập đoàn mới kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam theo quy định hiện hành, bao gồm các nội dung liên quan đến Luật Đường sắt, Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp cũng như các hiệp định, hợp đồng đã ký kết với đối tác trong và ngoài nước.
 |
| Phê duyệt đề án thành lập Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam: Kỳ vọng tạo cú hích tăng trưởng |
Lộ trình chuyển đổi dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Đáng chú ý, trong tháng 6/2026, Chính phủ sẽ ban hành nghị định quy định cơ chế hoạt động và cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với ngành đường sắt, nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho mô hình tập đoàn.
Đề án đặt mục tiêu tham vọng: giai đoạn 2026–2030, giá trị sản lượng và doanh thu toàn hệ thống sau chuyển đổi đạt tốc độ tăng trưởng bình quân từ 10%/năm trở lên, hướng tới cải thiện đáng kể hiệu quả kinh doanh.
Trong bối cảnh nhiều năm qua ngành đường sắt tăng trưởng chậm, thị phần vận tải bị cạnh tranh mạnh từ hàng không và đường bộ, mục tiêu này được đánh giá là thách thức nhưng cần thiết. Việc chuyển đổi mô hình được kỳ vọng sẽ tạo đột phá về quản trị doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng huy động nguồn lực xã hội.
Tăng cường nguồn lực tài chính cho giai đoạn mới
Một trong những nội dung trọng tâm của đề án là bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp sau chuyển đổi. Nguồn vốn sẽ được huy động từ ngân sách nhà nước, giá trị tài sản công hình thành từ các dự án đầu tư bằng vốn nhà nước được tính vào phần vốn tại doanh nghiệp, cùng các nguồn hợp pháp khác.
Việc tăng vốn nhằm bảo đảm năng lực tài chính đủ mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, đặc biệt khi ngành đường sắt cần nguồn lực lớn để nâng cấp hạ tầng, hiện đại hóa công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải.
Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan chỉ đạo Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (sau chuyển đổi) tổ chức triển khai đề án theo đúng nội dung được phê duyệt.
Các bộ, ngành, cơ quan chức năng có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao, đồng thời chủ động rà soát, đề xuất điều chỉnh trong trường hợp phát sinh yếu tố khách quan, bảo đảm phù hợp quy định pháp luật và kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Bước tái cấu trúc mang tính chiến lược
Việc chuyển đổi từ mô hình tổng công ty sang tập đoàn được đánh giá là bước tái cấu trúc lớn của ngành đường sắt, nhằm hình thành một doanh nghiệp quy mô quốc gia, có năng lực quản trị hiện đại và đủ sức đảm nhận các dự án hạ tầng chiến lược.
Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông ngày càng gia tăng, đặc biệt là các dự án đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, mô hình tập đoàn được kỳ vọng sẽ giúp ngành đường sắt từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng thị phần và khôi phục vai trò trong hệ thống vận tải quốc gia.
