Phạt gấp 10 lần khoản thu từ hành vi mua bán dữ liệu cá nhân

Với 99,54% đại biểu Quốc hội tán thành, sáng 26/6, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức được thông qua, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc xây dựng hành lang pháp lý bảo vệ quyền riêng tư của người dân. Luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, với nhiều quy định nghiêm khắc nhằm chấn chỉnh tình trạng mua bán dữ liệu cá nhân tràn lan hiện nay.

Theo quy định tại luật mới, hành vi mua bán dữ liệu cá nhân dưới mọi hình thức bị cấm tuyệt đối. Đối với các hành vi vi phạm, mức xử phạt có thể lên tới 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm. Trường hợp không xác định được khoản thu hoặc khoản thu thấp hơn mức phạt tối đa thì sẽ áp dụng mức phạt tiền tối đa là 3 tỷ đồng.

Phạt gấp 10 lần khoản thu từ hành vi mua bán dữ liệu cá nhân

Báo cáo giải trình của Ủy ban Quốc phòng và An ninh do Chủ nhiệm Lê Tấn Tới trình bày cho biết, việc cấm triệt để hành vi mua bán dữ liệu cá nhân là cần thiết trong bối cảnh thông tin cá nhân đang bị rao bán công khai trên mạng hoặc bị lạm dụng bởi chính các tổ chức, doanh nghiệp thu thập và quản lý dữ liệu. "Dữ liệu cá nhân không thể coi là hàng hóa để mua bán, vì nó gắn chặt với quyền riêng tư và nhân thân của mỗi cá nhân," báo cáo nêu rõ.

Luật cũng quy định mức phạt hành chính tối đa 5% doanh thu của năm liền trước đối với tổ chức, doanh nghiệp vi phạm quy định chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới. Với các cá nhân thực hiện hành vi vi phạm, mức phạt tối đa là một nửa so với tổ chức, tạo sự phân biệt rạch ròi về trách nhiệm và khả năng tài chính.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh rằng với sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp công nghệ, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hàng ngàn tỉ đồng, việc áp dụng mức phạt cao là cần thiết để đảm bảo tính răn đe. Đây là cơ sở để sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính, trong đó khoản 3 Điều 24 sẽ được bổ sung theo hướng cho phép Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân quy định mức phạt riêng vượt trần chung.

Ngoài ra, luật mới còn quy định lực lượng bảo vệ dữ liệu cá nhân gồm nhiều thành phần: cơ quan chuyên trách thuộc Bộ Công an, bộ phận bảo vệ dữ liệu trong các cơ quan tổ chức, các đơn vị cung cấp dịch vụ bảo vệ dữ liệu và cá nhân, tổ chức được huy động tham gia. Điều này tạo ra một cơ chế phối hợp đa tầng, đảm bảo việc bảo vệ dữ liệu cá nhân được thực thi xuyên suốt và hiệu quả.

Việc Quốc hội thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc bảo vệ quyền riêng tư công dân và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên số. Động thái này cũng sẽ buộc các doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ và tài chính, phải nghiêm túc rà soát lại toàn bộ hệ thống thu thập, xử lý và lưu trữ dữ liệu nhằm tuân thủ pháp luật mới.