Ông Vlad Savin: Việt Nam vươn lên thành điểm đến chiến lược chuỗi cung ứng toàn cầu

Việt Nam chuyển mình thành mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng

Hơn nửa thế kỷ sau ngày thống nhất, Việt Nam đang chứng kiến một bước chuyển mình mang tính lịch sử trong vai trò kinh tế toàn cầu. Theo ông Vlad Savin, Giám đốc Acclime Việt Nam, cách nhìn của nhà đầu tư quốc tế về Việt Nam đã thay đổi nhanh chóng và sâu sắc hơn dự đoán ban đầu.

Nếu trước đây Việt Nam chủ yếu được biết đến như một trung tâm sản xuất chi phí thấp với lợi thế lao động giá rẻ, thì nay quốc gia này đang nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, cùng với sự hiện diện ngày càng rộng của hàng hóa “Made in Vietnam” tại các thị trường lớn, đã củng cố vị thế này.

Trong quá khứ, yếu tố chi phí từng là trọng tâm trong quyết định đầu tư. Tuy nhiên, theo ông Savin, khi đi vào vận hành thực tế, các doanh nghiệp quốc tế nhận ra rằng chi phí chỉ là một phần của bài toán. Khả năng hoàn thiện chuỗi cung ứng, chất lượng nguồn nhân lực và mức độ thích ứng dài hạn mới là những yếu tố then chốt.

Ông Vlad Savin, Giám đốc Acclime Việt Nam.

Ông Vlad Savin lý giải vì sao nhiều tập đoàn công nghệ lớn tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Thay vì tìm kiếm lợi thế chi phí ngắn hạn, họ đang tận dụng các lợi thế nền tảng như vị trí địa lý, sự ổn định chính trị và khả năng kết nối khu vực. Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu nhiều biến động, Việt Nam nổi lên như một lựa chọn chiến lược nhờ khả năng liên kết hiệu quả giữa Trung Quốc và ASEAN.

Ông Vlad Savin phân tích, chiến lược “China+1” đang thúc đẩy các tập đoàn đa quốc gia đa dạng hóa chuỗi cung ứng, trong đó Việt Nam trở thành điểm đến ưu tiên. Lợi thế địa lý giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro mà không làm gián đoạn hoạt động sản xuất hiện tại.

Không chỉ dừng ở vị trí địa lý, Việt Nam còn gây ấn tượng với sự cải thiện rõ rệt về môi trường kinh doanh. Các chỉ số quốc tế cho thấy hiệu suất kinh tế, điều kiện tài chính và khả năng thu hút đầu tư của Việt Nam đều tăng trưởng đáng kể. Đặc biệt, dòng vốn FDI duy trì ổn định trong nhiều năm, phản ánh niềm tin dài hạn của nhà đầu tư.

Những nút thắt và yêu cầu cải cách để hút dòng vốn chất lượng cao

Dù đạt được nhiều thành tựu, theo ông Vlad Savin, Việt Nam vẫn đối mặt với không ít thách thức nếu muốn nâng cấp vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Một trong những vấn đề nổi bật là tính nhất quán của chính sách. Trong lĩnh vực thuế và pháp lý, sự thay đổi thường xuyên và việc thực thi chưa đồng bộ khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc lập kế hoạch dài hạn. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các dự án đầu tư quy mô lớn.

Ông Vlad Savin cho biết, cấu trúc thị trường vẫn tồn tại những rào cản nhất định. Ở một số ngành then chốt như năng lượng, doanh nghiệp nhà nước vẫn chiếm ưu thế, hạn chế không gian phát triển của khu vực tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực giá trị cao.

Ở chiều ngược lại, vị chuyên gia này cho hay, doanh nghiệp nội địa vẫn chưa đủ mạnh để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Hạn chế về tài chính, công nghệ và năng lực quản trị khiến nhiều doanh nghiệp chỉ dừng lại ở khâu gia công, lắp ráp. Điều này làm giảm khả năng hình thành các “cụm giá trị” nội địa – yếu tố quan trọng để thu hút dòng vốn công nghệ cao.

Một thách thức khác nằm ở nguồn nhân lực. Lợi thế dân số vàng đang dần thu hẹp, trong khi nhu cầu về lao động chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực như bán dẫn, công nghệ và R&D, ngày càng gia tăng. Không chỉ là bài toán đào tạo, Việt Nam còn cần cơ chế để giữ chân và lan tỏa nguồn nhân lực chất lượng cao trong nền kinh tế.

Song song đó, thị trường vốn trong nước vẫn chưa đủ chiều sâu để hỗ trợ các dự án quy mô lớn. Đối với nhà đầu tư chiến lược, khả năng huy động vốn, phân bổ hiệu quả và thoái vốn thuận lợi là những yếu tố mang tính quyết định. Việc nâng hạng thị trường chứng khoán và phát triển các trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng sẽ cải thiện tình hình trong thời gian tới.

Hạ tầng, đặc biệt là năng lượng, cũng là một điểm nghẽn đáng chú ý. Những gián đoạn nguồn điện trong quá khứ cho thấy áp lực ngày càng lớn lên hệ thống, trong khi tiến độ phát triển các dự án mới vẫn chưa theo kịp nhu cầu.

Cũng theo ông Savin, để thực sự trở thành một mắt xích chiến lược trong dòng chảy vốn toàn cầu, Việt Nam cần tập trung vào bốn trụ cột chính: nguồn nhân lực chất lượng cao, thị trường vốn phát triển, hạ tầng đồng bộ và thể chế ổn định.

Quan trọng hơn, khả năng kết nối giữa doanh nghiệp trong nước và chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ quyết định bước tiến tiếp theo của nền kinh tế. Khi không chỉ tham gia mà còn tạo ra giá trị, Việt Nam mới có thể khẳng định vị thế là một trung tâm chiến lược trong hệ sinh thái sản xuất và đầu tư toàn cầu.