Những con đường, cây cầu làm nên diện mạo mới trên miền đất Mỏ Vàng gian khó

Ông Đặng Văn Tiên, người dân thôn Khe Trầu, vẫn nhớ những chuyến chở nông sản qua suối bằng xe máy. Cầu phao chỉ dùng được một thời gian rồi hư hỏng; khi nước lớn, việc mua bán lại gián đoạn. Không ít mùa mưa, người dân phải chờ nước rút mới có thể đi lại, còn học sinh có ngày không thể đến trường.

Mỏ Vàng hiện nay được hình thành từ xã Mỏ Vàng của huyện Văn Yên và xã An Lương của huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái cũ. Địa hình núi cao, nhiều khe suối khiến việc đi lại qua các điểm sạt lở, dòng nước lũ thường kéo dài. Ông Nông Đức Tỷ, nguyên Bí thư Đảng ủy xã An Lương, cho rằng giao thông từng là trở ngại lớn nhất đối với sản xuất, học tập và việc tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

Cầu Khe Trầu được khánh thành sau gần sáu tháng thi công

Lợi thế của Mỏ Vàng nằm ở tuyến tỉnh lộ 175, trục kết nối Quốc lộ 32 với nút giao IC14 cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Dự án nâng cấp tuyến đường theo tiêu chuẩn đường cấp IV miền núi, quy mô hai làn xe, được khởi công từ tháng 6/2022 và đến nay đã cơ bản hoàn thành. Tuyến đường giúp việc đi lại giữa Nghĩa Lộ và cao tốc thuận lợi hơn, đồng thời tạo một trục giao thương xuyên qua địa bàn xã mới.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỏ Vàng Đỗ Cao Quyền cho biết địa bàn xã kéo dài khoảng 17 km dọc tỉnh lộ 175. Khi mặt đường được nâng cấp, doanh nghiệp bắt đầu đến khảo sát cơ hội đầu tư, tìm hiểu vùng nguyên liệu và khả năng phát triển thương mại, dịch vụ. Nông, lâm sản từ thôn bản cũng được vận chuyển ra ngoài thuận lợi hơn.

Cuối tháng 6/2026, cầu Khe Trầu được khánh thành sau gần sáu tháng thi công. Cầu dài 162,85 m, rộng 4,5 m, tổng kinh phí hơn 17,4 tỷ đồng, nối hai thôn Khe Trầu và Khe Lóng 3. Công trình giải quyết nhu cầu đi lại an toàn quanh năm cho hơn 100 hộ dân, thay cho cảnh qua suối bằng cầu tạm hoặc chờ nước rút.

Đằng sau cây cầu là sự đồng thuận của người dân. Các hộ có đất, ao, vườn và ruộng trong phạm vi thi công đã thống nhất nhường mặt bằng, di dời hàng rào và công trình phụ. Ông Nông Văn Bình, Trưởng thôn Khe Trầu, cho biết người dân ủng hộ vì đường thông sẽ giúp con em đi học an toàn, hàng hóa dễ bán và việc đi lại bớt rủi ro khi mưa lũ.

Từ kết nối giao thông đến cơ hội phát triển

Hiệu quả của kết nối giao thông thể hiện rõ nhất ở cây quế. Theo số liệu địa phương, Mỏ Vàng có hơn 5.000 ha quế, khoảng 60% diện tích được sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, sinh thái; sản lượng vỏ quế khai thác hằng năm đạt trên 3.000 tấn. Đây là nguồn sinh kế chủ lực, nhưng giá trị của quế phụ thuộc nhiều vào khả năng đưa nguyên liệu từ đồi rừng đến điểm thu mua và cơ sở chế biến.

Anh Mùa A Sành, thôn Suối Dầm, cho biết đường mới giúp gia đình vận chuyển sản phẩm thuận lợi hơn. Gia đình anh tiếp tục mở rộng diện tích quế, kỳ vọng doanh nghiệp vào thu mua thường xuyên và đầu ra ổn định hơn.

Ở khâu thu mua, Hợp tác xã Khởi Nhi ghi nhận sản lượng tăng gấp hai đến ba lần so với trước. Giám đốc hợp tác xã Đặng Thị Vui cho biết riêng vụ khai thác năm nay, đơn vị đã tiêu thụ khoảng 100 tấn cành quế và thu mua khoảng 50 tấn quế tươi. Đường đi thuận lợi giúp hợp tác xã tiếp cận vùng nguyên liệu nhanh hơn, còn người dân giảm công vận chuyển và có thêm lựa chọn đầu ra.

Đó là thay đổi có ý nghĩa lâu dài hơn việc đi lại thuận tiện. Khi nguyên liệu được vận chuyển ổn định, Mỏ Vàng có điều kiện thu hút cơ sở chế biến, giảm bán sản phẩm thô. Địa phương vẫn cần duy trì chất lượng đường, xử lý các điểm có nguy cơ sạt lở và xây dựng liên kết bền giữa người trồng, hợp tác xã, doanh nghiệp.

Quế và nông sản có điều kiện thu hút cơ sở chế biến, giảm bán sản phẩm thô

Ngoài lâm nghiệp, Mỏ Vàng đang nghiên cứu hướng phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm gắn với cảnh quan lòng hồ các nhà máy thủy điện Đồng Sung và Thác Cá. Đây mới là định hướng cần tiếp tục hoàn thiện về quy hoạch, sản phẩm và năng lực phục vụ; giao thông thuận lợi là điều kiện cần, nhưng chưa thể thay thế các bước chuẩn bị ấy.

Theo Chủ tịch UBND xã Đỗ Cao Quyền, ba công trình thủy điện đang hoạt động trên địa bàn đóng góp khoảng 30 tỷ đồng vào ngân sách mỗi năm. Cùng với đó, nghị quyết của HĐND tỉnh về bê tông hóa đường giao thông đến trung tâm các thôn trong nhiệm kỳ 2025 - 2030 tạo cơ sở pháp lý để địa phương tiếp tục hoàn thiện mạng lưới đường liên thôn, phục vụ dân sinh và sản xuất.

Những tuyến đường và cây cầu mới đã giúp Mỏ Vàng thoát dần cảnh cách trở, nhưng công trình hạ tầng không phải đích đến. Giá trị của chúng được đo bằng giao thông thông suốt trong mùa mưa, chi phí vận chuyển giảm, học sinh đến lớp an toàn và phần thu nhập người dân giữ lại từ mỗi vụ quế. Khi những kết quả ấy bền vững, diện mạo mới sẽ hiện rõ trong đời sống từng thôn bản.