Dự báo xuất khẩu gạo toàn cầu năm 2025 đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể, nhờ vào nhiều yếu tố chủ chốt đang tác động tích cực đến thị trường. Trong báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), sản lượng xuất khẩu gạo toàn cầu được nâng lên mức 56,3 triệu tấn, tăng 2,3 triệu tấn so với dự báo trước đó. Sự gia tăng này đến từ những thay đổi đáng kể trong chính sách xuất khẩu của Ấn Độ – nhà cung cấp gạo lớn nhất thế giới, cùng với các yếu tố thị trường khác như sự ổn định của nguồn cung và giá cả.
Một trong những yếu tố then chốt thúc đẩy xuất khẩu gạo năm 2025 là quyết định dỡ bỏ các lệnh hạn chế xuất khẩu của Ấn Độ. Sau 14 tháng áp dụng lệnh cấm xuất khẩu gạo trắng phi basmati, Ấn Độ đã xóa bỏ cả mức giá tối thiểu đối với gạo basmati và giảm thuế xuất khẩu xuống 10% đối với các loại gạo đồ, gạo lứt, và lúa. Những biện pháp này được cho là sẽ tăng sức cạnh tranh cho các nhà xuất khẩu Ấn Độ và giúp khơi thông lại dòng chảy thương mại toàn cầu.
Sự trở lại của Ấn Độ với vai trò là nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới đã góp phần làm giảm áp lực giá gạo toàn cầu. Khi nguồn cung từ Ấn Độ tăng lên, các nước nhập khẩu sẽ có nhiều lựa chọn hơn, từ đó làm hạ giá thành sản phẩm. Điều này đặc biệt quan trọng khi giá gạo trên thị trường thế giới đã tăng mạnh trong năm 2023 do các biện pháp hạn chế từ Ấn Độ, khiến các nhà nhập khẩu buộc phải tìm kiếm nguồn cung thay thế từ các nước như Việt Nam, Thái Lan và Pakistan.
 |
| Nhiều yếu tố thúc đẩy xuất khẩu gạo tăng trong năm 2025. |
Ngoài Ấn Độ, một yếu tố quan trọng khác thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu gạo năm 2025 là nhu cầu cao từ các quốc gia nhập khẩu lớn như Philippines và EU. USDA dự báo, Philippines sẽ tiếp tục là nước nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới, với lượng nhập khẩu dự kiến đạt gần 5 triệu tấn do sản lượng trong nước giảm. Điều này càng củng cố vị thế của Việt Nam là nhà cung cấp hàng đầu cho Philippines, khi nước này đã xuất khẩu 2,61 triệu tấn gạo sang Philippines tính đến đầu tháng 10-2024.
EU cũng được dự báo sẽ nhập khẩu khoảng 2,2 triệu tấn gạo vào năm 2025. Nhu cầu từ khu vực này sẽ tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của xuất khẩu gạo toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh các thỏa thuận thương mại tự do (FTA) giúp giảm rào cản thuế quan và thúc đẩy giao thương.
Một yếu tố khác không thể bỏ qua là sự tăng trưởng sản lượng từ các nước sản xuất lớn. Theo USDA, sản lượng gạo toàn cầu trong niên vụ 2024-2025 dự kiến đạt mức kỷ lục 530,4 triệu tấn, nhờ sản lượng cao hơn từ các nước như Ấn Độ, Mỹ, Nhật Bản, Ai Cập, Guyana và Venezuela. Điều này đảm bảo nguồn cung ổn định trên thị trường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng xuất khẩu.
Giá gạo trên thị trường cũng có xu hướng giảm, điều này sẽ kích thích nhu cầu nhập khẩu của các nước. Theo số liệu, giá gạo xuất khẩu từ Thái Lan và Việt Nam đã giảm đáng kể sau khi Ấn Độ dỡ bỏ các hạn chế. Đặc biệt, giá gạo 5% tấm của Việt Nam đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 7-2023, khiến sản phẩm trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà nhập khẩu.
