Nhiều chính sách ưu đãi vượt trội, Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam hứa hẹn thu hút dòng vốn lớn

Nhiều chính sách ưu đãi vượt trội, Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam hứa hẹn thu hút dòng vốn lớn. Ảnh minh họa.

Ưu đãi vượt trội – cơ hội thu hút dòng vốn toàn cầu

Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM), trong bối cảnh nhu cầu vốn đầu tư cho hạ tầng ngày càng lớn, việc xây dựng TCTCQT là hết sức cần thiết, nhất là đối với một nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam. Ngoài ra, sự ra đời của TCTCQT và các sàn giao dịch hàng hóa còn góp phần hỗ trợ Việt Nam kiểm soát tốt hơn giá nông sản xuất khẩu – lĩnh vực dù có thế mạnh nhưng lại thiếu khả năng định giá.

Dẫn theo Chỉ số Trung tâm tài chính toàn cầu (GFCI), đại biểu cho biết TP.HCM hiện đứng thứ 98/119, sau Jakarta và Bangkok. Do đó, việc thành lập TCTCQT có thể giúp thành phố cải thiện thứ hạng và nâng cao vị thế trên trường quốc tế.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa nhấn mạnh: việc xây dựng TCTCQT là vấn đề “bàn làm, không bàn lùi”, nhưng cần thực hiện đúng hướng, nhất là về hạ tầng kỹ thuật, nhân sự và khung pháp lý. Đồng thời, ông cảnh báo những rủi ro có thể phát sinh như dòng vốn nóng, rửa tiền, gian lận hay trốn thuế.

Đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) đánh giá dự thảo là một đề án mang tính cải cách thể chế mạnh mẽ. Để triển khai hiệu quả, ông đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa các cơ quan Trung ương và cơ quan điều hành TCTCQT, tránh chồng lấn trách nhiệm và tăng quyền tự chủ cho đơn vị điều hành.

Dự thảo cũng cho phép lựa chọn áp dụng luật nước ngoài và trọng tài quốc tế – bước đi phù hợp với thông lệ quốc tế nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Vì vậy, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo phù hợp với Hiến pháp và lợi ích quốc gia.

Về các chính sách ưu đãi, đại biểu đồng tình với các đề xuất về thuế TNDN, thuế TNCN, thuế XNK và phí, lệ phí. Tuy nhiên, ông kiến nghị cần quy định cơ chế đánh giá hiệu quả sau 5 năm thực hiện, và chỉ nên ưu đãi có điều kiện như cam kết vốn đầu tư, việc làm hay hàm lượng công nghệ để tránh ưu đãi tràn lan.

Không ưu tiên bất động sản, tập trung vào công nghệ và pháp lý

Nhiều đại biểu Quốc hội cũng lưu ý rằng, với TCTCQT, hạ tầng công nghệ - kỹ thuật quan trọng hơn bất động sản. Do đó, nên tập trung ưu đãi về công nghệ, thuế, phí… thay vì chú trọng vào đất đai.

Đại biểu Nguyễn Quang Huân (Bình Dương) bày tỏ băn khoăn về việc đặt TCTCQT ở cả TP.HCM và Đà Nẵng, bởi điều này đòi hỏi đầu tư hạ tầng song song, trong khi nguồn lực còn hạn chế. Ngoài ra, việc chia sẻ hệ sinh thái tài chính giữa hai địa phương cũng sẽ gặp không ít khó khăn.

Chính phủ đã lường trước rủi ro, sẽ có cơ chế giám sát chặt

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng.

Phản hồi ý kiến đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, dự thảo được xây dựng trên cơ sở tham khảo ý kiến của nhiều chuyên gia, nhà đầu tư trong và ngoài nước. Nhiều cơ chế ưu đãi trong dự thảo được đánh giá là vượt trội so với các trung tâm tài chính khác trên thế giới, nhưng sẽ được triển khai có lộ trình và kiểm soát chặt, đặc biệt với các chính sách về quản lý ngoại hối và giải quyết tranh chấp.

Về mô hình hai trung tâm tại TP.HCM và Đà Nẵng, Bộ trưởng giải thích: TP.HCM sẽ tập trung vào thị trường vốn, ngân hàng, tiền tệ, sandbox, Fintech, sàn giao dịch vốn và hàng hóa, chuỗi cung ứng và logistics. Trong khi đó, Đà Nẵng sẽ phát triển các mảng như tài chính xanh, thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, đổi mới sáng tạo, mô hình tài sản số, tiền số và thu hút startup.

Dự thảo cũng quy định ba cơ quan giám sát: cơ quan điều hành TCTCQT, cơ quan giám sát và cơ quan giải quyết tranh chấp. Giai đoạn đầu, các bộ, ngành sẽ cùng tham gia giám sát để bảo đảm vận hành hiệu quả. Về lâu dài, sẽ xây dựng cơ quan giám sát hoạt động độc lập.

Bộ trưởng khẳng định, dù việc thành lập TCTCQT tiềm ẩn nhiều rủi ro như đầu cơ, thổi giá, rút vốn, nhưng đây là bước đi cần thiết để Việt Nam tăng tốc phát triển. Chính phủ đã lường trước những thách thức và sẽ có cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo an toàn hệ thống.