New Zealand điều tra tự vệ với nhôm định hình nhập khẩu, doanh nghiệp Việt cần sớm ứng phó

New Zealand điều tra tự vệ với nhôm định hình nhập khẩu, doanh nghiệp Việt cần sớm ứng phó

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, ngày 28/5/2026, Bộ trưởng Bộ Thương mại và Tiêu dùng New Zealand đã chính thức khởi xướng điều tra áp dụng biện pháp tự vệ toàn cầu đối với một số sản phẩm thanh nhôm định hình nhập khẩu (certain aluminium extrusions). Cuộc điều tra được thực hiện trên cơ sở đề xuất của Bộ Kinh doanh, Đổi mới và Việc làm New Zealand (MBIE).

Theo thông báo, sản phẩm bị điều tra bao gồm các mặt hàng thanh nhôm định hình thuộc mã HS 7604.21.00 00B (thanh, que và cấu kiện định hình bằng hợp kim nhôm dạng rỗng) và mã HS 7604.29.09 00F (thanh, que và cấu kiện định hình bằng hợp kim nhôm các loại khác).

Các sản phẩm thuộc phạm vi điều tra là hợp kim nhôm chứa các nguyên tố kim loại thuộc chuỗi hợp kim bắt đầu bằng các nhóm 1, 2, 3, 5, 6 hoặc 7 theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Nhôm New Zealand hoặc các tiêu chuẩn tương đương. Hàng hóa có thể ở dạng nguyên bản hoặc đã qua gia công cơ khí, anod hóa, sơn phủ và các công đoạn xử lý bề mặt khác.

Theo hồ sơ vụ việc, cơ quan điều tra nhận định lượng nhập khẩu thanh nhôm định hình vào New Zealand đã gia tăng đáng kể trong những năm gần đây. Dữ liệu do nguyên đơn cung cấp cho thấy tỷ lệ nhập khẩu so với sản lượng sản xuất trong nước đã tăng từ 50% năm 2023 lên 64% năm 2025, trong khi thị phần hàng nhập khẩu tăng từ 33% lên 39%.

Đơn kiện cũng cho rằng sự gia tăng nhập khẩu là hệ quả của những diễn biến không lường trước trên thị trường quốc tế, bao gồm các thay đổi trong chính sách thương mại và chính sách công nghiệp của một số quốc gia. Đồng thời, lượng hàng nhập khẩu tăng cùng áp lực cạnh tranh về giá được cho là đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nội địa New Zealand thông qua sự suy giảm về giá bán, sản lượng, doanh số, thị phần, lợi nhuận, năng suất lao động và việc làm.

Đáng chú ý, Australia và Singapore sẽ được loại trừ hoàn toàn khỏi phạm vi điều tra cũng như quá trình đánh giá thiệt hại theo các cam kết trong các hiệp định thương mại tự do song phương mà New Zealand đã ký kết với hai quốc gia này. Ngoài ra, New Zealand cũng sẽ xem xét các nghĩa vụ liên quan trong các hiệp định thương mại tự do khác nếu thấy cần thiết.

Theo kế hoạch, MBIE dự kiến trình báo cáo điều tra chi tiết lên Bộ trưởng Bộ Thương mại và Tiêu dùng New Zealand vào cuối tháng 9/2026, tương đương khoảng bốn tháng kể từ ngày khởi xướng. Trên cơ sở kết quả điều tra, New Zealand có thể xem xét áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời hoặc chính thức nếu xác định hàng hóa nhập khẩu đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật nước này.

Trong quá trình điều tra, MBIE sẽ công bố bảng câu hỏi và các tài liệu liên quan để các bên quan tâm tham gia cung cấp thông tin, dữ liệu và ý kiến phản hồi. Các nhà sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, người sử dụng sản phẩm liên quan, hiệp hội ngành hàng và chính phủ các nước xuất khẩu đều có quyền đăng ký trở thành bên liên quan của vụ việc.

Trước diễn biến trên, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu nhôm định hình của Việt Nam khẩn trương rà soát mã HS, đánh giá kim ngạch xuất khẩu sang New Zealand trong giai đoạn 2023-2025 để xác định mức độ ảnh hưởng.

Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động đăng ký tham gia với tư cách bên liên quan nhằm tiếp cận hồ sơ công khai của vụ việc, thường xuyên theo dõi thông tin từ cơ quan điều tra New Zealand và chuẩn bị đầy đủ nguồn lực để trả lời bảng câu hỏi, cung cấp thông tin cũng như tham gia các phiên điều trần khi được yêu cầu.

Theo Cục Phòng vệ thương mại, việc hợp tác đầy đủ, đúng thời hạn với cơ quan điều tra là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình xem xét áp dụng biện pháp tự vệ đối với mặt hàng nhôm định hình nhập khẩu vào New Zealand.