Lo ngại gián đoạn nguồn cung
Theo dữ liệu cập nhật mới nhất từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường năng lượng vừa trải qua một tuần biến động mạnh khi giá dầu thô đồng loạt bứt phá. Chốt tuần giao dịch, giá dầu WTI tăng 9,2%, lên mức 89,3 USD/thùng; trong khi giá dầu Brent ghi nhận mức tăng tới 9,9%, đóng cửa tại 96,8 USD/thùng. Đáng chú ý, có thời điểm trong tuần, giá dầu Brent đã vượt ngưỡng 100 USD/thùng – mốc giá cao nhất ghi nhận được trong vòng hai tháng qua.
 |
| Lo ngại gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông đã đẩy giá dầu thế giới tăng gần 10% trong tuần qua. |
Động lực chính thúc đẩy đà tăng phi mã này đến từ những diễn biến quân sự phức tạp tại khu vực Trung Đông. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran liên tục tái khẳng định chủ quyền đối với eo biển Hormuz và đe dọa phong tỏa tuyến hàng hải huyết mạch vốn đảm nhận tới 20% lượng dầu thô trung chuyển toàn cầu. Đáp trả lại, phía Mỹ cũng đưa ra những tuyên bố cứng rắn về khả năng tái khởi động các chiến dịch quân sự quy mô lớn và khẳng định không đàm phán nếu thiếu thiện chí từ Tehran.
Báo cáo từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cho thấy lo ngại của thị trường là hoàn toàn có cơ sở: lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã sụt giảm gần 60% so với đầu tháng 7, duy trì ở mức dưới 12 chuyến/ngày. Rủi ro chưa dừng lại ở đó khi căng thẳng nhanh chóng lan rộng sang khu vực Biển Đỏ. Việc lực lượng Houthi tại Yemen đe dọa phong tỏa eo biển Bab el - Mandeb và tấn công tàu chở dầu của Saudi Arabia trong phiên 23/7 đã đẩy giá dầu vọt tăng 7% chỉ trong một ngày.
 |
Để né tránh vùng nguy hiểm, hàng loạt đội tàu vận tải bắt buộc phải chuyển hướng đi vòng qua Mũi Hảo Vọng. Việc thay đổi hành trình này kéo dài thời gian vận chuyển thêm 3 đến 4 tuần, khiến chi phí logistics, phí bảo hiểm hàng hải và tiêu hao nhiên liệu gia tăng đột biến, tạo thành "gánh nặng kép" lên nguồn cung năng lượng.
Thị trường chỉ tạm thời hạ nhiệt trong phiên cuối tuần khi có thông tin Trung Quốc đứng ra làm trung gian thúc đẩy các nỗ lực đàm phán hòa bình, kết hợp với hoạt động chốt lời của các nhà đầu tư khiến giá dầu điều chỉnh giảm khoảng 3%. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định đây chỉ là nhịp lặng tạm thời khi các yếu tố rủi ro cốt lõi vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Doanh nghiệp trước áp lực chi phí
Biến động từ thị trường thế giới đã nhanh chóng truyền dẫn vào thị trường nội địa. Trong kỳ điều hành giá ngày 23/7 vừa qua, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã điều chỉnh tăng giá toàn bộ các mặt hàng xăng dầu. Trong đó, giá dầu diesel ghi nhận mức tăng mạnh nhất tới 10,5%, chính thức vượt mốc 25.000 đồng/lít - mức cao nhất trong hơn một tháng. Các mặt hàng xăng sinh học cũng tăng khoảng 1.000 đồng/lít (tương đương tăng từ 4% đến 5,5%), tiệm cận lại đỉnh giá hồi giữa tháng 6.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các ngành vận tải, logistics, chế biến nông - lâm - thủy sản và sản xuất công nghiệp, đà tăng của giá nhiên liệu đang tạo ra áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận. Chi phí đầu vào cho sản xuất và cước vận chuyển tăng cao đúng vào thời điểm các doanh nghiệp đang nỗ lực tăng tốc cho các đơn hàng xuất khẩu giai đoạn cuối năm.
Nhìn ở góc độ tổng thể, bài toán biến động giá nguyên liệu đầu vào một lần nữa đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động xây dựng kịch bản ứng phó linh hoạt. Việc tối ưu hóa quy trình vận hành, đàm phán hợp đồng dài hạn để cố định chi phí vận chuyển, cũng như sử dụng các công cụ tài chính bảo hiểm rủi ro hàng hóa (hedging) thông qua các Sở giao dịch hàng hóa hợp pháp sẽ là chìa khóa quan trọng giúp doanh nghiệp giữ vững vùng đệm an toàn trước những sóng gió địa chính trị chưa có hồi kết.
