Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 302/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa. Nghị định không chỉ quy định hoạt động giao dịch hàng hóa mà còn thiết lập điều kiện thành lập Sở giao dịch hàng hóa, điều kiện hoạt động của thương nhân môi giới và các biện pháp quản lý trong trường hợp khẩn cấp.
 |
| Bộ Công Thương tiếp nhận hồ sơ và chịu trách nhiệm thẩm tra các điều kiện và hồ sơ đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa theo quy định tại Nghị định số 302/2026/NĐ-CP (Ảnh minh họa). |
Theo quy định mới, doanh nghiệp muốn thành lập Sở giao dịch hàng hóa phải được thành lập tại Việt Nam. Trường hợp là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổng tỷ lệ vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 49%.
Một trong những điều kiện đáng chú ý là vốn điều lệ tối thiểu phải đạt 1.500 tỷ đồng. Đây được xem là yêu cầu nhằm bảo đảm năng lực tài chính của đơn vị vận hành thị trường giao dịch hàng hóa.
Bên cạnh điều kiện về vốn, doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu quản lý và vận hành an toàn. Hệ thống phải bảo đảm giao dịch điện tử thông suốt, xử lý dữ liệu theo thời gian thực, kết nối với Trung tâm thanh toán bù trừ để phục vụ ký quỹ, thanh toán và quản lý rủi ro.
Nghị định cũng yêu cầu hệ thống công nghệ phải có chức năng giám sát giao dịch, phát hiện và cảnh báo các dấu hiệu bất thường; đáp ứng tiêu chuẩn về an ninh mạng, an ninh dữ liệu, có phương án dự phòng và khả năng khôi phục hoạt động khi xảy ra sự cố. Đồng thời, hệ thống phải kết nối được với các thành viên tham gia thị trường và cơ quan quản lý nhà nước, bảo đảm dữ liệu minh bạch, chính xác và đồng bộ.
Ngoài các điều kiện trên, doanh nghiệp phải xây dựng mô hình tổ chức và phương án hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa, đồng thời có giải pháp và lộ trình niêm yết hàng hóa sản xuất tại Việt Nam. Hồ sơ cũng phải kèm theo Dự thảo Điều lệ hoạt động theo quy định của Nghị định.
Về thủ tục, hồ sơ đề nghị thành lập gồm văn bản đề nghị cấp phép; báo cáo mô tả hệ thống công nghệ thông tin và tài liệu chứng minh đáp ứng yêu cầu kỹ thuật; đề án về mô hình tổ chức, phương án hoạt động cùng lộ trình niêm yết hàng hóa trong 5 năm; dự thảo Điều lệ hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa.
Theo Nghị định, Bộ Công Thương là cơ quan tiếp nhận, thẩm tra hồ sơ và quyết định cấp Giấy phép thành lập Sở giao dịch hàng hóa. Trong quá trình thẩm định, Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan để đánh giá điều kiện của doanh nghiệp theo chức năng quản lý.
Doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ, Bộ Công Thương sẽ có văn bản yêu cầu sửa đổi, bổ sung trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận. Doanh nghiệp có 30 ngày làm việc để hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu.
Kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, trong thời hạn 30 ngày làm việc, Bộ Công Thương thực hiện thẩm tra, cấp Giấy phép thành lập và phê chuẩn Điều lệ hoạt động nếu doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Trường hợp từ chối cấp phép, cơ quan có thẩm quyền phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Việc ban hành Nghị định số 302/2026/NĐ-CP được kỳ vọng tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất cho hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa, đồng thời nâng cao yêu cầu về năng lực tài chính, hạ tầng công nghệ và quản trị, góp phần phát triển thị trường giao dịch hàng hóa minh bạch, an toàn và phù hợp với yêu cầu hội nhập.
