Làm thêm là nhu cầu chính đáng của người lao động trong tất cả các doanh nghiệp kinh doanh, sản xuất công nghiệp. Làm thêm làm tăng thu nhập để trang trải cuộc sống, nâng cao đời sống.
aa
Ảnh minh họa.
Hiện tại, ở không ít doanh nghiệp, thu nhập do làm thêm chiếm một phần quan trọng trong tổng thu nhập của người lao động. Nhất là trong giai đoạn này, do bị mất hoặc giảm thu nhập vì đại dịch COVID 19 nhiều tháng qua. Huy động lao động làm thêm cũng là nhu cầu chính đáng của doanh nghiệp. Nhiều tháng qua, do phải chống chọi với đại dịch, sản xuất đình trệ, lợi nhuận giảm sút, thậm chí thua lỗ. Nhất là khi hàng triệu lao động rời thành phố về các vùng quê tìm việc làm khác, dẫn đến tình trạng thiếu lao động trầm trọng khi sản xuất được phục hồi, đơn hàng chồng chất. Việc huy động người lao động làm thêm sẽ giúp doanh nghiệp sớm giải phóng được đơn hàng, làm tăng lợi nhuận…
Nhưng, nếu làm thêm quá giới hạn, thậm chí vô độ, sẽ dẫn đến tình trạng vắt kiệt sức khỏe, làm ảnh hưởng trực tiếp đến những giờ làm chính thức của người lao động, dẫn đến những hậu quả rất xấu là năng suất lao động giảm, tai nạn lao động tăng…
Vậy, làm thêm thế nào là hợp lý, vừa giúp người lao động tăng được thu nhập nhưng không ảnh hưởng đến sức khỏe, đồng thời giúp được doanh nghiệp giải được bài toán về thiếu hụt lao động?
Theo quy định tại Điều 107 Bộ luật Lao động, thì người sử dụng lao động được phép thỏa thuận với người lao động để làm thêm không quá 40 giờ/tháng. Với một số ngành nghề khác, thì thời gian làm thêm chỉ từ 200 đến 300 giờ/ năm.
Nhưng trước tình hình thiếu hụt lao động tại các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hiện nay, Bộ LĐ-TBXH vừa có tờ trình gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đặt vấn đề cần thiết phải nâng số giờ làm thêm. Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ trình Quốc hội cũng đề nghị nâng số giờ làm thêm từ không quá 40 giờ/tháng lên không quá 72 giờ/tháng.
Tuy nhiên trong báo cáo thẩm tra trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Xã hội của Quốc hội, tuy nhất trí với Chính phủ là cần nâng số giờ làm thêm, nhưng đề xuất chỉ nên nâng số giờ làm thêm lên 150%, tức là từ 40 giờ/tháng lên 60 giờ/tháng, và chỉ áp dụng đối với những đối tượng là lao động đã được quy định mức trần làm thêm không quá 300 giờ/năm, đồng thời đề nghị Chính phủ cần nghiên cứu, quy định về việc giới hạn số tháng liên tục được áp dụng mức trần tối đa.
Việc có nâng mức trần làm thêm hay không, và nâng thì nâng bao nhiêu còn chờ Quốc hội quyết định. Tuy nhiên, người lao động là vốn quý của doanh nghiệp, và sức khỏe của người lao động lại là vốn quý của vốn quý. Nên việc nâng trần giờ làm thêm cần phải hướng tới mục tiêu quan trọng nhất, nhân văn nhất là bảo vệ sức khỏe cho người lao động. Và về lâu dài, doanh nghiệp cần tập trung cải tiến thiết bị, công nghệ, để nâng cao năng suất lao động, giảm thiểu và tiến tới xóa bỏ hoàn toàn việc làm thêm. Đó mới là thượng sách.
Trong nhiều năm, khi nhắc đến nguyên nhân khiến doanh nghiệp thất bại, người ta thường nói đến thiếu vốn, thiếu nhân lực, thiếu thị trường hoặc sức ép cạnh tranh. Tuy nhiên, những biến động liên tiếp của kinh tế thế giới trong hơn một thập kỷ qua đang cho thấy một sự thật khác. Nhiều doanh nghiệp sở hữu nguồn lực lớn, thương hiệu mạnh và thị phần dẫn đầu vẫn có thể sụp đổ trong thời gian ngắn vì không nhận diện được những rủi ro đang âm thầm hình thành bên trong hệ thống của mình.
GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Namcho rằng để xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, Việt Nam cần đi trước về thể chế, chủ động hoàn thiện khung pháp lý cho blockchain, fintech và kinh tế số thay vì “vừa làm vừa dò dẫm”.
GS. TS Hoàng Văn Cường cho rằng doanh nghiệp nhỏ và vừa đang đối mặt nhiều rào cản tín dụng, đòi hỏi thay đổi cách tiếp cận vốn, chuyển sang quản lý dựa dữ liệu và dòng tiền hiệu quả hơn.
Theo chuyên gia Nguyễn Quang Huy, điều hành chính sách tiền tệ hiện nay đòi hỏi sự linh hoạt, hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính quốc gia.
Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, để tạo đột phá trong phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam cần mạnh dạn bước vào những lĩnh vực công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, 5G, 6G thay vì chỉ dừng ở gia công phần mềm và ứng dụng công nghệ sẵn có.
Theo TS. Lê Duy Bình, chính sách tiền tệ đang đối mặt nhiều áp lực từ thanh khoản, tỷ giá và quốc tế, khiến dư địa giảm lãi suất không còn lớn và cần ưu tiên ổn định vĩ mô.
Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, TS. Đinh Hồng Kỳ cho rằng, nếu Luật Đô thị đặc biệt tạo được quyền tự chủ thực chất, cơ chế ra quyết định nhanh, nền hành chính số dựa trên dữ liệu và môi trường thể chế đủ mở cho đổi mới sáng tạo, TP. Hồ Chí Minh sẽ có cơ hội bước sang “đường ray phát triển mới” trong nhiều thập niên tới.
Trong nhiều thập kỷ, các quốc gia cạnh tranh bằng tài nguyên, vốn và công nghệ. Nhưng ở giai đoạn phát triển mới, cuộc cạnh tranh đang dần chuyển sang một mặt trận khác: chất lượng con người. Một dân tộc khỏe mạnh toàn diện không chỉ tạo ra năng suất lao động cao hơn mà còn tạo nên chỉ số hạnh phúc, khả năng sáng tạo và sức mạnh bền vững của nền kinh tế.
Theo chuyên gia Nguyễn Anh Khoa, thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam đang hình thành với nhiều kỳ vọng nhưng cũng tồn tại không ít rào cản, đòi hỏi doanh nghiệp phải nhanh chóng thích ứng để không bị tụt lại phía sau.
Làn sóng triển khai hàng loạt siêu dự án hạ tầng và đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp bách về việc thay đổi hành lang pháp lý đất đai. Những xung đột khiếu nại dai dẳng từ thực tế cho thấy, cốt lõi của vấn đề nằm ở sự bất bình đẳng trong phân chia lợi ích phát triển giữa doanh nghiệp và người dân. Việc sửa đổi Luật Đất đai lần này được kỳ vọng sẽ loại bỏ tư duy áp đặt, kiến tạo các cơ chế dịch chuyển đất đai công bằng để không đẩy người dân vào thế chịu thiệt.
Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, mô hình tái tạo sinh kế của Vingroup tại siêu dự án Khu đô thị Thể thao Quốc tế Hà Nội được đánh giá là bước đi tiên phong, giúp hàng vạn người dân địa phương không đứng ngoài, mà trở thành chủ thể của chính quá trình phát triển. TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, chia sẻ về ý nghĩa sâu xa của cách làm này và lý do nó nên được nhân rộng.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân chia sẻ IFC Việt Nam đặt mục tiêu thu hút 300 tỷ USD giao dịch tài chính hàng hải mỗi năm, từng bước định vị vai trò trung tâm tài chính mới của khu vực.
Có những thay đổi đến rất chậm khiến người ta không nhận ra, nhưng cũng có những thay đổi chỉ cần một văn bản, một thuật toán hay một dòng dữ liệu xuất hiện là cả cuộc chơi lập tức khác đi. Tiến sĩ Hồng Duyên, chuyên gia nguồn nhân lực cho biết: “Từ ngày 01/6/2026, chỉ cần sai một ký tự trong hồ sơ, hệ thống hải quan Trung Quốc có thể tự động từ chối cả một lô hàng mà không có bất kỳ ngoại lệ nào. Nhưng câu chuyện thực sự không nằm ở thủ tục hải quan. Điều đáng suy ngẫm hơn là: thế giới đang bước vào thời kỳ mà quan hệ, kinh nghiệm và sự linh hoạt kiểu cũ liệu còn là lợi thế đủ mạnh?”
TS. Cấn Văn Lực nhận định chuyển đổi số, tài chính xanh và cải cách giám sát sẽ định hình thị trường tài chính Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về quản trị rủi ro và bảo vệ người tiêu dùng.
