Hơn 1 triệu doanh nghiệp hoạt động, khu vực tư nhân bứt tốc

Báo cáo Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại phiên họp lần thứ tư về việc triển khai Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân sáng 31/1, Bộ Tài chính cho biết tính đến hết năm 2025, Việt Nam đã có hơn một triệu doanh nghiệp đang hoạt động trên toàn quốc. Đây là cột mốc quan trọng, đánh dấu sự mở rộng nhanh chóng của khu vực sản xuất – kinh doanh trong bối cảnh nền kinh tế từng chịu nhiều áp lực từ suy giảm cầu và chi phí vốn tăng cao những năm trước đó.

Bước sang tháng 1/2026, đà phục hồi thể hiện rõ khi số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường ước đạt trên 54.000 đơn vị, tăng 62% so với cùng kỳ. Gần 1.000 hộ kinh doanh cá thể đã chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp, tương đương một phần tư tổng số chuyển đổi của cả năm 2025. Diễn biến này cho thấy tâm lý thị trường đang tích cực trở lại và niềm tin kinh doanh dần được củng cố.

Hơn 1 triệu doanh nghiệp hoạt động, khu vực tư nhân bứt tốc

Sự bứt tốc nói trên gắn liền với quá trình cải cách thể chế được triển khai đồng bộ thời gian qua. Thực hiện các chủ trương của Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết điều hành, giao hàng chục nhiệm vụ cụ thể cho bộ ngành, địa phương nhằm tháo gỡ rào cản cho khu vực tư nhân. Đến nay, phần lớn nhiệm vụ trọng tâm đã hoàn thành, tạo nền tảng thuận lợi cho môi trường kinh doanh.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc cắt giảm mạnh điều kiện kinh doanh. Hàng chục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được loại bỏ hoặc thu hẹp phạm vi. Gần 3.000 thủ tục hành chính liên quan hoạt động sản xuất – kinh doanh được đơn giản hóa, giúp doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian chờ đợi và chi phí tuân thủ.

Không chỉ giảm giấy tờ, cải cách còn mang lại lợi ích tài chính trực tiếp. Tổng thời gian xử lý thủ tục hành chính dự kiến được rút ngắn hơn 29.000 ngày, tương đương gần một phần ba khối lượng trước đây. Chi phí tuân thủ cũng giảm khoảng 48.600 tỷ đồng mỗi năm. Khoản “tiết kiệm” này trở thành nguồn lực để doanh nghiệp tái đầu tư vào công nghệ, nhân lực và mở rộng thị trường.

Hiệu ứng tích cực lan sang thị trường vốn. Số tài khoản nhà đầu tư chứng khoán đã vượt 11 triệu, tăng 25% so với cuối năm 2024. Điều này cho thấy dòng tiền trong dân cư và doanh nghiệp quay lại kênh đầu tư chính thức, góp phần cải thiện khả năng huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Hoạt động thương mại quốc tế cũng ghi nhận kết quả khả quan. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 930 tỷ USD, tiếp tục duy trì vị thế của Việt Nam trong nhóm nền kinh tế có độ mở cao. Khu vực kinh tế tư nhân ngày càng đóng góp lớn hơn vào tăng trưởng xuất khẩu và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Về ngân sách, khu vực ngoài quốc doanh đem lại nguồn thu gần 497.156 tỷ đồng, vượt xa dự toán và tăng mạnh so với cùng kỳ. Đây là minh chứng cho việc mở rộng nền thuế thông qua phát triển doanh nghiệp chính thức đang phát huy hiệu quả, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào khu vực nhà nước hay tài nguyên.

Ở góc độ đầu tư xã hội, vai trò của tư nhân càng thể hiện rõ. Trong năm 2025, hàng trăm dự án hạ tầng, công nghiệp và dịch vụ được khởi công hoặc khánh thành với tổng vốn đầu tư hơn 5 triệu tỷ đồng, trong đó vốn tư nhân chiếm khoảng 76%. Tỷ trọng này cho thấy doanh nghiệp tư nhân đã thực sự trở thành lực kéo chủ đạo của nền kinh tế.

Nhìn tổng thể, mốc một triệu doanh nghiệp không chỉ mang ý nghĩa số lượng. Điều quan trọng hơn là chất lượng môi trường kinh doanh đang được cải thiện theo hướng minh bạch, thuận lợi và chi phí thấp hơn. Khi rào cản gia nhập thị trường giảm xuống, nhiều hộ kinh doanh mạnh dạn “lên đời” thành doanh nghiệp, góp phần nâng cao năng suất và chuẩn hóa hoạt động.

Nếu tiến trình cải cách tiếp tục được duy trì, làn sóng thành lập doanh nghiệp mới có thể còn mạnh mẽ hơn trong những năm tới, đặc biệt ở các lĩnh vực số, xanh và đổi mới sáng tạo. Kinh tế tư nhân khi đó không chỉ là một khu vực bổ trợ, mà sẽ trở thành trụ cột tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.