Bất cập từ những khoản nợ thuế nhỏ
Động thái quyết liệt của Chính phủ diễn ra sau khi thực tế phát sinh nhiều điểm nghẽn tại các cửa khẩu xuất nhập cảnh. Nhiều công dân, chủ doanh nghiệp chỉ phát hiện mình bị cấm bay ngay tại sân bay hay bị hoãn xuất cảnh tại cửa khẩu vì những khoản nợ thuế không đáng kể tích tụ từ nhiều năm trước, gây thiệt hại lớn về kinh tế và lịch trình công việc.
 |
| Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế còn nợ nghĩa vụ tài chính, sau khi xuất hiện nhiều phản ánh về những bất cập trong quá trình thực thi. |
Theo cơ chế quản lý hiện hành quy định tại Luật Quản lý thuế và Nghị định 49/2025/NĐ-CP, cá nhân hoặc chủ hộ kinh doanh nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên quá hạn 120 ngày sẽ bị hoãn xuất cảnh.
Đối với người đại diện pháp luật của doanh nghiệp, ngưỡng áp dụng là từ 500 triệu đồng và quá hạn trên 120 ngày. Biện pháp này cũng áp dụng với người chuẩn bị xuất cảnh định cư ở nước ngoài chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
Đáng nói nhất là trường hợp doanh nghiệp, hộ kinh doanh không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng vẫn còn nợ thuế thì không bị áp ngưỡng tiền nợ cụ thể. Đây chính là "khoảng tối" pháp lý gây ra nhiều phiền toái nhất, khi một cá nhân có thể bị cấm xuất cảnh chỉ vì vài trăm nghìn đồng tiền thuế tồn đọng của một hiệu kinh doanh cũ đã đóng cửa.
Đóng băng hơn 105.000 người, ôm khối nợ 61.000 tỷ
Lãnh đạo ngành Thuế giải thích, phần lớn các ca bị chặn xuất cảnh do nợ thuế nhỏ đều rơi vào nhóm cá nhân đã ngừng hoạt động kinh doanh, bỏ địa chỉ đăng ký nhưng "quên" làm thủ tục đóng mã số thuế với cơ quan chức năng. Dù ngành Thuế khẳng định đã gửi thông báo qua hệ thống điện tử và cổng thông tin, song thực tế người dân rất ít khi truy cập các nền tảng này để kiểm tra hằng ngày.
Quy mô của đợt quét nợ thuế bằng biện pháp cấm xuất cảnh hiện đang ở mức rất lớn:
Cụ thể, tổng số người bị thông báo hoãn xuất cảnh là hơn 105.000 người nộp thuế; Tổng số tiền nợ thuế bị kẹt lên tới 61.000 tỷ đồng; Số trường hợp bỏ địa chỉ đăng ký có khoảng 60.000 ca (chiếm số nợ 6.900 tỷ đồng). Và đáng chú ý hơn cả là kết quả thu hồi thực tế rất thấp, chỉ đạt hơn 4.000 tỷ đồng từ khoảng 13.000 trường hợp bị áp chế tài.
"Cục Thuế đang phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh để xây dựng giải pháp công nghệ, cho phép hủy quyết định tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực ngay sau khi người nộp thuế quét mã chuyển khoản hoàn thành nghĩa vụ tài chính", đại diện ngành Thuế cho biết.
Nhận diện quy định hiện hành đang gây ra những cản trở nhất định cho môi trường đầu tư và nhu cầu đi lại chính đáng, Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính phải bóc tách các vướng mắc, sửa đổi nghị định hướng dẫn theo hướng tạo thuận lợi nhất cho người dân.
Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải vào cuộc phối hợp để đồng bộ hóa hệ thống thanh toán nghĩa vụ thuế tại chỗ. Việc sửa đổi khẩn cấp này được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng xử lý cồng kềnh bằng tay giữa hai Bộ ngành, trả lại sự thông thoáng cho các hoạt động ngoại thương và xuất nhập cảnh cuối năm.
