Hải quan phát hiện hơn 13.000 vụ vi phạm trong 9 tháng, thu ngân sách tăng gần 10%

Tháng 9/2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt khoảng 82,49 tỷ USD, trong đó xuất khẩu khoảng 42,67 tỷ USD, nhập khẩu 39,82 tỷ USD — giúp cán cân thương mại hàng hóa thặng dư khoảng 2,85 tỷ USD. Lũy kế 9 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 680,66 tỷ USD, tăng 17,3 % so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu đạt 348,74 tỷ USD (tăng 16 %), nhập khẩu 331,92 tỷ USD (tăng 18,8 %). Cán cân thương mại vẫn duy trì thặng dư, khoảng 16,82 tỷ USD — dù mức thặng dư này giảm gần 20,4 % so với cùng kỳ năm 2024.

Về thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu, riêng tháng 9, cơ quan hải quan thu về 36.082 tỷ đồng, giảm nhẹ so với tháng trước. Lũy kế 9 tháng, tổng thu đạt 336.540 tỷ đồng, tương đương khoảng 81,9 % dự toán năm và tăng 9,9 % so với cùng kỳ năm trước.

Hải quan phát hiện hơn 13.000 vụ vi phạm trong 9 tháng, thu ngân sách tăng gần 10 %

Thủ đoạn vi phạm đa dạng, tuyến biên giới tiếp tục là điểm nóng

Mặc dù thị trường ngoại thương duy trì đà tích cực, nhưng hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại vẫn là thách thức lớn. Các đối tượng vi phạm thường lợi dụng cơ chế trung chuyển, chuyển khẩu, quá cảnh để đưa hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ qua các cửa khẩu như Móng Cái (Quảng Ninh) và Hữu Nghị (Lạng Sơn). Thủ đoạn phổ biến gồm khai sai, không khai báo hàng hóa mang nhãn hiệu bảo hộ, hoặc trà trộn hàng vi phạm với hàng hợp pháp để né kiểm tra.

Trên tuyến biển, các cảng trọng điểm như Vạn Gia, Đình Vũ, Cát Lái, Cái Mép ghi nhận nhiều vi phạm liên quan tiêu chuẩn nhập khẩu, quy chuẩn kỹ thuật hoặc nhãn mác không đúng quy định. Có những vụ nhập khẩu gỗ gõ thuộc danh mục CITES nhưng khai sai giấy phép hoặc tờ khai, hay vụ nhập khẩu phụ gia nhiên liệu với nhãn mác không rõ ràng, doanh nghiệp nhập khẩu bán hàng không xuất hóa đơn giá trị gia tăng.

Trên tuyến đường bộ biên giới Việt – Trung và Việt – Campuchia, các đối tượng tận dụng ưu đãi cho cư dân biên giới để vận chuyển thuốc lá, điện thoại, thực phẩm đông lạnh… xuyên biên giới. Trong khi đó, đường hàng không cũng xuất hiện thủ đoạn tinh vi hơn: dùng tên giả, địa chỉ không rõ, ngụy trang hàng cấm trong hành lý hoặc dụng cụ cá nhân, thông qua các hãng chuyển phát nhanh quốc tế như FedEx, DHL, UPS.

Xử lý vi phạm tháng 9 và công tác chống ma túy

Trong giai đoạn 15/8 đến 14/9/2025, hải quan phát hiện 1.416 vụ vi phạm, trị giá hàng hóa ước tính 1.544 tỷ đồng; trong đó khởi tố 1 vụ, chuyển khởi tố 17 vụ và thu ngân sách từ các vụ vi phạm gần 75 tỷ đồng. Đáng chú ý, so cùng kỳ, số vụ phát hiện tăng nhẹ, số vụ khởi tố giảm mạnh, trong khi số vụ chuyển khởi tố tăng 13,3 %.

Cùng với đó, lực lượng hải quan phối hợp với công an và biên phòng đã bắt giữ các vụ liên quan ma túy: riêng tháng 9, phát hiện 15 vụ/22 đối tượng, thu giữ tổng cộng 37,67 kg ma túy các loại (trong đó gồm 15,4 kg heroin, 3,54 kg ketamine, 6,9 kg ma túy tổng hợp). Lũy kế đến giữa tháng 9, ngành hải quan đã phát hiện 152 vụ/194 đối tượng với tổng tang vật khoảng 2.301 kg ma túy (gồm heroin, ketamine, ma túy tổng hợp và nhiều viên nén).

Trong thời gian tới, để củng cố hiệu quả hoạt động kiểm soát vi phạm, hải quan cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, quản lý rủi ro, phối hợp chặt chẽ hơn giữa các lực lượng chức năng và hoàn thiện khung pháp lý để tăng tính răn đe. Quan trọng hơn, bên cạnh việc bảo vệ nguồn thu ngân sách, còn phải giữ vững uy tín thương mại quốc gia và công bằng trong môi trường kinh doanh.