Giải ngân 100.000 tỷ đồng trái phiếu đầu tư hạ tầng giao thông gặp khó?

Trong bối cảnh nền kinh tế đang đối mặt với nhiều thách thức, Bộ Tài chính đã đề xuất việc phát hành gói trái phiếu chính phủ trị giá khoảng 100.000 tỷ đồng cho giai đoạn 2025-2026 nhằm đầu tư vào các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm. Tuy nhiên, những quan điểm trái chiều về khả năng giải ngân số vốn này đang làm dấy lên những lo ngại về việc thực hiện các dự án đúng tiến độ.

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư phát triển từ ngân sách trung ương trong năm 2025 ước tính lên tới khoảng 450.000 tỷ đồng, tăng 1,6 lần so với năm 2024. Đây là con số khổng lồ, đồng thời là một thử thách không nhỏ trong việc triển khai các dự án và giải ngân nguồn vốn công. Điều này đòi hỏi các bộ, ngành và địa phương phải nỗ lực hết mình để thực hiện và hoàn thành các kế hoạch đầu tư đúng tiến độ.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, một số dự án trọng điểm, nếu không được hoàn thiện thủ tục đầu tư kịp thời, sẽ không thể giải ngân vốn trong năm 2025. Những dự án này gồm 28 công trình lớn, trong đó có tới 19 dự án cần phải điều chỉnh thủ tục đầu tư và báo cáo Quốc hội trước khi triển khai. Với quy trình thủ tục hành chính phức tạp, khả năng giải ngân sẽ bị trì hoãn đáng kể.

Gói trái phiếu chính phủ 100.000 tỷ đồng cho dự án hạ tầng giao thông đang gây tranh cãi về khả năng giải ngân (Ảnh: Minh họa).

Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) là cơ quan chủ chốt trong việc đề xuất và triển khai các dự án hạ tầng giao thông, đặc biệt là các dự án lớn có ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế quốc gia. Bộ GTVT đã gửi công văn đề xuất danh mục các dự án trọng điểm quốc gia cần vốn từ trái phiếu chính phủ vào tháng 10/2024, phân chia các dự án thành hai nhóm chính.

Nhóm 1 bao gồm các dự án cần giải ngân trong năm 2025, chủ yếu là các công trình quan trọng như mở rộng cao tốc Bắc - Nam giai đoạn II, bổ sung các hầm chui dân sinh, và các hạng mục thuộc cao tốc Bắc - Nam giai đoạn I. Nhóm 2 gồm các dự án có thể kéo dài việc giải ngân trong năm 2026, với tổng nhu cầu vốn ước tính khoảng 59.100 tỷ đồng.

Mặc dù Bộ GTVT khẳng định sẽ cố gắng giải ngân khoảng 40.000 tỷ đồng trong năm 2025 và hoàn thành số còn lại vào năm 2026, nhưng những lo ngại về việc triển khai các thủ tục hành chính, chuẩn bị mặt bằng và nguồn vật liệu vẫn là một yếu tố không thể bỏ qua. Các dự án giao thông lớn như cao tốc Bắc - Nam cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng, và nếu công tác chuẩn bị không được thực hiện đúng cách, kế hoạch sẽ khó hoàn thành đúng tiến độ.

Một trong những vấn đề đang được bàn luận nhiều hiện nay là khả năng giải ngân gói trái phiếu chính phủ trị giá 100.000 tỷ đồng trong hai năm 2025-2026. Theo một số chuyên gia, việc giải ngân này không phải là một thách thức không thể vượt qua nếu công tác chuẩn bị được triển khai nhanh chóng và hiệu quả.

Đại diện Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình đường bộ (VARSI) cho rằng, với tiến độ thi công nhanh chóng của các tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, chỉ mất từ 18 đến 20 tháng để hoàn thành một tuyến cao tốc, nếu các bước chuẩn bị như giải phóng mặt bằng, cung cấp vật liệu được xử lý nhanh chóng, mục tiêu giải ngân 100.000 tỷ đồng hoàn toàn có thể đạt được trong giai đoạn này.

Ngoài ra, việc huy động vốn từ trái phiếu chính phủ sẽ giúp bổ sung nguồn lực tài chính cho các dự án trọng điểm quốc gia, đặc biệt là những công trình có quy mô lớn như tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến cao tốc lớn, và những hạng mục giao thông quan trọng khác. Tuy nhiên, nếu không có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, việc giải ngân có thể gặp khó khăn.

Trong bối cảnh này, các chuyên gia cho rằng việc đầu tư công không chỉ đơn giản là giải ngân vốn mà còn phải đảm bảo các yếu tố như sự đồng bộ trong công tác chuẩn bị, đẩy nhanh thủ tục hành chính, và đặc biệt là việc đảm bảo nguồn cung vật liệu và giải phóng mặt bằng. Điều này đòi hỏi các bộ ngành liên quan phải phối hợp chặt chẽ và có kế hoạch cụ thể để giải quyết các vướng mắc trước khi triển khai các dự án.

Với gói trái phiếu chính phủ trị giá 100.000 tỷ đồng cho giai đoạn 2025-2026, các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của Việt Nam đang đối mặt với một cơ hội lớn nhưng cũng không ít thách thức. Khả năng giải ngân phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ công tác chuẩn bị cho đến sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Nếu giải quyết tốt những vấn đề này, gói trái phiếu sẽ là cú hích mạnh mẽ cho nền kinh tế và hạ tầng giao thông của đất nước trong tương lai gần.