Dung Quất được đề xuất cơ chế đặc thù phát triển trung tâm năng lượng quốc gia

Việc xây dựng cơ chế đặc thù cho Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất đang được Chính phủ đẩy nhanh nhằm tạo nền tảng thu hút các dự án năng lượng quy mô lớn và hình thành chuỗi công nghiệp tích hợp của Việt Nam. Đây được xem là bước đi quan trọng để nâng cao năng lực tự chủ năng lượng, phát triển công nghiệp hóa dầu và mở rộng không gian tăng trưởng cho khu vực miền Trung.

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với tỉnh Quảng Ngãi cùng các Bộ, ngành liên quan về đề xuất chính sách phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất (Ảnh: VGP/Phương Nguyên).

Tại cuộc làm việc với tỉnh Quảng Ngãi và các Bộ, ngành chiều 5/8, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, cơ chế và chính sách để trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài thông tin cho biết, đề án được xây dựng với mục tiêu hình thành một trung tâm công nghiệp năng lượng tích hợp, kết nối các lĩnh vực lọc hóa dầu, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), điện, năng lượng tái tạo, đồng thời phát triển theo mô hình kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp.

Theo quy hoạch, trung tâm có quy mô khoảng 2.000 ha đất và 2.700 ha mặt nước, gồm nhiều khu chức năng phục vụ công nghiệp, năng lượng, logistics và các dịch vụ hỗ trợ. Định hướng phát triển không chỉ dừng ở chế biến dầu khí mà còn xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ nhập khẩu, tồn trữ, chế biến đến sản xuất năng lượng và các sản phẩm công nghiệp phục vụ thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.

Đáng chú ý, đề án định hướng tích hợp nhiều công nghệ mới như hydro xanh, amoniac xanh, công nghệ thu giữ carbon và các giải pháp năng lượng sạch, phù hợp với xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu.

Từ thực tiễn triển khai, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm cho biết địa phương đang đối mặt với ba vấn đề lớn cần được tháo gỡ gồm nguồn khí cho các dự án điện khí, hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất và công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, giải phóng mặt bằng phục vụ mở rộng các khu chức năng.

Để tạo động lực phát triển, Bộ Công Thương và tỉnh Quảng Ngãi đã đề xuất nhiều nhóm chính sách đặc thù.

Đối với tài chính và ngân sách, địa phương kiến nghị ngân sách Trung ương bổ sung có mục tiêu để đầu tư hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất.

Về đất đai và thủ tục hành chính, đề án đề xuất đơn giản hóa quy trình đầu tư, bổ sung cơ chế đặc thù về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất và sử dụng đất. Đồng thời, Quảng Ngãi kiến nghị tổ chức mô hình quản lý theo hướng "một cửa, một dấu", tăng cường phân cấp, phân quyền để rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và nâng cao sức cạnh tranh trong thu hút nhà đầu tư.

Nhóm chính sách ưu đãi tập trung vào tiền thuê đất, thuê mặt nước, chính sách thuế đối với doanh nghiệp, chuyên gia và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trong khi đó, các chính sách về đầu tư, kinh doanh hướng tới thu hút nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực năng lượng, triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với hydro xanh và phát triển khu phi thuế quan.

Tại cuộc họp, lãnh đạo các Bộ, ngành đều thống nhất sự cần thiết phải xây dựng Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát đề án để bảo đảm phù hợp với Kết luận số 18-KL/TW, Luật Đất đai và các quy hoạch liên quan.

Các ý kiến cũng đề nghị ưu tiên áp dụng tối đa các cơ chế hiện hành; chỉ kiến nghị Quốc hội xem xét đối với những nội dung thực sự vượt thẩm quyền hoặc cần cơ chế đặc thù. Đồng thời, cần đánh giá kỹ tác động của các chính sách về đầu tư, đất đai, ngân sách, thuế và thương mại nhằm bảo đảm tính khả thi, tránh chồng chéo với hệ thống pháp luật hiện hành.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá cao quá trình chuẩn bị của Bộ Công Thương và UBND tỉnh Quảng Ngãi, đồng thời giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các ộ, ngành và địa phương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để báo cáo Thủ tướng Chính phủ, trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành cơ chế đặc thù theo quy định.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu quá trình xây dựng chính sách phải bám sát các quy định pháp luật mới, ưu tiên sử dụng tối đa những cơ chế đã có, chỉ đề xuất những nội dung thật sự cần thiết. Ông nhấn mạnh tiến độ xây dựng đề án đang chậm so với yêu cầu, vì vậy các cơ quan phải tập trung hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm chính sách được xây dựng theo hướng thực chất, khả thi, có thể triển khai ngay khi được cấp có thẩm quyền thông qua.