Ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam đang đứng trước những cơ hội lớn, song cũng phải đối mặt với nhiều thách thức khi hướng đến mục tiêu phát triển bền vững. Tại Hội nghị thường niên Nhóm Đối tác Công tư về hồ tiêu và gia vị 2024, diễn ra sáng 25/11 tại TP.HCM, Hiệp hội Hồ tiêu và Gia vị Việt Nam đã kêu gọi sự hợp lực giữa doanh nghiệp và nông dân nhằm xây dựng chuỗi cung ứng bền vững, góp phần tăng trưởng mạnh mẽ cho ngành trên thị trường quốc tế.
Hiện nay, cả nước có hơn 115.000 ha diện tích hồ tiêu và cây gia vị, tập trung chủ yếu tại các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Với sản lượng xuất khẩu chiếm khoảng 11% thị phần toàn cầu vào năm 2023, ngành đã khẳng định vị thế quan trọng của mình, đặc biệt ở các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc, Ấn Độ và Trung Đông. Trong 10 tháng đầu năm 2024, Việt Nam xuất khẩu 219.000 tấn hồ tiêu và các loại gia vị chủ lực như quế và hoa hồi. Tuy nhiên, ngành đang đối diện với nguy cơ giảm diện tích xuống còn 110.000 ha do ảnh hưởng từ thời tiết, sâu bệnh và sự cạnh tranh từ các loại nông sản khác có giá trị kinh tế cao hơn.
 |
| Đưa hồ tiêu thành ngành nông nghiệp xanh, sinh thái và bền vững. |
Ngoài ra, việc mở rộng thị trường cũng gặp nhiều khó khăn khi các quốc gia nhập khẩu gia tăng rào cản kỹ thuật và yêu cầu tiêu chuẩn khắt khe. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải nâng cao chất lượng sản xuất, chú trọng vào sức khỏe đất, cây trồng và đảm bảo quy trình canh tác bền vững để duy trì năng lực cạnh tranh.
Trong bối cảnh ngành hồ tiêu Việt Nam chuyển mình theo hướng nông nghiệp xanh và bền vững, thị trường Halal toàn cầu được đánh giá là một cơ hội lớn. Với mức tiêu thụ thực phẩm và gia vị ước tính lên đến 10.000 tỷ USD, đây là thị trường đầy tiềm năng nhưng cũng đòi hỏi những tiêu chuẩn khắt khe riêng. Tại Việt Nam, các tổ chức chứng nhận tiêu chuẩn Halal đã hình thành, tạo tiền đề thuận lợi cho doanh nghiệp và nông dân tiếp cận. Tuy nhiên, để chen chân vào thị trường này, cần có sự hỗ trợ từ các chương trình đào tạo bài bản, hướng dẫn nông dân kỹ thuật canh tác đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Nhóm Đối tác công tư về hồ tiêu và gia vị, bao gồm 8 doanh nghiệp lớn, chiếm tới 80% sản lượng xuất khẩu, đang giữ vai trò nòng cốt trong việc dẫn dắt ngành. Các chương trình đào tạo kỹ thuật tại vườn, phối hợp chặt chẽ với nông dân, được xem là yếu tố quyết định để duy trì sự hiện diện ở các thị trường khó tính như Hoa Kỳ và EU, đồng thời mở rộng sang các nước Hồi giáo như Indonesia và khu vực Trung Đông.
Hội nghị lần này đã nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác công tư trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và chuyển đổi ngành hồ tiêu Việt Nam thành một ngành nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững. Định hướng này không chỉ giúp Việt Nam giữ vững vị thế trên bản đồ xuất khẩu gia vị toàn cầu mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài trong tương lai.
