Doanh nghiệp tư nhân có thêm cơ hội tiếp cận vốn ODA

Doanh nghiệp tư nhân có thêm cơ hội tiếp cận vốn ODA

Tại phiên họp sáng 18/11, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã trình bày trước Quốc hội nhiều điểm đổi mới quan trọng trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công. Những điều chỉnh này hướng đến mục tiêu cải cách thể chế, mở rộng tiếp cận nguồn vốn vay nước ngoài, và nâng cao hiệu quả quản lý nợ công, đặc biệt tạo cơ hội cho khu vực doanh nghiệp.

Gỡ rào cản, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn ODA

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, một trong những vấn đề nan giải hiện nay là tiến độ triển khai và giải ngân vốn ODA còn rất chậm, có thể kéo dài tới vài năm, trong khi chuẩn quốc tế chỉ mất 12-15 tháng. Nguyên nhân đến từ quy định trong nước còn rườm rà, cùng với sự khác biệt lớn giữa yêu cầu của nhà tài trợ và quy trình nội địa – đặc biệt là trong khâu bồi thường giải phóng mặt bằng.

Dự thảo Luật lần này được xem là bước cải cách mạnh mẽ, giúp đơn giản hóa quy trình, phân cấp mạnh mẽ, và rút ngắn thời gian chuẩn bị vốn vay xuống còn 12-15 tháng. Đồng thời, các vướng mắc về quy trình xét duyệt, thẩm quyền, và phê duyệt điều ước quốc tế cũng sẽ được tháo gỡ thông qua hướng dẫn chi tiết bằng Nghị định của Chính phủ.

Một điểm nổi bật trong dự thảo là việc mở rộng cơ chế cho vay lại qua các ngân hàng thương mại, thay vì chỉ thông qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam như hiện hành. Cách làm này nhằm thúc đẩy cạnh tranh, nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, và giảm gánh nặng rủi ro cho ngân sách nhà nước.

Đáng chú ý, theo phương án mới được đề xuất, các ngân hàng thương mại sẽ chịu khoảng 10% rủi ro tín dụng trong các khoản cho vay lại, thay vì hoàn toàn "trắng tay" như trước đây. Chính phủ chịu phần còn lại (90%). Bộ trưởng đánh giá, cơ chế này sẽ nâng cao trách nhiệm của các tổ chức tín dụng và giúp lựa chọn dự án có tính khả thi cao hơn.

Doanh nghiệp tư nhân có thêm cơ hội tiếp cận vốn ODA

Dự thảo Luật mới mở rộng khả năng tiếp cận vốn vay nước ngoài không chỉ cho chính quyền địa phương và đơn vị sự nghiệp công lập, mà còn cho doanh nghiệp tư nhân được giao nhiệm vụ đầu tư công theo quy định pháp luật.

Theo đó, các doanh nghiệp ngoài nhà nước nếu đáp ứng tiêu chí tài chính – như không lỗ trong ba năm liên tiếp hoặc có xếp hạng tín nhiệm tương đương mức quốc gia – sẽ được xem xét cấp bảo lãnh Chính phủ để vay vốn ODA hoặc vốn vay ưu đãi.

Đây là một tín hiệu tích cực, mở ra cơ hội lớn cho khối doanh nghiệp tư nhân tham gia các dự án phát triển hạ tầng, đổi mới sáng tạo, và chuyển đổi số – những lĩnh vực được xác định là trọng tâm trong các Nghị quyết của Trung ương.

Luật mới cũng điều chỉnh nguyên tắc cho vay lại với đơn vị sự nghiệp công lập. Với những tổ chức chưa đạt mức tự chủ tài chính, sẽ được xem xét cấp phát vốn ODA thay vì vay lại toàn bộ. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn và tránh tình trạng ỷ lại, các dự án vẫn thực hiện cơ chế vay lại một phần, chia sẻ trách nhiệm trả nợ cùng ngân sách.

Đối với địa phương, quy định mới giúp linh hoạt hơn trong phát hành trái phiếu, nhưng vẫn đảm bảo nằm trong hạn mức nợ và bội chi được giao. Bộ Tài chính cũng sẽ trình sửa đổi khung lãi suất và quy trình phát hành nhằm đảm bảo minh bạch, hiệu quả.

Dự thảo Luật vẫn giữ nguyên nguyên tắc Thủ tướng Chính phủ là người phê duyệt các khoản vay, nhằm đảm bảo sự thống nhất trong định hướng thu hút và sử dụng vốn vay nước ngoài. Đồng thời, điều kiện tiên quyết được nhấn mạnh xuyên suốt là hiệu quả tài chính của từng dự án vay.

“Vay vốn không phải bằng mọi giá. Lợi ích xã hội là quan trọng, nhưng hiệu quả tài chính phải được đảm bảo trước tiên để tránh áp lực lạm phát và gánh nặng nợ công”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định.