Dệt may Việt Nam trước sức ép đổi luật chơi tại thị trường Anh

Tại hội chợ Source Fashion ở trung tâm ExCeL (London) từ ngày 7-9/7/2026, 10 doanh nghiệp dệt may do Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) quy tụ phải vượt qua các vòng kiểm toán, thẩm định nghiêm ngặt về tiêu chuẩn bền vững mới được quyền trưng bày sản phẩm. Điều này cho thấy minh bạch và trách nhiệm xã hội hiện là điều kiện tiên quyết để tiếp cận thị trường này.

Khu trưng bày sản phẩm của 10 doanh nghiệp dệt may Việt Nam tham dự Source Fashion 2026 (Ảnh: Hữu Tiến/PV TTXVN tại Anh).

Dù có lợi thế lớn từ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực từ ngày 15/12/2024 và Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA), ông Lê Đình Bá -Tham tán, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Vương quốc Anh và Ireland đưa ra cảnh báo: "Lợi thế của Việt Nam không phải là hiển nhiên và không phải là mãi mãi".

Thực tế, các nhà nhập khẩu đang chủ động xây dựng mạng lưới cung ứng đa điểm nhằm giảm phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất. Ông Pietro Lessi - Giám đốc Khách hàng Chiến lược của Source Fashion - cho biết người mua hiện tìm nguồn cung theo cách khác hẳn sáu, bảy năm trước, mang đến sự cạnh tranh lớn từ các nước như Mauritius, Indonesia, Jordan và Ai Cập.

Thị trường hiện tập trung vào ba yêu cầu cốt lõi: chất liệu tự nhiên, khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng và giá cả tương xứng với chất lượng. Bà Sabrina C. - đồng sáng lập công ty Solly Little nhấn mạnh giá phải cạnh tranh, trong khi bà Shivon Harvey-Harris - đồng sáng lập doanh nghiệp Scúlpt LDN cho rằng chất lượng phải tương xứng với mức giá cao.

Hóa giải điểm nghẽn để bứt phá

Đánh giá về năng lực của các doanh nghiệp trong nước, ông Lê Đình Bá nhận định Việt Nam có quy mô lớn, chuỗi cung ứng tương đối hoàn chỉnh, năng lực đáp ứng các đơn hàng lớn với chất lượng ổn định và nhiều kinh nghiệm hợp tác với các thương hiệu quốc tế. Tuy nhiên, ngành dệt may cần cải thiện tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu, đầu tư vào thiết kế và các giải pháp sản xuất xanh.

Ông Đỗ Minh Hùng - Đại sứ Việt Nam tại Anh (giữa, cà vạt xanh) chụp ảnh lưu niệm với ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam (cà vạt đỏ) và các đại diện doanh nghiệp Việt Nam tham dự Source Fashion 2026 (Ảnh: Hữu Tiến/PV TTXVN tại Anh).

Quy tắc xuất xứ "từ vải trở đi" của UKVFTA đòi hỏi công đoạn dệt và may phải thực hiện tại Việt Nam hoặc Anh. Ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch VITAS, xác định việc phát triển nguồn nguyên liệu trong nước - đầu tư vào sợi, dệt, nhuộm - là một hướng đi trọng tâm để lấp khoảng trống ở thượng nguồn.

Để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe, doanh nghiệp Việt Nam đang chủ động nâng cao năng lực quản trị. Bà Trịnh Thanh Hải, Tổng Giám đốc GENVIET cho biết sản phẩm mang đến London kết hợp tính thủ công cao với những chứng chỉ toàn cầu như BSCI và WRAP nhằm bảo đảm quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Theo ông Vũ Đức Giang, các yêu cầu chồng lấn về kiểm toán và chứng nhận xuất xứ đòi hỏi doanh nghiệp phải có hệ thống quản trị và phần mềm đủ sức chứng minh tính minh bạch.

Dư địa lớn nhưng áp lực dài hạn

Dù thương mại song phương tăng trưởng mạnh, thị phần dệt may của Việt Nam tại Anh vẫn còn nhỏ so với quy mô nhập khẩu hơn 20 tỷ USD mỗi năm của quốc gia này. Phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn gia công theo hình thức CMT/OEM, hạn chế khả năng tiếp cận trực tiếp các kênh phân phối lớn.

Thách thức sẽ ngày càng lớn khi phía Anh tích cực đàm phán FTA với các đối thủ cạnh tranh của Việt Nam. Dù vậy, ông Lê Đình Bá nhận định triển vọng xuất khẩu là khá tích cực, nền kinh tế Anh đang từng bước lấy lại đà ổn định, lạm phát hạ nhiệt sẽ cải thiện sức mua và giúp xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang Anh duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Mục tiêu dài hạn của ngành không dừng lại ở những con số tăng trưởng ngắn hạn. Chủ tịch VITAS nhấn mạnh mục tiêu đưa thương hiệu Việt Nam lên kệ hàng tại Anh và châu Âu trong giai đoạn 2030–2035, chuyển đổi mạnh mẽ từ công xưởng gia công sang đối tác tạo giá trị.