Đề xuất trao quyền chủ động cho doanh nghiệp trong in tem điện tử rượu, thuốc lá từ năm 2027

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn việc in, phát hành, quản lý và sử dụng tem điện tử đối với rượu và thuốc lá, trong đó điểm đáng chú ý là đề xuất chuyển giao dần quyền đặt in tem từ cơ quan quản lý nhà nước sang doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu.

Theo dự thảo, kể từ ngày 01/01/2027, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân được phép tự đặt in tem điện tử rượu và thuốc lá để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đến ngày 01/01/2028, cơ chế này sẽ trở thành bắt buộc, đồng thời cơ quan quản lý như Cục Hải quan và Cục Thuế sẽ chấm dứt việc trực tiếp in, phát hành tem như hiện nay.

Hiện tại, việc in và phát hành tem điện tử được thực hiện theo Thông tư số 23/2021/TT-BTC ngày 30/3/2021 và được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 31/2025/TT-BTC ngày 31/5/2025. Theo quy định này, Cục Hải quan chịu trách nhiệm đối với tem điện tử của hàng nhập khẩu, trong khi Cục Thuế đảm nhiệm đối với sản phẩm sản xuất trong nước.

Dự thảo mới cơ bản giữ nguyên các quy định về mẫu tem và việc dán tem điện tử như hiện hành, đồng thời bổ sung lộ trình chuyển đổi nhằm tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp trong việc tổ chức in ấn và sử dụng tem.

Về cơ chế thực hiện, khi đặt in tem, doanh nghiệp phải ký hợp đồng với đơn vị in, trong đó quy định rõ loại tem, ký hiệu, số lượng cũng như dải số thứ tự. Việc thanh lý hợp đồng phải được thực hiện sau từng lần in hoặc khi kết thúc hợp đồng, nhằm đảm bảo tính minh bạch và kiểm soát.

Đáng lưu ý, dự thảo nhấn mạnh trách nhiệm toàn diện của tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu rượu, thuốc lá trong việc quản lý, sử dụng tem điện tử và truyền dữ liệu về cơ quan quản lý theo quy định. Tem điện tử phải được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng; nghiêm cấm các hành vi trao đổi, mua bán, cho vay, cho mượn hoặc cố ý làm mất, làm hư hỏng tem.

Việc chuyển đổi cơ chế in tem được kỳ vọng sẽ góp phần hiện đại hóa công tác quản lý, nâng cao tính tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp, đồng thời tăng cường hiệu quả giám sát thông qua hệ thống dữ liệu điện tử, qua đó hạn chế gian lận thương mại và thất thu ngân sách.