Ngày 21/4, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về các nội dung trọng tâm liên quan đến tình hình kinh tế - xã hội (KTXH) và định hướng phát triển giai đoạn tới.
Phiên họp diễn ra dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, với sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng.
 |
| Quốc hội bàn “bài toán” 5 năm: Tăng trưởng đi đôi cải thiện thu nhập khu vực công |
Theo chương trình, trong buổi sáng, Quốc hội tập trung đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KTXH và ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2025; tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2026; đồng thời thảo luận kế hoạch phát triển KTXH 5 năm giai đoạn 2026–2030.
Bên cạnh đó, các nội dung về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 và việc thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới cũng được đưa ra xem xét.
Trong buổi chiều, Quốc hội nghe Tờ trình về việc bổ sung chương trình Kỳ họp và tiến hành biểu quyết thông qua chương trình làm việc. Tiếp đó, các đại biểu thảo luận về kế hoạch đầu tư công trung hạn, kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia, kế hoạch vay và trả nợ công giai đoạn 2026–2030, cũng như phê chuẩn quyết toán NSNN năm 2024.
Đáng chú ý, Quốc hội cũng nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế quan trọng, gồm Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, trước khi thảo luận tại tổ.
Tại phiên thảo luận, đại biểu Thạch Phước Bình đã nêu kiến nghị đáng chú ý về chính sách tiền lương.
Theo đại biểu, việc điều chỉnh mức lương cơ sở không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn tác động trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Thời gian qua, mức lương cơ sở đã được điều chỉnh từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng, sau đó lên 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến đạt 2,53 triệu đồng từ ngày 1/7/2026. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng mức tăng này mới đáp ứng mục tiêu ổn định, chưa đủ để đảm bảo đời sống cho phần lớn người hưởng lương ngân sách.
Dẫn chứng thực tế, đại biểu cho biết một công chức mới vào nghề với hệ số lương 1,86 hiện chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6–7 triệu đồng/tháng. Điều này khiến nhiều người khó có thể sống độc lập bằng lương, phải dựa vào nguồn thu bổ sung, từ đó ảnh hưởng đến động lực làm việc.
So sánh với khu vực doanh nghiệp, từ ngày 1/1/2026, lương tối thiểu vùng dao động từ 3,7 đến 5,31 triệu đồng/tháng, bình quân khoảng 4,47 triệu đồng. Với mức lương cơ sở dự kiến 2,53 triệu đồng, người có hệ số thấp chỉ tương đương hoặc nhỉnh hơn mức tối thiểu vùng, trong khi nhóm có hệ số cao hơn mới tiệm cận mức vùng 1.
Đại biểu cũng lưu ý áp lực chi tiêu gia tăng khi nhiều nhóm hàng thiết yếu tăng nhanh hơn chỉ số giá tiêu dùng. Cụ thể, năm 2025, chi phí nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%, trong khi chi phí y tế tăng tới 12,92%.
Từ đó, đại biểu đề xuất xem xét nâng lương cơ sở lên mức 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng, tương đương mức tăng khoảng 13 - 15%. Theo tính toán, với phương án này, người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9 - 5 triệu đồng/tháng, còn hệ số 2,1 đạt trên 5,5 triệu đồng/tháng, tức tăng thêm khoảng 200.000–400.000 đồng so với phương án hiện hành.
Theo đại biểu, mức điều chỉnh này sẽ giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực chi tiêu thiết yếu và cải thiện tâm lý người lao động. Dù chưa thể đảm bảo hoàn toàn sống được bằng lương tại đô thị lớn, nhưng sẽ góp phần nâng cao động lực làm việc và chất lượng đội ngũ khu vực công.
Về khả năng cân đối ngân sách, đại biểu cho rằng việc nâng lương lên mức 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng là khả thi nếu đi kèm các giải pháp như tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và cắt giảm các khoản chi kém hiệu quả.
Theo đó, phương án này có thể tạo sự cân bằng giữa yêu cầu cải thiện đời sống cán bộ, công chức với khả năng chi trả của ngân sách nhà nước, đồng thời mở đường cho các bước cải cách tiền lương sâu hơn trong thời gian tới.
Các ý kiến thảo luận tại nghị trường cho thấy, bên cạnh các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, việc đảm bảo an sinh xã hội và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực công tiếp tục là những nội dung trọng tâm trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030.
