 |
| Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi phát biểu tại phiên họp. (Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội). |
Sáng 20/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế gồm Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Báo cáo thẩm tra dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban thống nhất với phạm vi sửa đổi như đề xuất của Chính phủ. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị cần rà soát toàn diện các luật thuế để trình Quốc hội xem xét theo hướng đồng bộ, thống nhất hơn, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ có thể linh hoạt điều chỉnh các chính sách trong bối cảnh biến động nhanh.
Đáng chú ý, với ngưỡng doanh thu miễn, giảm thuế cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ quan thẩm tra cơ bản đồng tình với định hướng sửa đổi nhưng cho rằng cần tính toán kỹ mức doanh thu cụ thể để bảo đảm phù hợp thực tiễn.
Theo ông Phan Văn Mãi, trước đây ngưỡng doanh thu được áp dụng là 100 triệu đồng. Sau đó, cơ quan soạn thảo lần lượt đề xuất nâng lên 300 triệu đồng rồi 500 triệu đồng. Dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng mức này vẫn còn thấp nếu đặt trong bối cảnh chi phí kinh doanh ngày càng gia tăng và sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp nhỏ còn hạn chế.
Từ thực tế đó, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa đề xuất ngưỡng doanh thu miễn, giảm thuế tới 3 tỷ đồng. Trong khi đó, cơ quan thẩm tra cho rằng nên nghiên cứu mức tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng để vừa bảo đảm tính nhân văn, vừa sát hơn với điều kiện hoạt động thực tế của hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.
Lãnh đạo Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, vừa không chỉ đóng góp cho ngân sách mà còn giữ vai trò quan trọng trong tạo việc làm, bảo đảm an sinh xã hội và duy trì sức sống cho nền kinh tế.
Vì vậy, theo cơ quan thẩm tra, chính sách thuế cần được thiết kế theo hướng hỗ trợ thực chất hơn cho khu vực này, thay vì những điều chỉnh nhỏ lẻ, manh mún. Mục tiêu không chỉ là giảm gánh nặng tài chính trước mắt mà còn phải phản ánh đầy đủ tinh thần hỗ trợ phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong dài hạn.
Đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn, giảm thuế vì thế được nhìn nhận không chỉ là giải pháp tài khóa đơn thuần mà còn là tín hiệu chính sách đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, nhóm đang chịu nhiều sức ép từ chi phí vốn, nguyên liệu, nhiên liệu và tiêu dùng suy yếu.
Trước đó, trình bày tờ trình, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết từ đầu năm đến nay, biến động kinh tế thế giới đã tạo áp lực lớn lên nền kinh tế trong nước. Giá nhiên liệu tăng làm chi phí đầu vào leo thang, trong khi sức mua suy giảm khiến hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ và cá nhân kinh doanh bị ảnh hưởng rõ rệt.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ đề xuất tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân với cá nhân kinh doanh, đồng thời điều chỉnh mức doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng. Mục tiêu là hỗ trợ nhóm kinh doanh nhỏ, đặc biệt ở các ngành có biên lợi nhuận thấp và nhạy cảm với biến động chi phí.
Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, Bộ trưởng cho biết pháp luật hiện hành đã có một số chính sách ưu đãi dành cho doanh nghiệp quy mô nhỏ. Tuy nhiên, trong bối cảnh khó khăn kéo dài, nhóm doanh nghiệp này vẫn gặp nhiều trở ngại do hạn chế về vốn, nhân lực và khả năng chống chịu trước biến động bên ngoài.
Chi phí nhiên liệu và logistics tăng cao trong thời gian gần đây càng làm gia tăng sức ép, khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ rơi vào tình trạng khó khăn hơn, từ đó phát sinh nhu cầu cần thêm dư địa hỗ trợ từ chính sách thuế.
Tăng tính linh hoạt để phản ứng chính sách nhanh hơn
Theo định hướng sửa đổi, Chính phủ đề xuất không quy định cứng trong luật ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân hay mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Thay vào đó, dự thảo luật giao Chính phủ quy định các mức này.
Cùng với đó, dự thảo cũng bổ sung quy định về mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết theo thẩm quyền.
Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Tài chính cho rằng việc giao Chính phủ quyết định một số ngưỡng cụ thể như doanh thu chịu thuế là giải pháp cần thiết để bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành. Theo ông, trong bối cảnh diễn biến quốc tế còn nhiều khó lường, đặc biệt là biến động giá năng lượng và rủi ro đứt gãy nguồn cung, việc để Chính phủ chủ động điều chỉnh theo từng thời điểm sẽ giúp phản ứng chính sách nhanh hơn, sát thực tiễn hơn.
Đây cũng là cách tiếp cận nhằm cân bằng giữa yêu cầu ổn định pháp lý và nhu cầu điều hành linh hoạt, nhất là khi môi trường kinh doanh đang thay đổi nhanh, tác động trực tiếp tới khu vực hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.
Nếu đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn, giảm thuế lên khoảng 2 tỷ đồng được tiếp thu trong quá trình hoàn thiện chính sách, đây sẽ là một trong những tín hiệu hỗ trợ đáng chú ý đối với khu vực kinh tế tư nhân quy mô nhỏ. Không chỉ giúp giảm áp lực thuế phí trong ngắn hạn, việc điều chỉnh ngưỡng phù hợp hơn còn có thể góp phần tạo điều kiện để hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ duy trì hoạt động, giữ việc làm và từng bước tích lũy nguồn lực để mở rộng sản xuất kinh doanh.
Về dài hạn, chính sách thuế nếu được thiết kế theo hướng linh hoạt, nhân văn và sát thực tế hơn có thể trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho tiến trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, qua đó mở rộng khu vực kinh tế chính thức và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.
