Đại biểu Quốc hội: Đồng Nai đứng trước cơ hội lịch sử để bứt phá

Hạ tầng chiến lược tạo lực đẩy đưa Đồng Nai bứt phá

Tại phiên thảo luận về dự thảo Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, nhiều đại biểu Quốc hội đã đồng thuận rằng địa phương này đang hội tụ những điều kiện “chín muồi” để nâng tầm phát triển. Trong đó, yếu tố được nhấn mạnh nhất chính là hệ thống hạ tầng giao thông đang được đầu tư đồng bộ, hiện đại và mang tính kết nối vùng sâu rộng.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn Đại biểu quốc hội TP.HCM cho rằng, xét trên cả ba trụ cột quan trọng gồm quy mô diện tích, dân số và trình độ phát triển đô thị, Đồng Nai đều đạt và vượt các tiêu chí theo quy định. Sau quá trình sáp nhập, địa phương này có diện tích hơn 12.700 km², dân số xấp xỉ 4,5 triệu người, nằm trong nhóm các tỉnh, thành có quy mô lớn nhất cả nước.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn Đại biểu quốc hội TP.HCM)

Đáng chú ý, tỷ lệ đô thị hóa của Đồng Nai đã vượt ngưỡng tiêu chuẩn, đạt khoảng 54–55%, trong khi tỷ lệ đơn vị hành chính cấp phường cũng cao hơn yêu cầu tối thiểu. Những con số này phản ánh rõ nét tốc độ đô thị hóa nhanh và nền tảng phát triển đô thị tương đối hoàn chỉnh.

Tuy nhiên, điểm tạo nên sự khác biệt của Đồng Nai không chỉ nằm ở quy mô, mà còn ở vị trí chiến lược trong bản đồ kinh tế quốc gia. Nằm ở cửa ngõ phía Đông của Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai được xem là trung tâm kết nối quan trọng giữa vùng Đông Nam Bộ với miền Trung, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong tương lai gần, khi Sân bay Long Thành đi vào vận hành, cùng với hệ thống cao tốc, vành đai, đường sắt và cảng thủy nội địa, Đồng Nai sẽ trở thành một trong những đầu mối giao thông đa phương thức lớn nhất cả nước. Đây chính là “cú hích” mang tính quyết định, mở ra không gian phát triển mới không chỉ cho địa phương mà còn cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Bên cạnh đó, Đồng Nai hiện đang là một trong những trung tâm công nghiệp lớn với hàng chục khu công nghiệp đang hoạt động, thu hút hàng nghìn dự án đầu tư trong và ngoài nước. Quy mô này không chỉ đóng góp lớn cho tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra sức hút mạnh mẽ đối với dòng vốn đầu tư trong tương lai.

Tuy nhiên, theo các đại biểu, để tận dụng tối đa lợi thế hạ tầng, Đồng Nai cần đi trước một bước trong công tác quy hoạch, đặc biệt là quy hoạch đô thị ven sông, phát triển không gian xanh và bảo vệ nguồn nước. Đây sẽ là yếu tố then chốt quyết định chất lượng tăng trưởng trong dài hạn.

Thách thức quy hoạch và yêu cầu cơ chế đặc thù liên kết vùng

Bên cạnh những lợi thế nổi trội, quá trình nâng cấp Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương cũng đặt ra nhiều bài toán lớn về phát triển bền vững và cân bằng không gian.

Tượng tự, Đại biểu Trương Minh Huy Vũ (Đoàn Đại biểu quốc hội TP.HCM) nhấn mạnh, sau khi mở rộng địa giới, Đồng Nai không chỉ có khu vực phát triển công nghiệp – đô thị mạnh mẽ, mà còn bao gồm những vùng có diện tích rừng và đất nông nghiệp lớn. Đây là các khu vực đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường, cân bằng sinh thái và đảm bảo an ninh biên giới.

Đại biểu Trương Minh Huy Vũ (Đoàn Đại biểu quốc hội TP.HCM) kiến nghị sớm xây dựng cơ chế đặc thù cho những dự án liên vùng, tạo nền tảng để Đồng Nai phát triển

Do đó, việc đô thị hóa cần được kiểm soát chặt chẽ, tránh tình trạng phát triển nóng làm suy giảm tài nguyên thiên nhiên. Bài toán đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh, mà còn phải đảm bảo phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường.

Một vấn đề khác được các đại biểu đặc biệt quan tâm là cơ chế liên kết vùng. Trong bối cảnh các dự án hạ tầng ngày càng mang tính liên vùng, việc thiếu sự thống nhất về chính sách có thể trở thành “điểm nghẽn” lớn.

Ví dụ điển hình là tuyến metro kết nối Long Thành với khu vực trung tâm TP.HCM. Khi đi qua địa phận TP.HCM, dự án có thể được áp dụng cơ chế đặc thù, nhưng khi sang địa phận Đồng Nai lại gặp vướng mắc về pháp lý. Điều này cho thấy sự cần thiết phải xây dựng một hành lang pháp lý chung cho các dự án liên vùng, nhằm đảm bảo tiến độ và hiệu quả đầu tư.

Ngoài ra, vấn đề an sinh xã hội, đặc biệt là nhà ở cho người lao động, cũng được đặt ra cấp thiết. Với hàng triệu lao động làm việc tại các khu công nghiệp, nhu cầu về chỗ ở ổn định, giá hợp lý là rất lớn. Các đại biểu cho rằng, bên cạnh phát triển nhà ở xã hội, cần đa dạng hóa mô hình, trong đó có nhà ở cho thuê theo dạng ký túc xá, phù hợp với đặc thù lao động di cư.

Ở góc độ thị trường, việc nâng cấp lên thành phố trực thuộc Trung ương cũng sẽ tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ đến bất động sản, hạ tầng và dịch vụ. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát tốt quy hoạch và dòng vốn, nguy cơ “sốt đất” cục bộ và phát triển thiếu bền vững hoàn toàn có thể xảy ra.

Đồng Nai đang đứng trước một cơ hội lịch sử để bứt phá và định vị lại vai trò trong nền kinh tế quốc gia. Nhưng để biến tiềm năng thành hiện thực, địa phương cần một chiến lược phát triển dài hạn, đồng bộ từ quy hoạch, hạ tầng đến cơ chế chính sách.